Screening Nachtopvang Leeuwarden zorgt voor gespreksstof

Foto: Zienn

(tekst: Zienn)

In de Nachtopvang Leeuwarden is het drukker dan een aantal jaren terug. Waar komen de bezoekers vandaan? Een ‘screening’ van 140 mensen geeft inzicht in herkomst, reden dakloosheid en hulpverlening. De uitkomsten zorgen voor gespreksstof.

Over het onderzoek

Ons onderzoek is uitgevoerd onder 140 mensen die in de periode januari – augustus 2016 de Nachtopvang Leeuwarden hebben bezocht. De items die zijn onderzocht: leeftijd, verblijfsduur, nationaliteit,  regiobinding, reden gebruik nachtopvang, inkomen, bestaande hulp. Het onderzoek is een momentopname en niet van alle 140 mensen zijn alle onderzochte items bekend. Keiharde conclusies trekken we dan ook niet naar aanleiding van de uitkomsten. De uitkomsten geven wel enig zicht op de situatie van mensen in de Nachtopvang.

Vooral door de explosieve stijging van het aantal bezoekers in 2015* (354 bezoekers, een stijging van 33% t.o.v. 2014) ontstond de behoefte aan een beter beeld van de bezoekers. Waardoor komt de extra toestroom en (hoe) kunnen we die keren? Aan welke knoppen moet dan worden gedraaid?

Simpele oplossingen zijn er niet

Financiers, beleidsmakers, corporaties, bewindvoering, opvangorganisaties, hulp- en zorgverleners…we zijn allemaal van betekenis in en verantwoordelijk voor goede zorg voor dakloze mensen. Met z’n allen doen we ons best om dakloosheid te voorkomen en mensen binnenboord te houden. Simpele en snelle oplossingen voor het terugdringen van de toestroom zijn er niet. Gespreksstof leveren de uitkomsten van het onderzoek zeker!

We zien een cocktail aan verschillende mensen, leeftijden en problematieken in de Nachtopvang. Dat, in combinatie met de hoger wordende bezetting* (het aantal nachten dat mensen in de opvang verblijven), zorgt voor onrust. Onze Nachtopvang aan de Oostergoweg Leeuwarden telt maximaal 40 bedden en is niet berekend op de drukte. Hoewel we niet de ene na de andere voorziening willen starten (liever voorkomen we dakloosheid), maken we ons in de huidige situatie wel sterk voor een aparte opvang voor jongeren. Om rust te creëren in het pand aan de Oostergoweg en om rust te creëren voor de jongeren. Ze zijn kwetsbaar; in een andere setting kunnen we ze beter begeleiden.

Man rond de 40

De gemiddelde Nachtopvang-bezoeker is een man, rond de 40 jaar.

• De grootste groep slapers is tussen de 41 en 50 (28%), gevolgd door de groep 31-40 jarigen (23%) en 23-30 jarigen (21%). 8% is jonger dan 23 jaar, 14% is tussen de 50 en 60 en zo’n 5% is 61 jaar of ouder. Soms is de leeftijd onbekend.
• De verhouding man/vrouw lag rond de 88/12%

25% kreeg opvang bij familie en vrienden

Dakloosheid leidt niet tot een rechtstreekse gang naar de Nachtopvang. Zo’n 5% sliep in een auto of caravan. En 25% van de 140 mensen verbleef op meerdere slaapadressen bij familie of vrienden voordat men zich meldde bij de Nachtopvang. Ze lijken het netwerk volop te benutten. Raakt het netwerk uitgeput, staat regelgeving informele opvang in de weg, wordt het netwerk voldoende ondersteund? Vooral die laatste vraag vinden wij interessant, immers dakloosheid is zelden iemands enige probleem. Verderop in dit artikel wordt duidelijk dat veel van de mensen in de opvang van één of meerdere instanties hulp krijgen of hebben gehad.

Door huurschuld of overlast raakte 20% hun huis kwijt. 17% werd uitgezet door een hulpverlenende instantie. 9% kwam uit detentie. Relatieproblemen en huiselijk geweld waren voor respectievelijk 8% en 6% reden voor dakloosheid.

Vooral Friese bezoekers

De meeste mensen komen uit Nederland en een groot deel van hen uit Friesland, vooral uit Leeuwarden en omstreken.

• Ruim 20% van de 140 mensen verbleef al lange tijd in of rond Leeuwarden en ervaart een binding met de Friese hoofdstad.
• Eveneens 20% komt uit andere Friese gemeenten. Ongeveer 7% komt uit Groningen en zo’n 8% uit de rest van Nederland. Van 42% is niet bekend met welke Nederlandse regio zij binding hebben.
• 70% van de onderzochte groep heeft een Nederlandse nationaliteit, ruim 11% van hen komt oorspronkelijk van Curaçao. Iets minder dan 10% komt uit Afrika en eveneens iets minder dan 10% uit Oost-Europa.

Vaak loopt (of liep) er al hulp

65% van de 140 mensen kreeg (of krijgt) al hulp van een of meer hulpinstanties. Vooral vanuit een ggz-instantie (ruim 17%), verslavingszorg (14%), het Leger des Heils (7%). Ook bij Zienn, Het Kopland, Fier, WIJ en Limor is een klein percentage van de mensen bekend. 6% is in beeld bij een wijk- of gebiedsteam.

Inkomensbronnen

Mensen kregen inkomsten uit de Bijstand, Wajong, WAO/WIA, WW, Loon, AOW, DUO. Bijstand (16%) en Wajong (10%) zijn de belangrijkste inkomensbronnen. Van zo’n 42% van de 140 mensen was onbekend of er sprake is van een inkomen, mogelijk ontvangt een deel van hen een zwerversuitkering. De begeleiders van de Nachtopvang vragen een uitkering aan met mensen die geen bron van inkomsten hebben.

*De cijfers van de Nachtopvang Leeuwarden over het jaar 2016 zijn dd 15 december bekend. Tot 15 december 2016 sliepen er 309 mensen samen 13335 nachten in onze opvang. Dat zijn minder mensen en meer nachten dan in 2015. De bezetting stijgt daarmee wederom. 56 bezoekers zijn 27 jaar of jonger, een percentage van 18%.

nachtopvang