Leeuwarden presenteert opgeblazen jaarrekening 2015 zonder accountantsverklaring

9 augustus 2022 Actueel

Ook in deze zomer weer enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief, juni 2016

Positief, snel en enthousiast

Hoe hard is het positieve financiële resultaat van 3,8 miljoen euro van de gemeente Leeuwarden? Net als vorig jaar presenteerde wethouder Sjoerd Feitsma, wethouder van financiën, vanmiddag in sneltreinvaart en vol enthousiasme de jaarstukken 2015 van de gemeente Leeuwarden. En net als vorig jaar was dezelfde tendens waar te nemen.

Wat viel op? Vooral zijn optimisme. Het weerstandsvermogen is op orde, de gemeente heeft een gezonde financiële positie behouden en de schuldpositie van de gemeente Leeuwarden is niet problematisch. De gemeente Leeuwarden stelt in de begeleidingsbrief aan de raad dat de risico’s op het terrein van de grondexploitaties ‘goed in beeld’ zijn. In zijn toelichting gaf wethouder Feitsma aan dat de grootste risico’s in het sociale domein liggen.

Zorg

Wethouder Feitsma gaf aan dat er fors is geanticipeerd op de overheveling van de regelingen en de kosten rond de zorg. Door de overheveling van zorgtaken van rijk naar gemeente (o.m. pgb, jeugdzorg, wmo) heeft de gemeente minder budget ontvangen dan eerder door het rijk aan deze taken werd besteed. Volgens Feitsma hebben de zorgontvangers in Leeuwarden hier niet onder geleden. In de brief aan de raad wordt hier expliciet melding van gemaakt. Maar deze overheveling van zorgtaken zorgt wel voor een probleem in de jaarrekening. Omdat er nog afrekeningen volgen van de zorgaanbieders kan de gemeentelijke accountant Ernst & Young nog geen definitieve goedkeuring verlenen. Er is derhalve een onzekerheid in de cijfers. De gemeente verwacht begin juli wél een accountantsverklaring, te weten een goedkeurende verklaring mét beperking. Dit betekent in dit geval dat de accountant van bepaalde posten in de jaarrekening niet weet of deze juist zijn.

Not done

Desgevraagd gaf wethouder Feitsma aan dat de cijfers zoals die nu zijn opgenomen in de jaarrekening niet zullen wijzigen, maar plussen en minnen die nog uit de eindafrekening van de zorgaanbieders komen tot uitdrukking zullen komen in de cijfers van 2016. Volgens de wethouder speelt deze problematiek in meerdere gemeenten. Het is bijzonder, en in Leeuwarden nog niet eerder vertoond, dat er een jaarrekening publiek wordt gemaakt zonder dat deze is bezegeld door de accountant. Tijdens de presentatie werd de indruk gewekt dat een en ander op zijn pootjes terecht komt. Zijdelings werd gesproken over de concept-jaarrekening, maar dat staat als zodanig niet op de jaarrekening vermeld. Of de accountant blij is met deze gang van zaken is de vraag. Want dit is not done in accountantsland.

Vuistdik

Wanneer we de cijfers nader bekijken valt ons wederom als eerste het vuistdikke document van 269 pagina’s op. Hij wordt nog dikker wanneer de accountantsverklaring er aan wordt toegevoegd. Waarom zo dik wethouder Feitsma? Omdat, als ie dun is, de raad vraagt om meer informatie, aldus Feitsma. En als ie dik is vragen ze weer om een dunnere. Feitsma streeft naar een duidelijke presentatie via het internet. Door zoveel pagina’s te produceren is het risico reëel dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Overal heeft de gemeente een oplossing voor, want altijd is er weer een potje waaruit gehengeld kan worden. We schuiven links en rechts met cijfers door de jaarrekening heen en zo komt iedereen aan zijn trekken. We noemen dit niet goochelen, aldus de beleidsambtenaar vanmiddag. Kortom, voor een buitenstaander is de grote lijn in de cijfers moeilijk te doorgronden. De jaarrekening verwordt zo tot een politiek instrument in plaats van primair een verantwoording. Het doet verlangen naar een oud VVD-standpunt om de gehele begroting van punt nul weer op te bouwen.

Opblazen

Opmerkelijk op de balans is de zeer forse toename van de ‘overig te ontvangen bedragen’ en ‘nog te betalen bedragen’ in de jaarrekening. Respectievelijk 78 miljoen euro en 116 miljoen euro ultimo 2015. Dit hangt samen met de decentralisatie in het zorgdomein. Debet staan de betaalde voorschotten aan zorgaanbieders en credit de ingediende afrekeningen door de zorgaanbieders. Met name in deze posten zit de onzekerheid in de jaarrekening. Op de vraag waarom deze posten niet gesaldeerd zijn, werd aangegeven dat dit de gebruikelijke systematiek is binnen de gemeente. Je vraagt je in alle redelijkheid af waarom deze met elkaar samenhangende posten niet tegen elkaar weggestreept worden (gesaldeerd). Met andere woorden we hebben te maken met een opgeblazen balans. De beleidsambtenaar merkte op dat de accountant hierover een vergelijkbare opmerking had geplaatst.

Wat valt meer op?

Wat valt ons verder op? Er wordt een positief resultaat gepresenteerd van 3,8 miljoen euro, maar het eigen vermogen neemt met 5 miljoen euro af naar 70 miljoen euro. Ook voor een onderlegde buitenstaander blijft dit een vreemd fenomeen. Een trend uit voorgaande jaren die niet wordt omgebogen. Dus: een negatieve ontwikkeling. We zijn de facto weer armer geworden. Daarnaast nemen de rentedragende schulden wederom toe. Ten opzichte van 2014 zijn de onderhandse leningen aan binnenlandse banken met 60 miljoen toegenomen tot 423 miljoen euro. Daartegenover staat dat 33 miljoen euro aan kortlopend bankkrediet is ingelost. Per saldo zijn geen cijfers waar scholieren die hun eindexamen hebben gedaan mee thuis kunnen komen. Tevens constateren wij dat de grondposities verder toenemen met 8 miljoen euro (vooral in de Zuidlanden), naar 159 miljoen euro. Nogmaals werd bevestigd dat de risico’s goed in beeld zijn en afdoende zijn afgedekt. Feitsma wuifde kritiek, alsof dit college problemen doorschuift naar volgende bestuurders, weg.