Okje de Groot: Wij hebben last van de kringloopwinkels

(tekst: Stadsblad Liwwadders)

‘Waar staat het ongeveer? Hij wil het boek vanmiddag hebben.’ Okje de Groot van Antiquariaat Friesland is na de verhuizing naar haar nieuwe locatie aan de Nieuweburen 133 (recht tegenover het oude pand) nog regelmatig op zoek naar boeken waarvan ze weet dat ze die heeft. De vraag is alleen: waar liggen ze? ‘We moeten nog een paar dozen door om ‘In den aap gelogeerd, brieven van Hendrik Algra’ te vinden. Dat lukt vandaag niet meer.’

Ondanks de uitgebreide dienstverlening en de informatie die de boekliefhebber voor In den aap gelogeerd via de telefoon heeft gekregen, verschijnt de beller kort na het gesprek in het Antiquariaat. ‘Ik dacht, ik kom toch nog maar even langs.’ Om vervolgens de informatie tot zich te nemen die hij via de telefoon al had gekregen. Okje de Groot en haar assistent en mede eigenaar van het Antiquariaat Hielke Houtsma, een enthousiast koppel op leeftijd, hebben nog geen tijd gehad om alle bananendozen uit te pakken. En in de winkel staat inmiddels al een vracht aan boeken: maar liefst 17.000 stuks.

De boekhandelaar is de regisseur van de winkel. Als Hielke iets roept (‘Moet het in de Friese kast staan?’) heeft Okje het antwoord paraat. Ondertussen houdt ze de internetwinkel bij (Boekwinkeltjes.nl) en ontvangt bekende en onbekende klanten in haar winkel. Sommigen willen even uitpuffen van een wandeling en zetten zich neer in een fauteuil die in het centrum van de boekwinkel staat opgesteld. ‘Er is geen peil op te trekken wie hier in de winkel komt. Vaak komen ze langs met een gerichte vraag, maar ze komen ook om even lekker te sneupen.’

Okje de Groot (voormalig milieuambtenaar Hielke komt nog maar net kijken) is een van de laatst overgebleven boekhandelaren in antiquarisch materiaal in Leeuwarden. Volgens Hielke is het een utopie om de jarenlange kennis en ervaring die Okje heeft nog in te halen. Met alleen liefde voor alles wat met boeken te maken heeft, kom je er niet. Hoewel de liefde voor het vak niet een onbelangrijk fenomeen is, aldus Hielke, die de mening is toegedaan, dat een goed boek een tweede of zelfs een derde leven verdient.

De 70-jarige boekhandelaar Okje begon in 1986 in de Vijzelstraat met de verkoop van boeken en prenten. ‘Daar zat ik naast slager De Bruin in de oude apotheek Kukeroltsje. Na drie jaar ontdekte ik daar nog een kast met allerlei potten met gif.’ Via de Nieuweburen, waar nu pizzeria Pidokkio zit, verhuisde de boekhandel naar een groter pand in de Sint Jacobsstraat, naast café De Spoekepôlle. Ik had graag naar het pand van Hendrik de Keijzer in de Grote Hoogstraat gewild. Helaas ging dat in verband met zakelijke omstandigheden niet door. Van de Sint Jacobsstraat verhuisde het Antiquariaat terug naar de Nieuweburen. Eerst tegenover ijssalon La Venezia en nu ernaast.’

‘Tjeerd, mijn ex-man, en ik waren verzamelaars. Ik spaarde schoolboekjes en hij verzamelde gereedschap. Altijd op é strun. We verkochten de dubbele spullen via het krantje Week-Uit, dat destijds zeer populair was.’ Toen de voorraad een onevenredig beslag legde op vloer van de woning aan de Gijsbert Japicxstraat besloten de twee om hun handel te verplaatsen naar een echte winkel. ‘In de Vijzelstraat verkocht ik aanvankelijk naast oude ook nieuwe kinderboeken.’

‘Ik ben altijd gespecialiseerd geweest in Friesland in het algemeen en in boeken over de natuur.’ Wat weinigen weten, is dat Antiquariaat Friesland, naast specialisaties op de gebieden geschiedenis en maritiem, uitgebreide collecties bezit van hedendaagse schrijvers. Arthur Japin, Arnon Grunberg, Bart Chabot, Elsbeth Etty zijn voor zachte prijsjes aan te schaffen. Jean-Paul Sartre, Hugo Claus, Charlotte Mutsaers en Jan Cremer idem dito.

‘De wintermaanden zijn slecht voor de handel. We hebben bovendien last van de kringloopwinkels. Gelukkig wordt het weer voorjaar en pakt Hielke straks de markten weer op. De Rembrandtmarkt in Sint Annaparochie vinden we leuk. Ook op de Liwwadderdag staan we weer. Jammer dat die dit jaar niet in Zalen Schaaf wordt gehouden maar in het Cambuurstadion.’ De bekende boekenmarkten in Deventer en in Amsterdam laat het duo schieten. Hielke: ‘De kleine markten zijn leuk om te doen. In het begin nam ik veertig dozen mee en dacht dat die aan het eind van de dag leeg zouden zijn. Daar heb ik me in vergist dus. In mijn beleving dient een Antiquariaat zich te onderscheiden van een ‘gewone’ boekhandelaar in tweedehands boeken. Doktersromans en detectives kan iedereen verkopen. Maar als het gaat om bijvoorbeeld literatuur, geschiedenis, kunst, taal en cultuur, daar komt meer bij kijken.’