Meer zelfstandigen in zorg en welzijn

Foto: Simon van der Woude

(tekst: CBS)

Meer zelfstandigen in zorg en welzijn

Het aantal zelfstandigen werkzaam in zorg en welzijn is in 2022 met 22 duizend toegenomen naar 178 duizend. Deze toename ging binnen enkele branches gepaard met een afname van het aantal flexwerknemers. Dit blijkt uit analyses van het CBS op basis van de Enquête beroepsbevolking (EBB).
In zorg en welzijn groeide het aantal zelfstandigen met 14 procent; in de werkzame beroepsbevolking als geheel was dat 7 procent. De toename van het aantal zelfstandigen in zorg en welzijn zette al eerder in, tussen 2016 en 2020 steeg het jaarlijks. Wel is het aandeel zelfstandigen in zorg en welzijn nog altijd kleiner dan in de totale werkzame beroepsbevolking (respectievelijk 11 en 16 procent). In totaal werkten 1,6 miljoen mensen in zorg en welzijn in 2022.

De zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) vormden binnen de zelfstandigen de grootste groep (75 procent). 23 procent was een zelfstandige met personeel en de rest meewerkende gezinsleden.

Minder flexwerknemers

Het aantal flexibele werknemers in zorg en welzijn daalde van 412 duizend in 2021 naar 406 duizend in 2022. In 2022 waren in de branches jeugdzorg, sociaal werk, kinderopvang en universitair medische centra (UMC’s) naar verhouding de meeste werknemers met een flexibele arbeidsrelatie te vinden. Daar groeide het aantal flexibele werknemers in 2022 ook het sterkst.
Bij de ziekenhuizen en overige medisch specialistische zorg, de geestelijke gezondheidszorg, overige zorg en welzijn, en de gehandicaptenzorg nam het aantal flexibele arbeidsrelaties af. Bij de geestelijke gezondheidszorg en de gehandicaptenzorg ging die afname gepaard met een toename in het aantal zelfstandigen.

Relatief veel zelfstandigen bij huisartsen en gezondheidscentra

Binnen zorg en welzijn was in 2022 de verpleging, verzorging en thuiszorg met 463 duizend werkenden de grootste branche, gevolgd door de ziekenhuizen en overige medisch specialistische zorg (257 duizend), en overige zorg en welzijn (233 duizend). In deze laatste branche werken in absolute zin de meeste zelfstandigen. In 2022 waren dat er 68 duizend. De branche bevat onder meer praktijken van tandartsen, tandheelkundig specialisten, verloskundigen, fysiotherapeuten en andere paramedische praktijken.
Branches met een relatief groot aandeel zelfstandigen waren in 2022 de huisartsen en gezondheidscentra (38 procent), de overige zorg en welzijn (29 procent) en sociaal werk (16 procent).  Bij de huisartsen en gezondheidscentra bestond in 2022 ruim de helft van de zelfstandigen uit zelfstandigen met personeel. Bij de overige branches waren de zelfstandigen zonder personeel in de meerderheid.