Staat Leeuwarder Voedselbank boven de wet? – Griffier biedt excuses aan voor laakbaar handelen college

Foto: A. Keikes

Staat de Leeuwarder Voedselbank boven de wet? Daar lijkt het wel op, nu buurman Gerard Jorna excuses aangeboden heeft gekregen van griffier Frans van der Heide van de gemeente Leeuwarden. Van der Heide heeft Jorna – na twee jaar protest over de gang van zaken – laten weten dat hij ‘strikt genomen gelijk heeft.’ Uit de brief van Van der Heide aan Jorna valt op te maken dat het de griffier bevreemdt dat geen enkel raadslid, uitgezonderd PvdA’er Hein de Haan, aan de bel heeft getrokken in de kwestie tussen Voedselbank, omwonende en gemeentebestuur.

De griffier stelt dat Jorna al twee jaar geleden antwoord gehad had moeten hebben. Jorna stelt, na jaren gesoebat, dat er een onderzoek moet komen naar het vermoeden van onbehoorlijk bestuur van het college van burgemeester en wethouders met betrekking tot de Voedselbank Leeuwarden.

De Leeuwarder Voedselbank is een betreurenswaardig groot ‘succes’ wanneer we naar de aantallen bezoekers kijken. Meldden zich bij de start in 2004 van de Voedselbank zich nog ongeveer 100 gezinnen voor een pakket boodschappen, inmiddels is het aantal opgelopen tot ver boven de 400. Het succes van de Voedselbank brengt een continue stroom van bezoekers naar de locatie aan de Tylkedam in de wijk Bilgaard met zich mee, waar het distributiebedrijf in een voormalig schoolgebouw is gevestigd. Er kan inmiddels worden gesproken van een omvangrijke bedrijfstak.

Volgens de geldende wet- en regelgeving moeten instellingen zoals de Voedselbank voldoen aan bepalingen gesteld in een omgevingsvergunning. Zeker in het geval van een organisatie met veel bedrijvigheid – er werken inmiddels ruim honderddertig vrijwilligers bij de Voedselbank – is het hebben van zo’n vergunning en handhaving ervan noodzakelijk om alle partijen binnen een bepaald gebied in een zekere mate van overeenstemming met elkaar te herbergen. De omgevingsvergunning is ook bedoeld om toezicht te houden op illegale en onveilige situaties.

Bewoner Jorna vindt dat de Voedselbank, waar hij als instituut geen bezwaar tegen maakt, in de huidige omvang niet thuishoort in een woonwijk. De Voedselbank is een instelling waar voedsel wordt aangevoerd, verzameld, verwerkt, gekoeld, ingevroren en vervolgens gedistribueerd. Volgens Jorna zou ieder ander bedrijf met dezelfde werkzaamheden uit de buurt worden geweerd. Dat dit nu niet het geval is met de uitgedijde Voedselbank vindt hij meten met twee maten. Het wijkpanel, om een reactie gevraagd, houdt zich afzijdig in deze affaire.

Jorna stelde in een op 3 december 2017 verstuurde brief aan de gemeenteraad van Leeuwarden dat het college van b en w van Leeuwarden een omgevingsvergunning aan de Voedselbank heeft verleend zonder dat onderzoek is gedaan naar de strijdigheid met het bestemmingsplan, zoals wettelijk is voorgeschreven. Het college heeft bovendien verzuimd om een zogenaamde ruimtelijke onderbouwing op te stellen en heeft de vergunning verleend zonder de vereiste verklaring van geen bedenking van de gemeenteraad van Leeuwarden. Volgens Jorna lijkt het erop dat het college ‘de eigen raad willens en wetens om de tuin heeft geleid, zich daarmee schuldig makend aan onbehoorlijk bestuur.’

Uit de correspondentie die Jorna heeft gevoerd met diverse afdelingen binnen de gemeente ontstaat het beeld van een status aparte van de Voedselbank, die overigens al vanaf de start een bijzondere relatie heeft met de lokale overheid. Zo ontvangt de Voedselbank per jaar 15.000 euro subsidie uit het fonds voor armoedebestrijding en krijgt de instelling per kerende post de rekening gepresenteerd voor de huur van de oude school: 9000 euro per jaar. De onlangs met 120.000 euro sponsorgeld gerealiseerde verbouwing van de school komt via een omweg uiteindelijk ook ten goede aan de gemeente Leeuwarden. Volgens Jorna is er niets vastgelegd over de verrekening bij een eventuele beëindiging van het huurcontract.

Tijdens de twee jaar lange zoektocht naar duidelijkheid rondom de bedrijfsmatige status van de Voedselbank Leeuwarden blijven de vraagtekens zich opstapelen, terwijl de aangesprokenen zich verschuilen achter flexibele antwoorden. Keer op keer wordt het nobele initiatief van de Voedselbank opgevoerd, dat door Jorna niet wordt betwist, terwijl de achterliggende problematiek wordt gebagatelliseerd, ontkend of niet van toepassing op de regelgeving verklaard. Dat het verlenen van de omgevingsvergunning een voldongen feit is, zoals door de gemeente wordt voorgesteld, valt nog maar te bezien. De Raad van State heeft in vergelijkbare zaken waarbij proceduregebrek aan de kant van de overheid een rol speelde tot vernietiging van de vergunningverlening besloten.

De gemeenteraadsleden, per brief opnieuw aangesproken op 9 januari 2018, blijven opmerkelijk stil. De enige die in de benen komt is het PvdA-raadslid Hein de Haan (vanaf a.s. maandag wethouder van Leeuwarden) die, aangespoord door zijn fractievoorzitter Lutz Jacobi, Jorna laat weten niets voor hem te kunnen betekenen. Jorna: ‘Hij kwam niet verder dan te constateren dat ik toch nergens last van kon hebben?’

Andries Veldman

foto: André Keikes

Voedselbank