Koen Eekma en ‘it hie wat better kind’

Ik denk dat we de Friese strofe ‘it hie wat better kind’ moeten verheffen tot regionale uitspraak van belang. ‘It hie wat better kind’ is toepasbaar op veel wat zich in Friesland (en daarbuiten) afspeelt. En de vijf woorden lijken mij een prima vervanger voor ‘it wurdt noait wat, en it sil noait wat wudde’. Die zin is veel te lang. Het alternatief sluit naadloos aan bij wat je van mensen die in onze provincie iets in de melk te brokkelen hebben mag verwachten. Zelf vinden ze dat ze van alles kunnen en willen, maar als dat niet lukt, dan nog is er geen man overboord. Bij opkomende kritiek houden ze de vijf woorden als een gevarendriehoek achter de hand om niemand voor het hoofd te stoten. Daarbij: het ‘it hie wat better kind’ laat iets te raden over, want wat er precies beter had gekund is soms niet duidelijk, laat staan wát men eraan gaat doen om het in de toekomst beter te laten lopen. Kortom: het zou best nog wel eens kunnen zijn dat men zégt het beter te willen doen, maar dat er vervolgens niks van terechtkomt.

De uitspraak ‘it hie wat better kind’ is afkomstig van Koen Eekma, de directeur van de Afûk, de instelling die als doel heeft het bevorderen (of het in stand houden) van het gebruik van de Friese taal. Eekma bezigde deze woorden deze week toen hij bemerkte dat zijn instelling aan de Boterhoek in Leeuwarden onbereikbaar was geworden omdat daar plots een festival met bijbehorende horeca voor de deur stond. Met zijn uitspraak doelde hij op het feit dat deze informatie over het festivalterrein hem niet van te voren had bereikt.

In de uitspraak ‘it hie wat better kind’ proef je het wikken en wegen van de directeur. Misschien was hem de informatie wel toegestuurd maar had hij die niet gezien. Zo liet hij het problematische gevolg van zijn eventuele onachtzaamheid boven de markt zweven. Desondanks blijft het raar dat een publieke instelling moet sluiten (net als de instellingen Tresoar en HCL in de belendende percelen) omdat men niet naar binnen kan, of naar buiten. Maar hoe onduidelijk de juiste toedracht mag zijn, één ding staat voorop: al te veel kritiek op wie hem deze poets heeft gebakken, wil Eekma niet leveren. We moeten met z’n allen wel verder. Ook al zouden zijn medewerkers via het dak het pand hebben moeten verlaten, veel meer dan de vijf woorden ‘it hie wat better kind’ zal er als kritiek zijn mond niet verlaten.

Zoals gezegd, voorzie ik een grote toekomst voor de kreet ‘it hie better kind’. Het is toepasbaar bij veel initiatieven. Een smakeloos kopje koffie? ‘Ober, dit hie wat better kind.’ De verwachtingen versus de resultaten rond het programma van Culturele Hoofdstad? ‘It hie wat better kind.’ De nieuwe stoepen in het stationskwartier die ongelijkmatig liggen en bestaan uit scheef gezaagde tegels? ‘Durk, it hie wat better kind.’ De skûtsjecommissie van Langweer die ondanks uitvoerige informatie over het tuig, het zeiloppervlak en allerlei andere nautische zaken het bijltje er tijdens de wedstrijd erbij neergooit? ‘It hie wat better kind.’ Of, bij het afscheid van Koen Eekma (binnenkort) als directeur van de Afûk, terugkijkend op de strijd die hij bijna dertig jaar leverde om het afkalvende Fries te keren: ‘it hie wat better kind.’

Andries Veldman