Waterwindmolen had paradepaardje moeten worden

Frexit

June 25, 2016 by Wietse Elzinga

Na een Brexit nu ook een Frexit? Je kon er op zitten wachten, de diepfriezen onder ons willen graag een exit van Friesland uit om het even wat dan ook. Friesland als een eiland in een vergrote Waddenzee met een beperkt aantal afsluitbare teogangswegen, dat idee. Die separatisten hadden natuurlijk nog geen kennis genomen van het nieuws over de vestiging van de elfde faculteit van de Rijksuniversiteit van Groningen (RuG) in Leeuwarden. Die gaat zich in de Beurs vestigen nadat de openbare bibliotheek is verhuisd naar de Blokhuispoort. Naar huisvesting voor studenten in de directe nabijheid wordt onderzoek gedaan, een echte campus zoals TU Twente die heeft wordt het niet.

Het doet me denken aan de vroegere zuivelschool in Bolsward, dat had ook meer weg van een semi-campus. Het persbericht dat de gemeente Leeuwarden deed uitgaan sprak over een unieke samenwerking, de overeenkomst aangaande de komst van die elfde faculteit werd ondermeer getekend door drie universiteiten en een hogeschool met de hoofdvestiging buiten Friesland. Niet afsplitsen is de toekomst van Friesland maar netwerken vormen.

Het ontstaan van de WaterCampus in Leeuwarden rond Wetsus verliep volgens externe deskundigen volgens het boekje, ware het niet dat er bij de start helemaal geen boekje was dat je kon raadplegen. Een van de onderdelen van het succes van Wetsus was en is, is dat de participerende universiteiten een organisatie daar in het hoge noorden niet als een bedreiging van de gevestigde orde zien. Academische instellingen concurreren met elkaar om de studenten, publicaties, onderzoeksgelden, etc. Mensen die bij Wetsus promotieonderzoek doen promoveren bij een van de deelnemende universiteiten. De elfde faculteit van de RuG borduurt voort op dit idee: kennis bundelen en daar iets aan toevoegen. Nieuwe kennis genereren blijkt te werken, die kennis verwerken in producten en diensten die bij bedrijven geld in het laatje brengen blijkt lastig te zijn.

Het had het paradepaardje van Leeuwarden moeten worden, de waterwindmolen. Een molen die water uit lucht weet te halen. Het achterliggende idee is bekend, denk aan de koelkast thuis. De wieken drijven een compressor aan, lucht wordt gekoeld zodat waterdruppels condenseren. Het principe blijkt ook in landen als Koeweit te werken, je zou verwachten dat die waterwindmolens als warme broodjes over de toonbank gaan. Niet dus. Afgaand op berichtgeving in de Leeuwarder Courant gaan toekomstige molens niet in Leeuwarden maar in Rotterdam gemaakt worden. Daar gaat weer maakindustrie die we hier goed kunnen gebruiken. Er lijkt een patroon zichtbaar te worden: bedrijven die hier starten maar geen binding met Friesland hebben en hier ook geen klanten hebben vertrekken vroeg of laat. Een ander bekend voorbeeld is de joint venture van het Friese Paques en Shell, het verhuisde van Leeuwarden naar Amsterdam.

Een ander patroon dat zichtbaar wordt: succesvolle starters kennen eenzelfde taakverdeling als Wetsus. Iemand met ervaring in het bedrijfsleven voor de zakelijke kant en iemand anders voor de vakinhoudelijke kant. Er zijn meerdere bedrijven rond Wetsus ontstaan met deze taakverdeling, mooi voorbeeld is Metal Membranes dat ook nog eens Friese wortels heeft en om die reden niet de ambitie heeft te verhuizen. Bedrijven die overwegend door technologie worden gedreven zijn veelal minder succesvol. Zorgenkindje is in dit opzicht het bedrijf achter HydroWashr, een apparaat waar je met weinig water en zeep je handen kunt reinigen. Gaat zichzelf verkopen, ik zie de bedenker nog niet een fabriek runnen. Wie zich verdiept in wat er zoal wel of niet werkt moet tot de slotsom komen dat het de provincie aan perspectieven niet ontbreekt. Die moeten eerst maar eens verzilverd worden. Frexit? Exit met die flauwekul.

Frexit