Kan schaapsherder Sam niet beter merinosschapen hoeden in de Groene Ster? Kan zijn broer Niels er in ieder geval warmpjes bijzitten. Naar aanleiding van een stuk in de Leeuwarder Courant over het vrijwillig uitzetten van de verwarming kregen freelancefotograaf Niels Westra en zijn partner een journalist van de Volkskrant op bezoek. https://www.volkskrant.nl/editie/20220315/we-gaan-kleumen-voor-kyiv-en-verder-niet-zeuren~b362d7b57/ De moraal van het verhaal: je kunt geleidelijk wennen aan lagere temperaturen door je daarop te kleden. Voor Niels betekent dat vier laagjes kleding te beginnen met ondergoed van merinowol. Deed mij onmiddellijk denken aan de schapen van broer Sam, helaas geen merinosschapen. Op zich geen verkeerde benadering, het motto van de organisatie Milieu Centraal is: verwarm jezelf en niet de woning, zie https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2022/bespaartips~v489537/ . Onlangs bracht eurocommissaris Frans Timmermans een werkbezoek aan Leeuwarden, ondanks uitnodigingen kwamen huishoudens met problemen met het betalen van de energierekening uit schaamte niet opdagen. Alles overziend bedacht ik mij: huishoudens met weinig inkomen lezen geen kranten, die krijgen de ervaringen van Niels en partner niet onder ogen. Je kunt wel energiecoaches over de vloer krijgen voor advies en van gemeentewege tegoedbonnen krijgen voor tochtstrip en ledverlichting. Waarom eigenlijk geen tegoedbonnen voor wollenondergoed? Veel mensen zullen niet geneigd zijn de thermostaat een paar graden lager te zetten wanneer dat gepaard gaat met een zekere mate van afzien. De sommetjes zijn redelijk snel te maken: thermostaat x graden lager, y kuub gas minder verbruik ter waarde van z euro. Armlastige huishoudens hebben vermoedelijk niet veel geld voor wollenondergoed van hedendaagse kwaliteit, met welke tegoedbonnen van hoeveel waarde kun je ze over de streep trekken?

In vroegere tijden was het dragen van wollenondergoed heel gewoon, geen idee wanneer daar verandering in kwam. Loont het om het spul weer in de regio te maken? Ooit hadden we in het dorp Warga, tegenwoordig gemeente Leeuwarden, de wol-federatie, daar werd wol verwerkt. In 2018 hadden we in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad een revival van vlas, de grondstof voor o.a. linnen. Het verwerken van vlas tot linnen is een arbeidsintensieve aangelegenheid, niet verbazingwekkend is de productie verdwenen naar lagelonenlanden. De destijds gebruikte apparatuur is nog steeds aanwezig in de regio, er wordt op bescheidenschaal nog steeds vlas verwerkt. Je kunt elk jaar een route daartoe volgen, van een veld bloeiend vlas tot een museum met apparatuur. Zou zoiets ook kunnen met wol in het kader van armoedebeleid? Mensen met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring laten opdoen in een fabriekje voor de verwerking van wol? In principe zou het kunnen, het lijkt mij niet kosteneffectief. Maar mochten er merinosschapen nodig zijn voor de lokale productie, ik vermoed dat schaapsherder Sam ze met alle plezier gaat hoeden opdat anderen er warmpjes bij kunnen zitten.