Veel verzet tegen verplicht anti-pestprogramma scholen

(tekst: persbericht van Europees Expertisecentrum voor Veiligheid)

Deskundigen kraken aanpak van staatssecretaris en kinderombudsman

Rosmalen, 25 maart 2014 – Scholen in Nederland moeten zelf kunnen kiezen op welke manier ze pesten aanpakken. Hen dwingen om te kiezen uit een van de drie anti-pestmethoden die het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) binnenkort oplegt aan scholen werkt averechts en zal het probleem van kinderzelfmoorden niet oplossen. Bovendien is de verplichte keuze in strijd met de grondwettelijke vrijheid van onderwijs.

Hiervoor waarschuwt de bekende Nederlandse onderwijspsycholoog Drs. Bob van der Meer, die sinds de jaren ’80 aan de bel trekt over de verwoestende gevolgen van pesten. Hij wordt daarin gesteund door auteurs en deskundigen, hoogleraren en mensen uit het onderwijsveld. Van der Meer hekelt zogenaamd wetenschappelijk bewezen programma’s. ,,Pesten kan niet door middel van een methode worden aangepakt en opgelost. Daar is attitudeverandering voor nodig. Belangrijk is de wil om pesten aan te pakken. Daar moet je als school een plan voor maken en daar heb je geen opgelegde methode voor nodig,” stelt hij. Hij reageert daarmee op de aankondiging van kinderombudsman Marc Dullaert dat staatssecretaris Sander Dekker in april bekendmaakt welke drie anti-pestmethoden goedgekeurd zijn door het ministerie van OCW. Vanaf 2015 moeten alle scholen pesten met een van deze methoden aanpakken, zo is vastgelegd in het plan van aanpak dat de staatssecretaris en de Kinderombudsman vorig jaar maart presenteerden. Van der Meer was van 1995 tot en met 2003 verbonden aan onderwijsinnovatie-instituut Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS) en werkte mee aan de twee SIRE-campagnes tegen pesten. Ook maakte hij deel uit van de Commissie Geweld van het ministerie van OCW. Al sinds 1996 waarschuwt hij het ministerie dat pesten niet goed wordt aangepakt. De aanpak van pesten kwam pas hoog op de agenda te staan naar aanleiding van de zelfmoorden van Tim Ribberink en Fleur Bloemen in 2012 en daarna nog zes andere leerlingen die de pers niet haalden. Twee jaar daarvoor had het door Van der Meer opgerichte Europees Expertisecentrum voor Veiligheid (E2V2) toenmalig minister van Onderwijs Marja van Bijsterveldt al gewaarschuwd dat het pestprobleem uit de hand liep en wees hij op de toename van het aantal zelfmoorden van leerlingen vanwege pesten. Onlangs toonde ook een studie van de Universiteit Leiden aan dat kinderen en adolescenten die gepest worden, eerder aan zelfdoding denken en eerder een zelfmoordpoging doen dan leeftijdsgenoten die niet worden gepest.

De psycholoog voorspelt dat het door OCW ingeschakelde Nederlands Jeugd Instituut (NJI) kiest voor drie antipestmethoden: de PRIMA-, de KiVA- en de Kanjermethode. Alle drie de methoden zijn volgens Van der Meer ongeschikt, onbewezen dan wel geplagieerd. ,,De PRIMA-methode claimt dat het pesten tijdens het experiment met 60 procent werd teruggebracht, maar dat gebeurde op de controlescholen die de methode niet gebruikten ook,” zegt hij. ,,Hetzelfde geldt voor de KiVA-methode, die 30 tot 40 procent verbetering claimt. Die is ook nog eens voor een groot deel geplagieerd van een Nederlandse methode. De Kanjermethode is eigenlijk een sociale vaardigheidstraining. Daarbij wordt onder andere het kind dat gepest wordt midden in de klas gezet, waarna iedereen mag zeggen wat ze van het kind vinden. Een zeer discutabele methode.”

Daarom is het volgens Van der Meer verstandiger om scholen zelf een anti-pestprogramma te laten samenstellen, afgestemd op hun eigen situatie. Hij heeft op de website www.pesten.net een groot aantal criteria en een checklist gepubliceerd om een anti-pestprogramma te kunnen beoordelen. Van der Meer: ,,Scholen zijn perfect in staat om met behulp van een adequate probleemoplossingsstrategie en goede hulpmiddelen een probleem, in dit geval het pestprobleem, aan te pakken. Mocht dat toch van bovenaf worden opgelegd dan kunnen ze dit met een beroep op artikel 23 van de Grondwet weigeren.”