PEL dient klacht in over schenden privacy

Speelgoedauto – The road is long

(tekst: PEL)

Onze tip/klacht heeft zowel betrekking op de Omrin als op de gemeente Leeuwarden in wiens opdracht Omrin is belast met het ophalen van huisvuil.

Inleiding: Op 3/5/16 is aan de Omrin n.a.v. berichten op “Binnenlands Bestuur” over het registreren van persoonsgegevens bij het aanbieden van vuilnis door ons deze vraag gesteld:

Ver. PEL heeft een klachten/vragen spreekuur voor inwoners van de gemeente Leeuwarden over diverse zaken. Ons werd onlangs de vraag gesteld: welke gegevens staan in de milieupas waarmee de ondergrondse afval containers geopend kunnen worden? De pas werkt namelijk alleen bij 1 specifieke ondergrondse afvalcontainer. Staan in de pas adresgegevens incl. huisnummer? Op de pas staat namelijk dat hij bij de woning hoort. Of alleen een postcode? Wordt geregistreerd wanneer en hoe vaak een bewoner afval in de container gooit?

N.B.: De ondergrondse afvalcontainers zijn bedoeld voor de bewoners van de gestapelde bouw (flats ed) en de losse huisvuilbakken die door een vuilniswagen geleegd worden zijn bedoeld voor de eengezinswoningen ofwel de laagbouw./

Inmiddels hielp iemand ons aan een oude brief van de Omrin uit 2013, waarin een passen systeem al werd aangekondigd, hoewel het nog een jaar duurde voordat de ondergrondse afvalcontainers waar die brief over ging, in gebruik werden genomen. /_(Zie bijlage 1)_/ Bij de brief zat ook een foldertje “Ondergrondse afvalcontainers met kaartlezer”. Bij het kopje “Verlies of diefstal van uw milieupas” staat o.a.: /”Uw milieupas bevat unieke gegevens die gekoppeld zijn aan uw huisadres”/. De vraag was vervolgens: welke gegevens?

Op 4/5/2016 belde Omrin terug: Ze stelden dat in de kaart/pas (in de magneetstrip) alleen het _nummer_ van de kaart is opgeslagen. Dat is echter een zgn. “uniek nummer” (het chipnummer) Maar elke ochtend tussen 5 en 6 uur wordt vanaf de ondergrondse containers _draadloos via een GSM-netwerk_ (“goed beveiligd” heette het) verbinding gemaakt met de centrale computer en wordt doorgegeven welk kaartnummer is gebruikt om de container te openen om huisvuil weg te gooien en hoe laat dat was. *In de centrale computer staat bij welk huisnummer het kaartnummer hoort, dus weet Omrin precies wie en wanneer en hoe vaak iemand vuilnis weggooide.* Maar het heette dat Omrin een privaat bedrijf was die de gegevens niet aan derden geeft.

Echter: ook energiebedrijven en waterleidingbedrijven kunnen gedwongen worden om gegevens over verbruik van elektra, gas en water aan bijvoorbeeld Sociale Zaken te verstrekken, dus zou dat met Omrin ook zomaar kunnen als de wet dat zo wenst. In processen elders in het land waarbij het ging om samenwoningsfraude en de bijstand, zag men weliswaar niet als enig bewijs, maar wel als _een van de bewijzen_, het verhaal opduiken: betrokkene gooide bijna nooit vuilnis weg. Wat natuurlijk weer “buitengewoon verdacht” was en de conclusie werd getrokken: “U woont niet op dat adres”… Uiteraard wist men dat door dat adres bijna nooit vuilnis werd aangeboden, door de koppeling tussen pas en huisnummer en doordat die gegevens doorgespeeld waren aan bijv. de Sociale Recherche.

/(Ook wat op Facebook wordt gezet wordt door Sociale Zaken, naar wij hoorden nauwkeurig gevolgd bij bijstandsgerechtigden, om te zien of men iemand m.n. op samenwoningsfraude kan betrappen, een niet-gemelde vakantie ed. maar het verschil is dat men bij Facebook zelf nog de keuze kan maken m.b.t. wat men hier wel of niet op zet.) /

In Leeuwarden is er geen sprake van het wegen van het huisvuil. We hebben hier geen Diftar-systeem. Daarom zien wij er ook de noodzaak niet van in te registeren wanneer iemand en hoe vaak iemand huisvuil weggooit in een ondergrondse container. Ook al is er een Diftar systeem ingevoerd, dan nog is de vraag of er niet een minder privacy schendend systeem mogelijk is. Zo moet men in sommige gemeenten speciale huisvuilzakken kopen waar in de prijs de kosten van het ophalen al verwerkt zijn.

In het telefoongesprek met de Omrin is gevraagd waarom het systeem niet op bijv. postcode kon: per slot zitten er meerdere woningen onder 1 postcode. Koppel bijvoorbeeld kaartnummer aan een postcode en aan het nummer van de ondergrondse container. Toen kwam er een vaag verhaal over bedrijven maar bedrijven moeten zelf een vuilnisophaaldienst plus container (duur) regelen, omdat de Omrin daar het vuilnis niet ophaalt, terwijl het hier gaat om woningen die op een ondergrondse afvalcontainer zitten. M.a.w.: een irrelevante reactie.

Ook op de containerbakken voor de laagbouw zit een chip. Deze zit onderaan aan de buitenzijde en deze wordt vermoedelijk gelezen door de vuilniswagen als die de bak grijpt en leegt in de wagen. In de chip zit o.a. het huisnummer opgeslagen waar de bak bij hoort. Ook hier begrijpen we niet waarom geregistreerd moet worden hoe vaak een afvalbak wordt aangeboden om geleegd te worden, temeer omdat normaliter de vuilniswagen maar een maal per week langs komt.

Samengevat komt het hier op neer: Big Brother houdt ook al in de gaten wie wanneer en hoe vaak afval aanbiedt, ook zonder dat sprake is van een Diftar-systeem en daaruit kunnen weer van allerlei conclusies getrokken worden die niets te maken hebben met het aanbieden van afval.

Wij vragen ons af of er ooit een formeel B&W-besluit of een Raadsbesluit werd genomen om de afvalverwerking in Leeuwarden op deze wijze in te richten waarin tevens werd besloten om over te gaan op registratie op huisnummer. (en dus op bewoner)

Tenslotte:afgaande op wat wij lazen in het blad Binnenlands Bestuur op 2/5/2016 speelde al eerder een soortgelijke kwestie, aangekaart door een inwoner (Michiel Jonker) van die gemeente. /_(Bijlage 2)_/

De details in Arnhem kennen we niet, maar omdat het om iets soortgelijks lijkt te gaan, sturen we het weinige wat we hier over hebben, even mee.

In de hoop dat u naar deze tip/klacht zou willen kijken teken ik, mede namens de overige leden van het Dagelijks Bestuur,

Met vriendelijke groet,
Secretaris ver. PEL

te Leeuwarden.

privacy