Hoe zit het allemaal in Leeuwarden

(Ingezonden)

Pieter de Groot schreef zo’n twee jaar terug in zijn column  in de Leeuwarder Courant: “De wolven zijn onder ons.”

Als ik me goed herinner, doelde hij daarbij  – in verband met de plannen van minister Plasterk (PvdA) om tot vorming van vijf  “landsdelen” te komen, in plaats van bestaande provincies, en daarnaast het aantal gemeenten waar maar enigszins mogelijk te beperken – op ook in Friesland en Leeuwarden aanwezige politici en (hoge) ambtenaren. De nog pas kort daarvoor door Leeuwarden aangetrokken hoogste ambtenaar Hoek paste in dat wolvenprofiel. Een grootschalig denker, met weinig binding met Friesland of Leeuwarden. Over de vraag, waarom  juist deze persoon is aangetrokken door de gemeente Leeuwarden, is naar buiten toe – voor zover mij als eenvoudig burger bekend – nooit in bredere zin verantwoording afgelegd.

Vanzelfsprekend

Zoals ik signaleerde in een recent ““ingezonden” op Liwwadders,  heeft deze hoogste Leeuwarder ambtenaar het nog niet op kunnen brengen zich in Leeuwarden te vestigen. Twee van de drie  Leeuwarder topambtenaren  permitteren zich dat. B. en w. schijnen geen enkel verhaal te hebben.  Of ze vinden het heel  vanzelfsprekend. Je hoort ze er niet over. En de raad stelt geen vragen. Zelf zijn burgemeester en wethouders wel verplicht zich in de eigen gemeente te huisvesten. Dat kost soms moeite en (financiële)pijn. Zoals in het geval van Andries Ekhart. Hij is groot geworden in de Koestraten. De terugkeer daarheen is  – Andries betoogt het keer op keer – van veel voetangels en klemmen voorzien.

Grote vraag ten aanzien van Ekhart is, of dit probleem niet was te voorzien.

Wonderdoener

De wonderdoener Florijn moest Rotterdam redden. Leeuwarden moest voorzien in een opvolger. De plaatselijke PvdA – onder aanvoering van fractievoorzitter Feitsma, inmiddels zelf ook al weer  wethouder – acquireerde de Sneker politicus Ekhart. Over de beschikbaarheid van andere kandidaten is nooit veel bekend geworden. Een snelle transfer – raadslid Benmhammed, werkzaam bij de gemeente Sneek, schijnt daarbij ook actief te zijn geweest – kreeg de voorkeur. Ten tijde van de benoemingsprocedure, binnen de PvdA, en binnen de gemeentelijke burelen, heeft niemand – althans is  dat nooit publiek gemaakt  – ooit een punt gemaakt van de huisvestingsvoorwaarden. Waarom niet? Ondergetekende weet het niet. Hij heeft er wel eens naar gevraagd, maar kreeg slechts meelijwekkende blikken van zijn partijgenoten (PvdA). Destijds speelde het debat over de vergaande bezuinigingen op cultuur in Leeuwarden. Parnas moest sneuvelen. De plaatselijke afdeling had daar veel  moeite mee. Na veel gezeur volgde in een (veel te) laat stadium eindelijk een discussiebijeenkomst van de lokale PvdA-ers.  Wie bleek ingehuurd als discussieleider? Jawel:  wethouder Ekhart van Sneek. Op wiens verzoek: jawel, fractieleider Feitsma van PvdA-Leeuwarden.

Toehoorder

Wat zei deze ingehuurde discussieleider bij de start van deze bijeenkomst: de fractie zit hier vanavond alleen als toehoorder, en kan geen standpunten innemen. Jawel: binnen de PvdA-Leeuwarden discussiëren fractieleden niet gewoon mee, maar “ luisteren” ze alleen maar. En een toekomstig wethouder – dat moet toen al haast in kannen en kruiken geweest zijn – leent zich er voor om  een eigen standpuntbepaling van de afdeling te voorkomen. Het was niet de bedoeling dat er gestemd werd, of zoiets …. Ekhart vond dat het voor de fractie al moeilijk genoeg was. Een standpunt van de eigen leden van de afdeling kon de fractie wel eens voor problemen plaatsen. En dat wilde Ekhart niet. Niet veel later werd hij wethouder als opvolger van Florijn. En niet veel later trad ook Sjoerd Feitsma als wethouder van nu Groot–Leeuwarden aan. Ons kent ons, zoals Geert Mak in zijn cultuur-kritische bijdragen over de Friese politiek (Mak: “vrijwel nergens is het regenteske denken zo sterk”)  herhaaldelijk betoogde. Kritiek, waarop de Friese PvdA (inclusief een Bertus Mulder, die anderszins, wat betreft thema’s als schaalvergroting van gemeenten en dergelijke, wel regelmatig aangeeft, waar de PvdA volstrekt de verkeerde kant op gaat, maar zwijgt als het om het concrete materiaal gaat) volgens een hoogstwaarschijnlijk  in gewestelijk verband geaccordeerde tactiek in hogere wijsheid schijnt te hebben besloten, niet in te gaan. Zoals dat ook geldt voor een kwestie als de “Centrale As”.

