‘Stop misvormende hervormingen’

(Opinie: Anne van Dijk, FNV Bondgenoten)

Stop misvormende hervormingen

Hervorming is zo ongeveer het meest misbruikte woord in politiek Nederland. Politici vooral van rechter kant – maar ook die van PvdA en GL – kunnen geen zin uitspreken zonder het over hervorming te hebben. Hervorming wordt dan als genoemd al Haarlemmerolie tegen problemen van werkloosheid en de krimpende economie. Er wordt echter zelden door politici bij gezegd wat de hervorming nu inhoudt en nog minder wordt er bij gezegd wat de “hervorming” op zal leveren.

Tot nu toe zijn er nog al wat “hervormingen” doorgevoerd die tot misvorming van de maatschappij hebben geleid.

Onderbetaling en uitbuiting uitzendkrachten.

Zo heeft het paarse kabinet van PvdA, VVD en D66 de uitzendvergunningen afgeschaft. Deregulering hervorming, werd dat genoemd. Het heeft er toe geleid dat de helft van de uitzendbureaus malafide is en uitzendkrachten onderbetaald worden. Daarbij komt nog dat de arbeidsinspectie steeds meer is en wordt ingekrompen. De uitzendvergunningen moeten weer ingevoerd worden met het uitbreiden van toezicht niet alleen op naleving van de wet minimumloon maar ook op naleving CAO.

Ontsporing door deregulering.

Deregulering heeft er ook toe geleid dat er veel te weinig toezicht was op banken. Dit heeft tot de wereld weide crisis geleid waar wij nu nog mee te maken hebben. Vooral zich liberaal noemende politici willen niet aanvaarden dat toezicht en regels nodig zijn om dit soort crisissen te voorkomen. Deze politici willen sociale uitkeringen afschaffen of verminderen en onder meer toezicht plaatsen. Echter als het gaat om belastingen, het grote geld, dan moet regels en toezicht weggenomen worden. Raar, bij mensen met weinig geld toezicht en regels en mensen met veel geld het tegenovergestelde. Ik noem dat huichelachtig gedrag.

Subsidiëren van rijken met hypotheken.

De “hervorming” waardoor het mogelijk werd hypotheken aan gaan zonder aflossing waarbij ook nog een keer de rijken veel meer profiteerden dan de gewone mensen, heeft geleid tot veel te hoge huis prijzen en een hypotheek schuld die veel groter is dan het buitenland. VVD en CDA hebben die systeem met hand en tand verdedigd. Toen het kabinet VVD, CDA gedoogd door PVV regeerde werd ook nog een keer de miljonair belasting, op hypotheken boven 1 miljoen afgeschaft. Het is zaak dat deze misvorming, waarbij rijken bovenmatig profiteren, wordt rechtgezet.

Onnodige afwaardering pensioen.

Het paarse kabinet dreigde in de jaren negentig de pensioenfondsen met korting als zij een hogere dekkingsgraad zouden hebben dan 119%. Het gevolg, premie verlaging of verhogen van de uitgaven. Zo werd ook in 1994 de vaste rekenrente van 4%, waarmee pensioenfondsen hun bezit op lange termijn berekenden, afgeschaft. Nu hebben de pensioenfondsen veel meer geld dan ooit, hun rendementen zijn goed, toch moeten zij pensioenrechten af waarderen omdat de rente waarmee bezittingen op lange termijn worden berekend, kunstmatig (te) laag wordt gehouden. Herinvoering van de vaste rekenrente van 4% of desnoods de wettelijke rente die betaald moet bij veroordelingen wegens te late en te lage betalingen. De wettelijke rente is nu 3% en was tot voor kort 6%. Vakbonden pleiten al langer voor herinvoering van de wettelijke rente. Hoogleraren doen dat ook. Toch wordt deze misvorming nog niet rechtgezet.

Ontslagrecht afblijven en doorgeschoten flexibiliteit.

