Rients Leijenaar: Ik blijf me verbazen over de Leeuwarder politie

(tekst: uit het nieuwste nummer van het Stadsblad Liwwadders)

‘Ik ben in de loop der tijd honderden collega’s kwijtgeraakt. In Leeuwarden waren we met zeven kantoorvakhandels. Wij zijn de laatste.’ In mei draait Rients Leijenaar de deur op slot van zijn kantoorvakhandel De Boer op de Groentemarkt. Na 105 jaar kantoorvakhandel op deze plek is de rek eruit. De webwinkel zorgde de laatste jaren nog voor beleg op het brood. ‘De consument kiest voor het internet.’ Leijenaar zet zijn carrière voort als volleybaltrainer. ‘Ik train nu SBO in Minnertsga en Voveza uit Sint Annaparochie. Ik ben ook nationaal scheidsrechter. Dat is niet zo inspannend allemaal, je zit op een stoel.’

Nog niet zo lang geleden hadden de Leeuwarders keuze genoeg om hun ordners, pennen, mappen, enveloppen en agenda’s aan te schaffen. Rients Leijenaar (64) somt zijn voormalige collega’s moeiteloos op: ‘Van Wieren zat in de Peperstraat en op de Voorstreek, Jellema had een winkel aan de Wortelhaven. Hilarius zat in de Weerd.’ En dan had je nog Jetsinga, Goinga, Mulder en Debets. Mulder en Goinga zijn de enigen die nog actief zijn, maar niet meer voor de consumentenmarkt. En er is nog de Friese Schrijfkamer in de Schrans. ‘Je had vertegenwoordigers die dagen aan het werk waren om bij de Condens, verzekeraar OTOS of de provincie de kantoren te voorzien van ordners en weet ik niet wat allemaal. Ze logeerden in hotels, allemaal betaald door hun leveranciers.’ De computer en het internet zorgden voor een totale kaalslag binnen de kantoorvakhandel.

Leijenaar, geboren in Harlingen en woonachtig in Sexbierum, zag tot nu toe steeds kans om de bakens te verzetten. ‘We hebben gouden tijden meegemaakt, waarin we ons geen zorgen maakten over de huurprijs van het pand: 3700 euro per maand. Nu teruggeschroefd naar 2700 euro per maand. Het kon allemaal, iedereen had pennen, elastiekjes en paperclips nodig. De hele winkel stond vol, er was een klein paadje waar je doorheen kon lopen.’ De website schoolspullen365.nl, ontwikkeld door zoon Hendrik, en inmiddels met hem als webbeheerder verkocht aan een ondernemer uit Almere, hield de kantoorvakhandel De Boer de laatste jaren in de benen. Zo’n veertig procent van de omzet kwam uit de website. Ook de teloorgang van warenhuis V&D zorgde voor activiteit aan de Groentemarkt. De voorraden schoolartikelen van de winkels in Assen en Groningen werden opgekocht. ‘Daarna zaten we meteen in de top-10 qua assortiment. Onze keuze is groter dan die van bol.com.’ Daarvoor al koesterde Leijenaar het beleid van het aanbieden van een breed assortiment. ‘Prullenbakken hadden we aanvankelijk in de kleuren zwart, bruin en beige. Toen ik eens vier roze prullenbakken bestelde zei de baas, ik was nog in loondienst: wat doe je nou? Voor dat ene meisje dat een roze prullenbak wilde. Ze waren zomaar weg. Je moet niet op de stoel van de consument gaan zitten. Bied ze keuze!’

‘Ik ben ook niet neringziek, nooit geweest. Op vrijdag loop ik al jaren de markt over. Als je een ander wat gunt, dan komt dat je tegemoet. Je moet niet altijd het onderste uit de kan willen hebben. Dat heb ik ook altijd gehad met leveranciers, niet blijven zeuren om een korting.’ Tijdens het gesprek wordt Leijenaar opgebeld door iemand die via de website een ringband heeft gekocht die tijdens het transport stuk is gegaan, waarna haar een nieuwe is toegezonden. Op hoge toon eist de vrouw haar geld terug. Het telefoongesprek verloopt stekelig omdat Leijenaar eerder een compliment had verwacht dan een hoop lawaai. Zonder veel omhaal van woorden neemt de zakenman het product terug en staat garant voor de leveringskosten. ‘Daar maak ik helemaal geen probleem van, maar wie verwacht nou zoiets? Ze wilde toch die ringband?’

Een kantoorvakhandel met stempelfabriek kan zich ook verheugen in klandizie van bedenkelijker allooi. Leijenaar haalde er zelfs onbedoeld diverse malen de voorpagina van De Telegraaf mee. ‘Daar ga ik niet al te veel over uitwijden, want voor dat je het weet steken ze alsnog je zaak in de fik. Een Braziliaanse bende had interesse voor douanestempels. Leijnaar fabriceerde een stempel met een minuscule afwijking: bende opgepakt. Een tachtigjarige Leeuwarder vrouw liet een stempel maken waarmee ze haar tegoed op haar Rijkspostspaarbankboekje opvijzelde. Ze werd opgepakt en ondanks haar hoge leeftijd achter de tralies gezet. De zaken zorgden voor een warme relatie met de Leeuwarder politie. ‘Maar ik blijf me verbazen over hun aanpak. Bij de buurvrouw van ijszaak Min 12, waar met een vals briefje van vijftig euro werd betaald, moest ik de politie wijzen op de camera die in de zaak hing. Hadden ze zelf niet opgemerkt. Pas daarna werd de oplichter opgepakt, die twee vuilniszakken met valse vijftig eurobiljetten in zijn kamer had staan. Ander voorbeeld van merkwaardig politieoptreden? Niet zo lang geleden ontvingen diverse middenstanders dreigbrieven waarin bescherming werd aangeboden. Als dreigement werden hun ruiten ingeslagen.’ De politie leek weinig trek te hebben om zich in te spannen om tot aanhouding over te gaan. De hulpeloosheid straalde eraf. ‘Ik herinnerde mij eenzelfde zaak in Drachten en ging aan het googelen. Binnen no time had ik een spoor te pakken. Om één en twee met elkaar te verbinden was bij de politie niet opgekomen.’

De stempelpers en de Heidelberg drukpers zijn inmiddels verhuisd naar het grafisch museum in Grootegast. Ook het inktfabriekje achter in de zaak is inmiddels ontmanteld. Van hieruit werd het inkt besteld voor het keuren van vlees. Ouderen herinneren zich nog het paarse puntje inkt in de gehaktbal dat meegeconsumeerd werd (‘Het was onschuldig’), afkomstig van kantoorvakhandel en stempeldrukkerij De Boer. ‘Over die naam is ook gesteggel geweest. Voorheen heette de zaak De Haas en De Boer, de twee waren ooit samengegaan. Toen ik de zaak 41 jaar geleden samen met mijn vrouw Sietske overnam, ontstond er later gedoe over de naam. De heer De Haas vond dat die naam niet meer op de gevel hoefde. Toen ik aan zijn verzoek voldeed, vond hij dat ook De Boer van de gevel moest. Ik bood hem vijfduizend gulden aan om van het gedoe af te zijn. Ik had weinig trek om allemaal nieuw drukwerk te maken. Dat aanbod weigerde hij en we moesten toch een gang naar de rechter maken. Meneer De Haas trok aan het kortste end. Vraag mij niet waarom hij dat gedoe wilde. Je snapt er soms helemaal niks van.’

Op Youtube is over dit alles een filmpje te zien onder de titel: De inktfabriek van kantoorvakhandel De Boer

foto: Simon van der Woude