Jo Vegter, een vergeten modernist

Foto: Simon van der Woude – Voormalig IWGL-gebouw Zaailand Leeuwarden, ontwerp Jo Vegter

(tekst: Huub Mous)

Een vergeten modernist

24 april 2022

‘Wie was die architect uit Friesland die in 1958 Rijksbouwmeester werd? Wat waren zijn ideeën over architectuur en stedenbouw? En waarom is er tot nu toe zo weinig aandacht aan zijn enorm brede oeuvre besteed? Deze en andere vragen kwamen boven bij bouwhistorisch onderzoek van het ‘Slaakhuys’ in Rotterdam, dat oorspronkelijk was gebouwd voor de drukkerij en het kantoor van dagblad Het Vrije Volk in het herrezen Kralingen. Inmiddels behoort dit, samen met nog vier andere werken van ir. J.J.M. Vegter, tot de ‘Top 100’ die toenmalig minister Plasterk in 2007 als eerste reeks monumenten uit de wederopbouwperiode heeft aangewezen voor wettelijk bescherming. Toch bleef het ons verbazen dat een goed overzicht van het veelzijdig werk van de eerste Rijksbouwmeester ‘nieuwe stijl’ ontbrak.

Aldus begint de tekst van Suzanne Fischer en Marieke Kuipers in het boekje over de architect ir. J.J.M. (Jo) Vegter. Het is een nieuwsgierig makende opmaat voor een kleine, maar mooi verzorgde publicatie, die begeleid werd door een tentoonstelling die in 2015 te zien was in Tresoar in Leeuwarden. Met zo’n vraag verwacht je een antwoord, maar nadat ik het boekje gelezen had, wist ik nog steeds niet waarom er tot dan toe zo weinig serieuze aandacht aan deze architect is besteed. Ik heb in mijn boekenkast dikke monografieën staan over twee beroemde architecten die Friesland heeft voortgebracht – Abe Bonenma en Gunnar Daan – beide uitgegeven door Uitgeverij Nai 010 in Rotterdam. Maar aan Jo Vegter is nooit een dergelijk boek gewijd. Hij is uit beeld geraakt. Uit de canon gevallen, kun je bijna zeggen. Ik heb het nog even nagekeken in het handboek van Giovanni Fanneli, Moderne architectuur in Nederland, 1900- 1940 (1978) en zelfs daarin wordt de naam Jo Vegter al vier keer genoemd, terwijl zijn belangrijkste werk toch dateert uit de periode ná de oorlog, de tijd van de wederopbouw.

Lees hier verder