Politie wil meer tijd voor nieuwe organisatie

(tekst: persbericht van Het Programma Politie en Wetenschap)

‘Voer voor kwartiermakers. Wetenschappelijke kennis voor de inrichting van de Nationale Politie’.

Nieuwe uitgave in de reeks Overzichtstudies van het Programma Politie en Wetenschap.

Inrichting Nationale Politie vraagt om meer richting en tijd. Er is behoefte aan een heldere visie waar politie en politieorganisatie in de toekomst voor staan.

De inrichting van de Nationale Politie is een grote omvormingsoperatie die om meer tijd, middelen en vooral richting vraagt dan nu worden geboden. Er is behoefte aan een heldere visie als richtsnoer en ijkpunt bij de vele keuzes die gemaakt moeten worden, die consequent uitgedragen en breed gedragen wordt. Vertrouwen zou daarbij een van de sleutelbegrippen moeten zijn: vertrouwen van en in burgers en ook in eigen professionals die aan de basis, in dagelijkse interactie met de burger, het politiewerk gestalte geven. Daarnaast moet de balans bewaakt worden tussen (aandacht voor) het grootschalige, landelijke en uniforme aan de ene kant en het kleinschalige, flexibele en lokale aan de andere kant Die balans dreigt fundamenteel verstoord te worden doordat het (regionale en lokale) bestuur op grotere afstand is gezet . De schaal die gekozen is voor de ‘robuuste basiseenheden’ verdient daarom heroverweging.

Dit zijn enkele belangrijke inzichten die worden aangereikt in een bijzondere wetenschappelijke bundel, met bijdragen van een 14-tal gerenommeerde wetenschappers en bestuurders, zoals de heren Docters van Leeuwen en Winsemius. Met de aanvaarding in juli jl. van het wetsontwerp in de Eerste Kamer is de komst van de Nationale Politie een feit. Hiermee komt, nog geen 20 jaar na invoering, een einde aan het (model van de) regiopolitie. De komst daarvan werd, bij invoering in 1994, geïntroduceerd als een omvormingsoperatie zonder weerga in overheidsland. Maar ook één die noodzakelijk en onvermijdelijk was omdat het een logische, evolutionaire stap vooruit betekende ten opzichte van het oude model van rijks- en gemeentepolitie. De omvorming naar de Nationale Politie brengt, opnieuw, een ingrijpend veranderingsproces mee en ook nu vindt dit zijn legitimering in grote opbrengstverwachtingen. Die liggen deels in het repareren van ‘(weef)fouten’ van het oude systeem: dat is verouderd en kent grote beperkingen. Die worden in het nieuwe model opgeheven, waarmee de weg vrij komt voor broodnodige vernieuwing en verbetering in politiële bedrijfsvoering en taakuitvoering.

Invulling geven aan de Nationale Politie binnen de, ruime, kaders van de nieuwe politiewet is een opgave die expliciet op het bordje is gelegd van de ‘kwartiermakers’. Deze kwartiermakers zijn onder supervisie van de minister van Veiligheid en Justitie actief aan de slag gegaan om de nieuwe organisatie daadwerkelijk op poten te zetten en organisatorisch in te vullen. Daarbij liggen er tal van keuzes voor wat betreft nieuwe organisatorische structuren, sturingsmodellen en werkwijzen. Keuzes die soms zeer principieel van aard zijn en raken aan inrichtingsprincipes zoals de verhouding centraal-decentraal, landelijk-lokaal, bestuurlijk-justitieel, preventie-repressie en landelijk uniform – lokaal verschillend. Feit is dat de keuze voor een nieuw bestel, en ook het model van de Nationale Politie, op brede politiek-maatschappelijke steun kan rekenen. Het concept van een Nationale Politie staat niet (meer) fundamenteel ter discussie, de precieze invulling ervan des te meer. Er worden her en der kritische kanttekeningen geplaatst bij gemaakte keuzes in de ontwerpplannen, de onderbouwing of net het ontbreken daarvan en wijze, het tempo en de kosten van invoering.

Dat alles was aanleiding voor het opstellen van deze bijzondere bundel, als ook het seminar dat eind april 2012 plaatsvond, en dat de basis vormde. Het doel is de wetenschap bij de kwartiermakers te brengen en hen bruikbare wetenschappelijke kennis en inzichten aan te reiken. Daarbij staat het model van de Nationale Politie als zodanig niet ter discussie, dat is een gegeven. De keuze daarvoor is een politiek-bestuurlijke, bovendien bestaat er geen wetenschappelijke grondslag voor een ideaal model. Integendeel, elk model kent zijn beperkingen en onvolkomenheden en vraagt om een zorgvuldige balans van checks and balances. De kennis in deze bundel wordt aangereikt door gerenommeerde auteurs die daarbij op specifieke domeinen van politiewerk en organisatie teruggrijpen naar ‘harde’ en beproefde inzichten uit de wetenschappelijke (onderzoeks)literatuur en eigen onderzoeks- en praktijkervaring. Die kennis en inzichten dekken niet alle mogelijke aspecten van de politiële taak- en bedrijfsvoering af, zo ver reikt de wetenschap niet. Maar ze raken wel aan een aantal wezenlijke elementen en keuzes in het omvormingsproces van regio naar nationale politie.

De bundel is uitgegeven in de reeks Overzichtstudies van het Programma Politie en Wetenschap.

cultuur middenstanders zakelijk