Lutz Jacobi: Raadslid is niks voor mij. Ik denk dat ik niet meedoe aan de verkiezingscampagne

Lutz Jacobi in het nieuwste nummer van het Stadsblad Liwwadders;

• Ik denk dat ik niet meedoe aan de campagne
• De vogels in de Hounspolder redden zich wel
• Soms zit je twintig minuten te wachten (bellen met de gemeente)
• Ervaringsdeskundigen voor de minima moeten regulier betaald krijgen
• Niet bouwen aan het Pikmeer bij Grou
• Pak de huisjesmelkers aan. De gemeente betaalt mee aan hun rijkdom
• Over Marijke Roskam zeg ik niks

Lutz Jacobi: Verdomme, het moet anders 

‘Gemeenteraadslid is niks voor mij.’ Dat zegt PvdA-raadslid Lutz Jacobi nadat ze bijna vier jaar heeft meegedraaid in het hoogste gezagsorgaan van de gemeente Leeuwarden. Het raadslidmaatschap, ze was aanvankelijk zelfs fractievoorzitter, is haar zwaar tegengevallen. Vier jaar geleden bruiste Jacobi van zelfvertrouwen en kondigde aan een stevige wind te laten waaien door de vermaledijde Leeuwarder bestuurscultuur die gedomineerd wordt door een handvol ambtenaren. Inmiddels is de wind gaan liggen. Jacobi trad twee jaar geleden terug als fractievoorzitter en over enkele weken is het over en uit. Liwwadders loopt met Lutz Jacobi enkele zaken nog eens na tijdens een gesprek in restaurant Post Plaza omlijst met koffie met bitterballen. ‘Ik denk dat ik niet meedoe aan de campagne.’

‘Voor één rondje wilde ik wel meedoen in Leeuwarden. Ik wilde mijn ervaring die ik in de Tweede Kamer heb opgedaan overbrengen naar de raad toe. Ervaringen in de breedte. In de Kamer is dat al gauw twaalf uur per dag mensen bellen en ontvangen en dingen regelen voor het debat. In de raad verwacht je dat het allemaal dichterbij de burger zal zijn, maar dat is niet waar. De ambtenaren hier ken ik niet. In Den Haag kwam ik ze voortdurend op de gang tegen en viel er het een en ander te regelen, je informeert even hoe iets zit. Hier in Leeuwarden gebeurde dat niet. In mijn portefeuille zit de wmo. Ik heb er acht moties tegenaan geknald en vervolgens vroeg ik me af: wat gebeurt er nu mee? Het valt allemaal een beetje tegen. Of ik er nog lol in heb? Nee.’

‘Ik ben al snel gestopt met het het fractievoorzitterschap, het presidium en de agendacommissie. Dat is mijn ding niet. Ik heb de afgelopen tijd bijna geen kiezer gesproken. Ik dacht dat het hier in Leeuwarden gelijk zou zijn aan de werkwijze in de Tweede Kamer. Ja, je kunt zeggen: dat is onnozel. Het bellen met het centrale nummer is ook zoiets. Probeer het maar. Ik heb het geprobeerd. Soms zit je twintig minuten te wachten. Ja, dan kun je zeggen: de raad is de baas. Verdomme, het moet anders. We experimenteren nu met de Andere Overheid. Ik wil niet teveel kankeren, maar als je ziet hoe mensen door ambtenaren worden behandeld. Je kunt dreigen met ontslag of het geven van een waarschuwing. Je kunt afspraken maken, maar je ziet ambtenaren die in de loop der tijd niet veranderen. Die zouden het zich moeten aantrekken.’

‘Je krijgt steeds meer te maken met protocollen en juridisering. Alles wordt ondergeschikt gemaakt aan regeltjes. De wmo is een grote regeltjesfabriek. Ik vind dat je je constant moet afvragen: wat is de beste oplossing voor de mensen? We lopen aan tegen armoede, verslaving en laaggeletterdheid. Dat loopt dwars door sociale zaken heen. Sjoerd Tolsma, de baas van Amaryllis, is het wel met me eens. Wat wel is gelukt, is het opbouwwerk. Daar heb ik voor geknokt en het binnengesleept. Doe me nog eens een stuk of twintig opbouwwerkers. De meeste hulpverleners zijn 45 minuten bezig met de administratieve verwerking per persoon. De armoedeproblematiek moet hoog op de agenda, wat moet een gemeente anders doen? We beginnen nu met het inschakelen van ervaringsdeskundigen. Nee, dat moet geen vrijwilligerswerk zijn. Ze moeten regulier worden betaald. Het minimumloon is gewoon te laag. Je moet mensen de ruimte geven om iets bij te verdienen. We zitten op gemeenteniveau gewoon te kloten. Die ruimte of kwijtschelding is geen beloning voor slecht gedrag, ze hebben boete op boete gekregen.’

De vogels in de Hounspolder redden zich wel

‘De Hounspolder blijft in tact. Je kunt daaromheen bouwen. Dat dossier is vijftien jaar oud. De mensen die protesteren hadden eerder aan de bel moeten trekken. Er liggen dossiers van hier tot Tokio. Ze komen nu op het allerlaatste moment. Over de andere vogelweiden hoor ik ze nooit. Als je onder de juiste voorwaarden bouwt dan is er niks aan de hand. Niet alleen de afstand tot de polder is zaligmakend. Ze roepen te laat: help, help, help. Ik ben ambassadeur van de weidevogels. Deze vogels redden zich wel.’

‘De woningcorporaties bouwen te weinig. We moeten er alles aan doen om hier beweging in te krijgen. Niet overal natuurlijk. We moeten ze niet laten bouwen in Grou bij het zeilstrandje aan het Pikmeer. Ik zit op de lijn van Sije van der Meulen. Vroeger had je een sociale verhuurorganisatie en een ziekenfonds. Voor een ziekenfonds heb ik me ook sterk gemaakt. Is niet gelukt.’

‘Burgemeester Buma is meer voorzitter van de veiligheidsregio dan burgemeester van Leeuwarden. Ik zeg er verder niks over. Met het voormalige kamerlid Jan Schuurman Hess ben ik een tijdje opgetrokken. We constateerden dat we in een wereld leven die gedomineerd wordt door macht en geld. Daar kom je zelfs als Tweede Kamerlid niet tussen. Je kunt goede ideeën hebben maar mensen zullen dit moeten veranderen. Nee, over het snelle opstappen van PvdA-fractievoorzitter Marijke Roskam zeg ik niks. Ik denk dat je wel weet hoe ik daarover denk.’

Trek de huisjesmelkers aan hun haren

‘Mensen worden slachtoffer van het systeem. Ik moet beter met mijn energie omgaan. Ik ben ongeveer dertig uur per week met het raadswerk bezig. De raad moet worden versterkt. Je bokst op tegen dertienhonderd ambtenaren. Ja, daar hebben we zelf de hand in, dat klopt. We moeten veel steviger handelen. Trek die particuliere huisjesmelkers naar het stadhuis. We moeten met je praten. Je moet ze aan hun haren erbij trekken en ze op de feiten drukken. Naming and shaming. De wethouder heeft hier een taak in. Dat moet veel beter. De gemeente betaalt mee aan hun inkomens.’

‘Nee, ik denk niet dat ik meedoe met de campagne. Je moet ruimte geven aan een ander. Ik ben ook geen lijstduwer. Weg is weg. Het raadslidmaatschap is niks voor mij. Waar gaat het over?’

Andries Veldman

foto: Simon van der Woude