Leeuwarden – stad van gemiste kansen – ligt in verkeerde provincie

Leeuwarden, stad van gemiste kansen. Dat was het thema waarover radiomaker Wim Bloemendaal (oud-Leeuwarder; maker van �Peazens en Moddergat�), sociaal-geograaf Meindert Schroor en emeritus hoogleraar geografie Pieter Lukkes zich gisteravond bogen in het Historisch Centrum Leeuwarden.

Het rode gemeentebestuur heeft in het verleden verkeerde beslissingen genomen, is op cruciale momenten weinig alert geweest en stelde de verkeerde spelers op in het veld. Voor Pieter Lukkes – hij onderzocht vele economische rapporten en toekomstvisies van noordelijke gemeenten – is het helder: Je kunt wel rapporten presenteren maar je moet daaraan direct projectontwikkelaars binden die resultaten moeten leveren en die daarop kunnen worden afgerekend. Ook zou de gemeente er verstandig aan doen plannen te ontwikkelen voor de komende dertig jaar in plaats van de komende ‘regeerperiode’ van vier jaar. Daarnaast moeten er sterke spelers het veld in worden gestuurd om te onderhandelen met andere overheden. Er moet meer gewicht in de schaal worden gelegd. Voor het overige: lees boeken waarin een beeld van de toekomst beschreven staat. Die zijn er, in ieder geval in de Engelse taal.

Lukkes vond de nieuwe kenniscampus aan de Dokkumer Ee een aanfluiting. Er had bij het station een kenniscentrum moeten komen van Europese allure. ‘Nu wordt er zo’n groot glazen gebouw om dat lelijke gebouw van Bonnema gebouwd.’

Ook Meindert Schroor vond dat het aan ambitie en lef ontbreekt. Bovendien is de stad op achterstand geraakt door het geworstel tussen gemeente en provincie. De rechtse meerderheid in de staten hield de linkse stad met de verdeel en heers-politiek klein. Dit wreekt zich tot op de dag van vandaag, aldus Schroor. Leeuwarden moet altijd stevig op de trom slaan anders worden we niet gehoord. ‘Eigenlijk liggen we in de verkeerde provincie.’

Volgens Schroor straalden de bestuurders in het verleden een regentenmentaliteit uit die contraproductief werkte. Oud-burgemeester Van der Meulen (1946-1966) zat pontificaal (foto) achter een monumentaal bureau. ‘Niet echt een bestuurder die uitstraalt leider te zijn van een dynamische gemeente’, aldus Schroor. Volgens hem had Van der Meulen lauwtjes gereageerd op de zoektocht van Philips naar een nieuwe locatie. Van der Meulen zou niet zo ge�nteresseerd zijn geweest in de industrie (de burgemeester ontkende dit overigens tijdens een radio-interview dat gisteravond werd afgedraaid). Volgens Schroor hebben directies van bedrijven de gemeente links laten liggen toen ze Van der Meulen achter zijn bureau zagen zitten.

Volgens Schroor zou Leeuwarden het VOC-gevoel weer moeten oppakken dat men had op het moment dat Aegon dreigde de stad te verlaten. De Oude Veemarkt werd in de aanbieding gedaan (‘dan kom je tenminste een stad binnen en ziet dat er wat gaande is’) en er werd een nieuwe Harmonie gebouwd.

Wim Bloemendaal heeft altijd een band gehouden met Leeuwarden, de stad waar hij slechts zeven jaar woonde. ‘Vraag mij niet waarom.’ De 72-jarige radioman wilde vooral niet nostaligsch zijn maar verwonderde zich wel over de lelijkheid waarmee hij in het hedendaagse Leeuwarden wordt geconfronteerd. Over de entree van de Schrans met het woongebouw: ‘Wat is het allemaal lelijk geworden. Zo le-lijk. – Waarom is de watertoren afgebroken? – Waarom dat lelijke standbeeld van Betje Cohen?’

Met verbijstering sprak hij over het voormalige joodse centrum in de stad (omgeving Bij de Put). Volgens Bloemendaal zijn er discutabele keuzes gemaakt als het gaat om de herinnering aan de vernietigde joodse gemeenschap in Leeuwarden. Hij vergeleek de onbegrijpelijke en toevallig tot stand gekomen keuzes met coloradokevers. Bloemendaal zag uitingen – muziekoptredens die aan de joods geschiedenis refereerden – die de plank totaal misslaan. Hij miste de bekende namen van mensen van statuur uit zijn tijd, die volgens hem eerder in aanmerking kwamen om herinnerd te worden.

Aanwezige raadsleden 2: Sjoerd Feitsma en Hendrik ten Hoeve (PvdA).