Europaplein

De discussie over het Europaplein krijgt vergelijkbare trekjes. Voor de gemiddelde kiezer niet meer te volgen manoeuvres. Dat gold voor Parnas, voor de Harmonie, voor de Culturele Hoofdstad, voor de beiaardier.

Harmoniekwartier

Enerzijds zwaar  bezuinigen, anderzijds investeren in onrendabele projecten, zoals het poppodium in het Harmoniekwartier. Projecten die alleen worden doorgezet (geforceerd door de zogenaamde     krachtpatser Deinum, maar wat heeft hij ons nu echt  laten zien?) omdat anders externe subsidies komen te vervallen. En daarom worden dubieuze prognoses van gemeentewege als vaststaand verkocht. Zoiets mag niet, kan niet, hoort niet, maar is in Leeuwarden in de raad niet ongewoon.

Groningen

In de stad Groningen was – met een zwaar PvdA-stempel – met de politieke cultuur het nodige aan de hand. Er kwam een rapport, vernietigend voor college en raad. Of zoiets helpt is lang niet zeker. Wat wel zeker is, dat Leeuwarden elk onderzoek heeft weten te vermijden, naar de plaatselijke politieke cultuur, en naar  effecten van de lokale politiek.

39,6 procent

Die effecten bleken bij de recente verkiezingen. Slechts 39,6 % van de kiezers nam de moeite om het stembiljet in de voorgeschreven gleuf te doen verdwijnen. In het nieuwe college-programma  van Leeuwarden – wordt hierover,  met geen woord over gerept. De ontkenning bij de politieke klasse , van wat er werkelijk aan de hand is, is compleet.

De raad, b. en w., en ambtelijk apparaat, doen alsof dat allemaal gewoon is.

De Boer, te Leeuwarden

++++++++++++++++++++++

Geert Mak: Friese bestuurders zijn regentesk

                    Gepubliceerd op 26 mei 2013,   Categorie: Foto archief,   3 reacties                   

---

---

 

Geert Mak in Bonifatiuskerk: Friese bestuurders zijn regentesk

Gepubliceerd op 26 mei 2013, Categorie: Actueel, (0) reactie

Over vijf jaar bereikt Friesland een onomkeerbaar omslagpunt: het landschap is dan onherstelbaar beschadigd. Het is zinloos om dan nog te investeren in Friesland promotie. De Rabobank en de Friesland Bank, die ieder jaar hun kalenders met fraaie plaatjes uitbrengen, geven geen snars om het landschap. Zij dicteren hoe, hoeveel en waar de boeren moeten investeren: megastallen is het geloof dat zijn prediken. Nog even en de Brabantisering van Friesland is een feit. ‘De operatie tunnelvisie is in volle gang.’

Geert Mak (schrijver/journalist) was vanmiddag wederom op dreef. Hij fulmineerde tegen de Friese bestuurders die weinig oog hebben voor landschap en cultuur en niet weten om te gaan met de krimp. Mak sprak in de Bonifatiuskerk in Leeuwarden tijdens een literair en vocaal evenement om geld bijeen te brengen voor de restauratie van het monumentale kerkorgel.

Bij het Koninklijk Fries Genootschap kwam Mak in november al stevig uit de hoek. Waren daar de media het voornaamste doelwit, nu gingen de pijlen in de richting van de bestuurders (die waren overigens niet aanwezig).