Vooral de rechtse partijen maar ook partijen als Groen Links en Christen Unie, willen het ontslagrecht hervormen. De arbeidsmarkt moet flexibeler, zeggen zij. Zij bedoelen dat werknemers zonder toetsing ontslagen moeten worden. Het maakt deze partijen niet uit dat in Nederland de flexibiliteit al veel te ver is doorgeschoten. Als werknemers als oud vuil afgeschaft kunnen worden, leidt dat tot minder opleiding, meer arbeidsongevallen, onderbetaling en geen loyaliteit naar het bedrijf. Overigens heeft Nederland West Europees gezien een middelmatige bescherming tegen gedwongen ontslagen van mensen met een dienstverband voor onbepaalde tijd en zijn de kosten van ontslag in Nederland West Europees gezin laag. Iets wat de partijen die het ontslagrecht willen afschaffen nooit noemen. Het zijn vakbonden die dat noemen, het zijn hoogleraren die dat noemen. In 1999 zijn de wettelijke opzegtermijnen al verkort. Bovendien betalen werknemers sinds die tijd, met een maand van hun opzegtermijn voor het toetsen van omstreden ontslagen door het UWV. Feiten die niet genoemde worden door verslechteringspolitici.

Werken zonder loon.

Een andere misvorming van bovenste plank, is het werken met behoud van uitkering. Het is niet meer en niets minder dan betaald werk doen zonder daarvoor betaald te worden. Vooral VVD, CDA, D66 zijn grote promotors van deze misstand. Werklozen moeten betaald werk doen zonder loon. Het leidt tot verdringing. Het leidt er toe dat werklozen worden ingezet in sociale werkplaatsen en daardoor mensen met een handicap verdringen. Als het oprecht zou zijn, de kreet dat uitkeringsgerechtigde iets terug moeten doen voor de maatschappij (alsof deze mensen vaak jaren lang geen premies en belasting hebben betaald), dan zouden bijstandsgerechtigde vooral inzet moeten worden in vrijwilligerswerk dat geen betaald werk verdringt.

AOW leeftijd verhoging.

De AOW is verhoogd omdat de mensen langer leven, er zouden te weinig mensen zijn om het werk te doen en de AOW zou onbetaalbaar zijn. Dat de mensen langer leven is waar. De levensverwachting van vrouwen neemt als toe vanaf 1952. Die van mannen (pas) sinds vanaf 1984. De AOW is niet onbetaalbaar. Simpelweg omdat er meer belasting binnenkomt van pensioengerechtigden. Die betalen over hun aanvullende pensioen belasting. Er zijn niet te weinig mensen om het werk te doen. Nederland heeft een grote arbeidsreserve in de vorm van parttime werkers. Wat steeds verzwegen wordt bij de AOW en pensioen discussie is, dat werknemers die vanaf 2015 AOW gerechtigd worden, slechts een halve AOW krijgen (€ 9600, -) en hun jongere partner, die niet verdiend, pas de andere helft krijgt als zij zelf AOW gerechtigd wordt. Tot 2015 kregen de jongeren partners een partner toeslag (de andere helft van de gehuwden of samenwonende AOW). Een bezuiniging die enorm ingrijpt bij vooral werknemers die met hun handen werken. Deze mensen zijn voor een groot deel afhankelijk van de AOW in tegenstelling tot hoger betaalden. Bij de AOW verslechtering komt nog de verlaging van het aanvullende pensioen en de verhoging van de belastingen van gepensioneerden. Vakbonden hebben steeds tegen deze stapeling gewaarschuwd. Vakbonden blijven pleiten voor een fatsoenlijke overgangsmaatregel bij het verhogen van de AOW leeftijd. Een regeling zoals dat mensen die 45 jaar geleden zijn gaan werken betaald of in het huishouden, moeten AOW gerechtigd blijven op 65 jaar. Vakbonden worden in toenemende mate door hoogleraren gesteund. Des al niet te min, blijven vooral rechtse partijen hun mantra over AOW en pensioen herhalen.

Het kan anders en eerlijker.

Hervorming is een leeg woord dat als niet uitgelegd wordt wat hervorming inhoudt en waar die toe moet leiden. Veel hervormingen zijn niets anders dat het verslechteren van werknemers voorzieningen en hebben geleid wantoestanden. De misvormingen door “hervormingen” moeten weggenomen worden daadwerkelijke verbeteringen. Dat kan en moet. In plaats van sociale uitkeringen, pensioen, ontslagrecht te verslechteren ten koste de mensen die het minste hebben, kan de vermogensbelasting omhoog en het subsidiëren van rijken gestopt wordt. De onbewezen uitspraak, het kan niet anders, is niet waar. Het kan weldegelijk anders; eerlijker.

A.P. van  Dijk

FNV Bondgenoten.

Rottevalle