Dat wethouder Henk Deinum een prima traptechniek heeft bleek tijdens het onlangs geopende interactieve voetbalveldje in het Oostervijverpark. Voor wie niet zo goed bekend is in Leeuwarden, dat is achter het pand van theatergezelschap http://tryater.nl op de hoek van de Oostersingel en de Bleeklaan. Een fraai contrast tussen dit veldje met vier digitale doelen en de organisatoren van de slaapverwekkende opening van Culturele Hoofdstad. Zoals de wethouder bij de ingebruikname memoreerde, in zijn jonge jaren werden er met vier jassen twee doelen gemaakt, speelden twee teams een voetbalwedstrijd en bezorgden verdwaalde ballen overlast. Bij dit interactieve speelveldje kunnen de deelnemers kiezen uit verschillende programma’s met andere manieren van punten scoren. Vier digitale doelen zonder keeper, zodra de bal een kunststofscherm raakt is er gescoord. Na afloop van een spelletje klinkt een stem: tijd om van spelers te wisselen. Het betreft een nieuwe manier van een voetbalspelletje spelen en met het pand van Tryater op de achtergrond dacht ik: hier participatie en interactie, daar het tegendeel.
Negentig procent van de Leeuwarders merkt helemaal niets van Culturele Hoofdstad, de bulk van de toeristen blijft in het centrum hangen. Passief participeren kan door een toegangskaartje te kopen voor een evenement voor zover verkrijgbaar en voor de mensen betaalbaar. En dat is het wel zo’n beetje. Niet verbazingwekkend dat een en ander niet echt leeft. Bij gelijkblijvende omstandigheden bestaat het nalatenschap van het project uit elf fonteinen. Culturele Hoofdstad als voer- of vaartuig voor vriendelijke verandering? Over een paar weken in recreatiegebied de Groene Ster een muzikale conferentie over weidevogels met duizend blaasinstrumenten. Gaat dat concreet wat opleveren? Het beoogde doel is melkveehouders tot een gedragsverandering te verleiden, intensieve melkveehouderij zoals we die nu kennen is funest voor weidevogels. Worden melkveehouders benaderd om het evenement te bezoeken zodat er een discussie op gang kan komen? Krijgen ze alternatieven voor hun bedrijfsvoering aangereikt? Zomaar wat dingen die bij mij opkwamen, de organisatie van Culturele Hoofdstad pretendeert een bepaald doel na te streven waar die conferentie instrumenteel in is. Als belangstellenden nemen we natuurlijk graag kennis van het veronderstelde causale verband.
Het nalatenschap van Culturele Hoofdstad gaat door het leven als Agenda 2028, begrijp ik en bij mij gaan dan alle alarmbellen rinkelen. Ik herinner mij een sessie op een maandagavond in stadsschouwburg de Harmonie waar de kwartiermakers hun strategie voor de realisatie van het bidbook presenteerden. Een A-agenda met projecten uit dat bidbook die afzonderlijk zouden worden uit- en aanbesteed aan professionele marktpartijen en een B-agenda met punten die aan vijf E-aspecten zouden moeten voldoen. Ik heb nooit kunnen onthouden waar die vijf E’s op betrekking hadden, van die B-agenda hebben we nooit meer iets vernomen: de Friese samenleving is zelf aan het organiseren geslagen. Dit jaar derhalve van alles te beleven in de provincie, je krijgt er helaas niks van mee. Geen participatie en geen interactie, voor het nalatenschap wordt het tijd voor andere spelers.
