Klaas Zwart (PvdA): gemeente denkt te weinig na over leegstand monumenten

(tekst: webiste PAL/GroenLinks)

Liwwadders gek op oude gebouwen!

zaterdag 09 februari 2013 01:49

Na een goed bezochte discussieavond in Poppodium Romein kon niet anders worden geconstateerd dan dat de Liwwadders erg betrokken zijn bij de beeldbepalende panden in de stad. Tijdens de avond, georganiseerd door PAL GroenLinks werd gediscussieerd over de nut en noodzaak van generiek beleid en werden vele opties aangedragen voor de invulling van leegstaande panden. Zie hier een kort filmpje dat aan de avond vooraf ging.   Leo van der Laan (gemeente Leeuwarden) opende de avond met een groot aantal voorbeelden van panden die in de afgelopen decennia een andere bestemming hebben gekregen. Daartoe horen bekende gebouwen als de Johannes de Doperkerk, de Westerkerk, het Stadhouderlijk Hof en meer recent geslaagde voorbeelden als het pakhuis Hartelust en de (voormalige) MTS aan de Molenstraat. Herbestemmen is voor de gemeente niets nieuws dus. Wel gaf Leo aan dat het vraagstuk nu ingewikkelder is omdat het gaat om steeds grotere complexen en de financiële middelen voor het herstellen van monumenten beperkter worden. Een kostendekkende exploitatie wordt daardoor belangrijker, maar kan soms ten koste gaan van de ruimtelijke kwaliteit.

Andries Posthumus van Stichting Arendstuin vertelde hoe hij door leegstandsbeheerder Carex werden benaderd om een tijdelijke invulling te geven aan het (voormalige) LTS-gebouw aan de Nijlânsdyk. Dit pand zou twee jaar geleden door de gemeente worden gesloopt. Omdat er voorlopig nog geen concrete plannen zijn voor de grond en er dan langere tijd grond in de wijk zou braakliggen, heeft de gemeenteraad daar toen een stokje voor gestoken. Ondertussen zijn er verschillende bedrijfjes en ateliers in het gebouw aanwezig, wonen er 35 mensen en zijn er goede contacten met de wijk opgebouwd. De beheerslasten van het gebouw worden door de bewoners zelf gedragen, waardoor de gemeente geen kosten aan het gebouw heeft. Groot probleem bij dit pand is de energiehuishouding.

Na deze inleidingen barstte de discussie los. Er werden verschillende oplossingen aangedragen voor de verbetering van de energiehuishouding of voor de herbestemming van de LTS. Een aantal aanwezig zag wel wat in het terugbrengen van de oorspronkelijke functie van (ambacht)school. Dit zou goed zijn voor de levendigheid in Nijlân. Johan Dalstra (Aed Levwerd) vond dat we niet alle gebouwen kunnen behouden. Bij de CLTS in Huizum is immers sprake van vergelijkbare situatie. Het meest representatieve gebouw zouden we kunnen behouden. Ab Timmermans was van mening dat een generieke benadering niet mogelijk is. Er moet altijd worden gekeken naar de boekwaarde van het gebouw, de bouwkundige staat, de betekenis voor de wijk, etc. Piet van der Wal (PAL GroenLinks) voegde toe dat in het geval van de LTS-en de boekwaarde ‘0’ was. Daarom was er sprake van sloop.

Gevraagd naar een goede invulling van de Kanselarij, werd geopperd dat dit gebouw moet worden gebruikt als de chique ontvangstruimte van de Provincie (of landsdeel Noord-Nederland). Vervolgens werd ervoor gepleit om het vraagstuk van leegstaande gebouwen veel integraler te benaderen door op stadsniveau te kijken welke gebouwen er zijn en aan welke functies behoefte is. Volgens Jan Doede Niemeijer voorkomt coördinatie (door de gemeente) dat er onnodig maatschappelijke kosten worden gemaakt: de Fryske Academy had wellicht in Kanselarij gekund in plaats van te moeten uitbreiden op de huidige locatie. Het idee om de Princessehof te verplaatsen naar de Turfmarkt om de druk op de oostelijke zijde van de stad te verminderen werd tegengesproken, omdat er net voor miljoenen is geïnvesteerd in de Princessehof.

Wat betreft de Koepelkerk en de Pelikaankerk werd door wethouder Isabelle Diks onderstreept dat het hier gaat om particulier vastgoed. De gemeente heeft een zorgplicht voor de monumenten, maar de bal ligt in eerste instantie bij de Protestantse Kerk.

Klaas Zwart (PvdA) onderkende dat de gemeenteraad te weinig nadenkt over de toekomstige leegstand van gebouwen als de Westerkerk en de Beurs. Omdat het aantal publieke functies afneemt, moet volgens hem meer nadrukkelijk worden nagedacht over commerciële functies. Jacob Jongejan gaf het voorbeeld van de Selexyz in Maastricht, die toeristengidsen wordt vermeld als topattractie en waar het altijd druk is. Leo van der Laan vond ook het plan om de Westerkerk in te vullen als modern ‘bezinningsoord’ een mooi voorbeeld.

Voor de Bibliotheek kan makkelijk een commerciële invulling worden gevonden. De Apple Store zou er morgen wel in willen trekken. Ook bij de Blokhuispoort kunnen nog andere functies intrekken. Er zou bijvoorbeeld een jeugdhotel kunnen worden gestart in de cellenblokken, wat dan ook meteen kan functioneren als leerbedrijf voor de hotelschool. Piet van der Wal vindt het nog altijd een gemiste kans dat Omrop Fryslân op een industrieterrein zit en niet in de Blokhuispoort is getrokken.

Tot slot werd ook geconstateerd dat Leeuwarden de toekomst met vertrouwen tegemoet moet zien. Er zijn al vele gebouwen succesvol herbestemd en Leeuwarden is de 7e monumentenstad van het land. Dit mogen best wat meer uitdragen. Wethouder Diks wilde wel nadenken over een grotere rol voor de gemeente bij het coördineren van vraag en aanbod. Wellicht kan er analoog aan Kloppend Hart ook een manifestatie wordt georganiseerd voor partijen die huisvesting zoeken in de stad.

cultuur middenstanders zakelijk