Tijdschrift voor de Politie: Friesland structureel onderbedeeld

(tekst: ingezonden)

Politie Friesland systematisch onderbedeeld

Noordelijke samenwerking en de bevoordeling van Groningen.

De politie is je beste kameraad

Het gelijk van burgemeester Kuiper van Skarsterl�n

Wat is er aan de hand met Piet van der Wal

Op dit moment vraagt het mogelijk vertrek van het Openbaar Ministerie uit Leeuwarden naar Groningen nogal wat aandacht. Zowel provinciaal bestuur als gemeente zullen er nog zwaar aan moeten trekken om deze nieuwe aanslag op de positie van Leeuwarden tegen te houden. Het is zaak om extra alert te blijven nu Groningen (althans CdK Van den Berg) steun zegt te geven aan Leeuwarden.

In eerste instantie lijken gemeentebestuur (b. en w.) en provincie (CdK en gedeputeerden) toch weer verrast door wat hier gebeurt. Van vorige affaires – zoals fusie Kamers van Koophandel – zouden beide gremia toch iets geleerd kunnen hebben.

De gemeenteraad en provinciale staten stellen gelukkig vragen. Daardoor kan ook de kiezer nog enig zicht houden op de inspanningen, die bestuurders al dan niet leveren.

Regelmatig blijkt, dat via schriftelijke vragen het nodige aan het licht komt. Des te treuriger is het dan ook, dat bij de begrotingsdebatten in de gemeenteraad de fractievoorzitter van GroenLinks – toch elders een open en kritisch geori�nteerde partij – het stellen van vragen als lastig beoordeelde. Het zou wel veel ambtelijke tijd kosten. De heer Van der Wal onderscheidt zich zo langzamerhand in de raad door reactionaire uitlatingen. Opvallend was tijdens de discussie zijn – handen op de rug – geparadeer achter de ruggen van de gemeenteraadsleden. Zagen we hier de schoolmeester die de leerlingen in de smiezen wil houden? Van der Wal, wat is er eigenlijk aan de hand?

Waar we hier enige aandacht aan willen besteden is de kwestie van veiligheid en politie, die in de debatten een onderbelichte rol speelden. De fractievoorzitter van de PvdA, de heer Feitsma, besteedde enkele zinnen aan de politie. Hij zei onder meer: �Een landelijke politieorganisatie is goedkoper en mag er van de PvdA komen, maar dan zien we graag dat Leeuwarden politiekernstad wordt. Leeuwarden is hoofdstad van de grootste provincie, heeft het Noordelijk gerechtshof en tal van justiti�le instellingen. De PvdA wil dat het college een actieve lobby start om (delen van ) deze nieuwe landelijke organisatie naar Leeuwarden te halen. Het is verder onwenselijk als de Groninger burgemeester korpsbeheerder voor het Noorden wordt.�

Goed gebruld, Feitsma. De reactie van burgemeester Crone was gereserveerd. We kregen uit zijn antwoord de indruk, dat hij hier liever niet op gevergd werd. Enkele hogere, op de tribune aanwezige, gedistingeerde ambtenaren van de gemeente – mede verantwoordelijk voor het debacle rond de Kamers van Koophandel – knikten instemmend bij de wat afhoudende reactie van de burgemeester.
Want ja, een actieve lobby .. dat vraagt wel wat. Misschien worstelde de burgemeester ook al met de mogelijke verdwijning van justiti�le instellingen. Het is van veel belang in de gaten te houden of de PvdA-fractie deze broek omhoog weet te houden.

De politie in Friesland

Crone als corpsbeheerder is erfgenaam. En die erfenis was niet leuk. Tijdens het bewind van zijn voorganger Dales voltrok zich een calamiteit. Dales zelf vond het een �kabouterprobleem�, maar deze man is nu eenmaal van meer dan gewone statuur. Voor de bouw en verbouw van politiebureaus was � 36,7 miljoen beschikbaar. De kosten liepen met – je gelooft het nauwelijks – � 69 miljoen hoger op. Geweldig veel gedoe hoe dat nu kon, en wie verantwoordelijk was. Er werd een commissie Deetman ingesteld. Die vond het allemaal wel erg, maar iedereen was een beetje schuldig. En Crone en wij zitten nog steeds met de gevolgen. �Niemand greep in bij bouwlust politie� zo meldde de grote pers ons. �Niemand zag de kameel�, �Ootmoed bij burgemeesters na bouwdebacle�, enz. enz. De commissie Andersson heeft – in verband met de ontstane situatie – maatregelen voorgesteld die diep insnijden in de taken en dienstverlening die de politie kan leveren. Het lijkt er op, dat iedereen dit accepteert. De vraag naar de oorzaken en de schuldigen wordt uit de weg gegaan. Nieuwe ontwikkelingen – nationale politie, nieuwe regio-indeling – zijn welkome gegevenheden, die de fouten uit het verleden moeten toedekken.

