Het pas gerenoveerde Europaplein is nog maar net in gebruik genomen of het moet alweer aangepast worden. Hetgeen een correspondent van Liwwadders.nl deed verzuchten: Wanneer gaat de gemeente Leeuwarden eens nadenken? Komende tijd doet zich een mooie gelegenheid voor nu de gemeente er financieel beroerd voorstaat. Een vacaturestop in combinatie met een verhoogde uitstroom van ambtenaren wegens pensionering. Veel mensen vinden zo’n situatie verbazingwekkend, je kunt toch niet hetzelfde werk met minder mensen doen? Niet als vanzelf, je zult het werk anders moeten organiseren. In andere gevallen zou zoiets een reorganisatie heten maar omdat het hier een geleidelijk proces betreft mag het die naam formeel niet hebben. Wie verder geen actie onderneemt zal aan het einde van de rit eindigen met minder van hetzelfde en mist dan een groot aantal kansen. Je moet aan het begin van de nieuwe collegeperiode doen alsof je een reorganisatie gaat doorvoeren om naar een gewenste eindsituatie toe te werken. Zonder ambities geen vooruitgang.
Formeel mag de afslanking geen reorganisatie heten en dat is misschien maar goed ook: driekwart van de reorganisaties mislukt. In een recent nummer van het Amerikaanse tijdschrift voor management en organisatie Harvard Business Review valt te lezen dat in menig bedrijf het jargon van verandermanagement is ingedaald, zoals een gevoel van urgentie tot stand brengen, een leidende coalitie formeren en snelle successen boeken, toch blijven pogingen tot bedrijfstransformaties stranden. De auteurs stellen dat er veelal drie probleemveroorzakers zijn: er wordt de verkeerde diagnose gesteld zodat het verkeerde probleem wordt aangepakt, het gewenste eindresultaat is niet helder en het ontbreekt organisaties vaak aan de vereiste leiderschapskwaliteiten. Bedrijven kunnen kiezen uit meerdere verschillende doelen zoals groter marktaandeel, meer begrip van de klanten zodat een beter product of dienst kan worden geleverd, vergroting van het innoverend vermogen, grotere wendbaarheid vanwege veranderingen in de markt, e.d. De gewenste eindsituatie van de gemeente Leeuwarden lijkt op het eerste gezicht: min of meer hetzelfde werk met minder mensen doen.
Gelet op het ambtelijk geklungel rond het Europaplein, de festivals in recreatiegebied de Groene Ster bijvoorbeeld, zou je ook als ambitie kunnen formuleren: een kleiner maar lerend ambtenarenapparaat. De fusiegemeente Hollands Kroon in de kop van Noord-Nederland kwam vorig jaar negatief in het nieuws vanwege de zelfsturende teams die hun eigen weg gingen en voor burgers niet meer (telefonisch of anderszins) bereikbaar waren. Zo moet het duidelijk niet. Overwegende dat een vacaturestop in combinatie met de uitstroom van ambtenaren wegens pensionering een mooie gelegenheid is om een kwaliteitsslag te maken in het ambtenarenapparaat, er tal van voorbeelden zijn hoe het NIET moet, er legio boeken zijn over lerende organisaties, doet het nieuwe College van B & W er verstandig aan eens na te denken. De inwoners van deze gemeente zullen het (kunnen) waarderen.