Volgens Mak zijn de bestuurders in Friesland ziende blind en horende doof. Hij trok een vergelijking met de Amsterdamse politiechef Hendrik Kaasjager die in 1954 de oplossing aandroeg voor het toenemende verkeer in ‘s lands hoofdstad: dempen die grachten en een mooi parkeerplein pal voor het Centraal Station. In Friesland zag Mak de Kaasjagers al zitten in hotel Oostergo in Grou met slechts één agendapunt: hoe kunnen we Friesland en het Friese landschap verder verkloten. Vijftien megastallen en we zorgen er wel voor dat er geen bomen omheen komen te staan, of we maken een afspraak dat er niet wordt gehandhaafd. Overal zag Mak Kaasjagers, bij de PC in Franeker zitten ze in een bonbondoos langs het speelveld. ‘Ik dacht dat het een grap was, maar ze zwaaien als carnavalsprinsen naar hun publiek.’

Mak roerde veel culturele onderwerpen aan. De Centrale As (vierbaansweg naar Dokkum), opheffing Parnas (basisvoorziening) en de verrommeling van het landschap (megastallen) werden stuk voor stuk behandeld. Mak toonde zich keer op keer verbijsterd over de gang van zaken in Friesland. ‘Het is vechten tegen de bierkaai.’ Hoe dat kan? In Amsterdam had hij de indruk dat een bestuur in zekere zin waardering heeft voor kritiek. Daar wordt naar geluisterd en plannen bijgesteld. Daar worden plannen sterker van. Dit in tegenstelling tot Friesland, zo moest hij concluderen. ‘Hier is het al snel persoonlijk en op prestige gericht. De kritiek in Friesland valt in een teil met modder en daarna volgt het grote stilzwijgen.’ Er heerst al snel een ‘beangstigende rust en een beklemmende stilte.’

Bestuurders zijn dol op het bouwen van infrastructurele werken. Ze worden warm van aquaducten en Hanzelijnen. ‘De tijdwinst op die lijn gaat verloren tijdens het overstappen in Zwolle en Almere. Waarom maken die bestuurders geen goede afspraken met de NS over de bestaande lijnen?’ Antwoord: met onderhandelen is geen prestige gemoeid. Gelukkig wordt er geïnvesteerd in het internet op het platteland. ‘Eigenlijk veel te laat. Het internet buiten Leeuwarden suddert voort als een trekschuit.’

Architecten die kritiek uiten kunnen opdrachten wel vergeten, zo stelde Mak. ‘Er is een grote druk op iedereen die kritiek uitoefent om zijn mond te houden. Het resultaat? Friesland is veel regentesker dan Limburg, daar waar je het zou vermoeden. Het is hier ons-kent-ons; ze willen erbij horen.’ Over Parnas en de Culturele Hoofdstad zei Mak: ‘Ik snap niks van het Friese cultuurbeleid. Het zijn verschillende geldstromen, maar tonnen investeren in infrastructuur en dan de bibliotheekbus opheffen, dat begrijp ik niet.’ Ook het opheffen van kunstencentrum Parnas in Leeuwarden en investeren in Culturele Hoofdstad (‘niets ten nadele van de organisatie’) vond Mak een vreemde combinatie. ‘Parnas is voor de elite, zo hoor ik dan. Ik erger mij daar aan. Parnas is een basisvoorziening voor blokfluitles en dans, de elite redt zich wel. Het project Culturele Hoofdstad dient als schaamlap voor een niet bestaande visie op cultureel gebied. Als ik de gedeputeerde (Jannewietske de Vries, PvdA) hoor zeggen dat ze zal aftreden als Culturele Hoofdstad wordt afgeblazen, dan is dat merkwaardig. Je moet een plan B klaar hebben.’

Geert Mak daagde de bestuurders uit om uit de kast te komen. Hij vond het beschamend dat bestuurders niet de moeite hadden genomen om aanwezig te zijn bij de actiegroep Better As (Centrale As). Die houding wreekt zich op den duur, zo hield hij zijn gehoor voor. ‘Het is minachting. Het heeft iets onvolwassens. Je moet de oppositie serieus nemen en iets gunnen, dat hoort in een echte democratie. In veel opzichten heeft de oppositie het gelijk aan haar zijde. Er is behoefte aan harde idealisten. Ik pleit hiervoor omdat er veel op het spel staat. Met zwijgen laden bestuurders een zware verantwoordelijkheid op zich.’

Naast Mak (die een stevig applaus ontving voor zijn betoog) bestond het programma uit optredens van Gerrit Breteler, Fardou van der Woude en het koperensemble van muziekschool De Wâldsang onder leiding van Bienze IJlstra.