Het wordt tijd om burgemeester Bert Kuiper van Skarsterl�n nog eens aan het woord te laten. In reactie op het rapport Deetman gaf hij als zijn mening te kennen: �Flauwekul (= de collectieve schuld). De toon is veel te vergoelijkend. Iedereen krijgt een beetje de schuld en dus heeft uiteindelijk niemand schuld. En vervolgens gaan we gewoon door? Dat kan natuurlijk niet.�

Dat kan natuurlijk niet. Nee, maar het gebeurt natuurlijk wel. Het zou bestuurders en volksvertegenwoordigers in gemeenten en provinciale staten sieren alsnog dit gebeuren onderwerp te maken van een eigen onderzoek. Waarom worden de verantwoordelijken niet
aangepakt? De huidige politieke discussie over de gemeentelijke herindeling en vergelijkbare onderwerpen gaat in grote mate over �bestuurskracht�, �kwaliteit van het bestuur� en �concurrentiekracht�. Het zijn dezelfde krachtige bestuurders die provinciaal het politionele apparaat weten te ondermijnen door megalomane bouwplannen en bijbehorende onoplettendheid als het fout gaat. En de regionale pers laat – na een enkele kritische beschouwing – de boel de boel.

Het budgetverdeelsysteem Nederlandse politie

Nog even iets anders. Het nieuwe kabinet wil toe naar 10 politieregio�s. De PvdA Leeuwarden (zie boven) heeft hier al mee ingestemd. Terwijl er nogal wat invloedrijke deskundigen zijn, die deze centralisatie funest achten.

Op dit moment is in Nederland het algemene politiebudget ca. � 3,5 miljard. Dit budget wordt verdeeld onder 25 politiekorpsen. Er wordt in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken al langere tijd gewerkt aan een herziening van de verdeling van dit budget, althans commissies zijn ingesteld om nieuwe modellen te ontwikkelen.

In het Tijdschrift voor de Politie (jg.72/nr.5/10) is hierover enige informatie te vinden. Daarin staan interessante gegevens. Het – op als objectief te beschouwen criteria gebaseerde nieuwe verdelingsmodel – ziet nogal omvangrijke herverdelingen als noodzakelijk. Wij beperken ons hier tot de twee provincies Groningen en Friesland. In het nieuwe systeem zou de provincie Groningen in het eerste invoeringsjaar moeten krimpen met � 2,5 miljoen, in het tweede met � 5,1 miljoen, en in het derde jaar met � 5,5 miljoen. In drie jaar dus � 13,1 miljoen.

De provincie Friesland zou budgettair in het eerste jaar groeien met � 3,0 miljoen , in het tweede jaar met � 5,5 miljoen en in het derde jaar � 7,1 miljoen. In drie jaar � 15,6 miljoen groei.

Buitengewoon interessante cijfers. De cijfers wijzen er o.i. op, dat Friesland zich – al heel lang – met te geringe budgetten heeft tevreden gesteld. Groningen daarentegen krijgt systematisch teveel.

Conclusie

Er is veel gedoe over vestigingen van gedecentraliseerde rijksdiensten . Dat is terecht, want Friesland delft daar te vaak het onderspit in vergelijking met Groningen. Zowel de provincie Friesland als de stad Leeuwarden – als gedupeerde gemeente – zouden er goed aan doen de ontwikkelingen in dezen gedurende een langere periode helder in kaart te brengen. Het opereren van beide overheden – provincie en stad – moet eveneens over langere periode onderwerp van beoordeling zijn.

Het beleidsterrein van de politie – waarover in het voorgaande enkel cijfers zijn gegeven – is in dit verband illustratief. Het valt op, dat van de kant van de Friese overheden tot dusverre zelfstandig nooit pogingen zijn ondernomen om vergelijkingen , zoals nu door anderen uitgevoerd, zijn gedaan. Dat wijst op een te volgzame opstelling .

De deelname van Friesland (en gemeente Leeuwarden ) in een noordelijk samenwerkingsverband verdient nadere analyse. Afgezien van binnengehaalde subsidies, landelijke en Europese, moet de noordelijke samenwerking beoordeeld worden vanuit een oogpunt van rechtvaardige verdeling op diverse terreinen van landelijke bijdragen. Het voorbeeld van de politie laat zien, dat de �noordelijke aanpak�voor Friesland negatief uitwerkt.

Observatorium locale politiek Leeuwarden

L. Frisius (projectleider)