Jaap Stalenburg: PvdA bestaat uit kleurloze ex-bestuurders en notoire plucheplakkers

‘Failliet van oude politiek!’

Gratis advies op Nieuwjaarsdag aan PvdA voorzitter Hans Spekman: kies voor de fluwelen revolutie. Reken af met de gijzeling van de partij door beroepsbestuurders, regenten en lokale afdelingen en gewesten waar een handjevol ‘diehards’ partijdemocratie ziet als middel om de eigen zakken te vullen of om uit ijdelheid aan het pluche te plakken.

Wie de deplorabele toestand ziet waarin de PvdA verkeert, weet dat de Nederlandse politiek dringend aan vernieuwing toe is. De politiek is gegijzeld door populisten op de linker- (SP) en rechterflank (PVV). Iedereen die de ambitie heeft om op de kandidatenlijst van een politieke partij te komen, moet radicaal gaan vernieuwen.

In een ver verleden heb ik op D66 gestemd, maar toen de partij zo principeloos werd dat de kroonjuwelen van de staatsrechtelijke vernieuwing in het grote niets verdwenen – en het mij volstrekt niet meer helder was of het D66 van Hans van Mierlo ook het D66 van Alexander Pechtold of Thom de Graaf was – keerde ik de politiek de rug toe. Met de Partij van de Arbeid van Ad Melkert brak ik ook. Socialisten als Melkert, maar ook Jan Pronk, zijn buitengewoon goed voor de mensheid in het algemeen maar in de omgang met echte mensen buitengewoon onaangenaam. Ze verslijten medewerkers als zolen onder de schoenen en zien ‘het volk’ vooral als stemvee om eens in de vier jaar met een rood potlood de regenten aan een baantje te helpen. Democratische legitimatie van regenteske politiek.

De Partij van de Arbeid is op dit moment in staat van ontbinding. En dat doet pijn. Als je dan vervolgens jezelf meldt om in de afdeling (Heerenveen) of desnoods in de Provinciale Staten (Friesland) actief te worden, dan sluit de partij zich als een oester. Partijleden blijken gewend te zijn onderling baantjes te verdelen. De kandidatenlijst van de PvdA voor de Provinciale Staten Friesland bestaat uit kleurloze ex-bestuurders en notoire plucheplakkers, die er vooral zijn er om de bestuurders het niet zuur te maken. Een garantie voor een nederlaag. De kiezer is al lang afgehaakt, dat zie je ook aan de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Burgemeester Tjeerd van der Zwan van Heerenveen ziet tandenknarsend toe hoe de gemeentesecretaris van een buurgemeente als statenlid namens de PvdA bovenop het politieke en bestuurlijke proces op het provinciehuis zit en niet alleen een behoorlijke kennisvoorsprong heeft maar ook alle tijd heeft om zaken te doen met GS. De goede man is zelfs fractievoorzitter van de PvdA. Hans Spekman zwijgt in alle talen. Hoe onzuiver wil je het hebben als oprechte democraat?

Het failliet van de Partij van de Arbeid in 2014 zit in de tijdgeest. Ik geloof wel degelijk dat de netwerkmaatschappij steeds meer invloed krijgt op politiek en bestuur. Nieuwe politici die snel kunnen schakelen op Social Media zijn hard nodig. Zij snappen de mechanismes van de media en zijn niet bang zijn om populisten tegengas te geven in plaats van mee te bewegen met de politieke roeptoeters Roemer en Wilders. Er begint in Nederland een ondernemende generatie te ontstaan die wel klaar is met doemdenken en die vooral klaar zijn met politici die niet meer visie hebben dan de koppen in de krant.

Premier Mark Rutte merkte in de Kerkdijk-lezing terecht op dat Nederland meer is dan een land in crisis waar de zuurheid de boventoon voert. Nederlanders hebben een steeds hoger opleidingsniveau en zijn mondiger en vooral zelfstandiger. Jongeren beginnen als ZZP-ers en Nederland scoort hoog in mondiale rankings als het gaat om succesvolle start-up’s in app- en game’s. Ze zijn ook veel meer zelfredzaam en hebben de politiek niet meer nodig. Digitale netwerken zijn de nieuwe community’s waar kennis wordt gedeeld en liefde wordt bedreven. Van Appelscha tot Singapore.

De grote uitdaging voor de politiek is aansluiting te vinden bij die nieuwe wereld die iedere dag groter wordt. Geen elite van hoger opgeleiden, maar ook AOW’ers en huisvrouwen zijn digitaal met elkaar verbonden en hebben weinig boodschap meer aan wat er in de Tweede Kamer, Provinciehuis of Stadhuis wordt bedacht. De grote groepen ZZP’ers die niet ‘zielig’ zijn, maar bewuste ondernemers en daarbij niet met onnodige regels dwars gezeten willen worden.

Die revolutie voltrekt zich in stilte. De ‘oude politiek’ die botst met de nieuwe wetten van de netwerksamenleving. Politici die volop Twitterend ‘zenden’ maar nooit antwoorden en zo het failliet van het systeem bloot leggen. De politiek die over procentjes meer of minder uren bezig kan zijn, maar onbekwaam is om Dynamisch Nederland vooruit te helpen. Die zich door populisten laten gijzelen en niet zelfbewust de strijd aan gaat. Technocraten voor wie politiek geen missie meer is, maar een nuttige aanvulling op hun CV.

Circus Democratie 2014 is iets van vervlogen tijden. Zonder ingrijpende revolutie ten dode opgeschreven. Is D66 daar niet lang geleden voor opgericht? Of is Lodewijk Asscher iemand die de tekenen des tijds vertaalt in een ‘fluwelen revolutie’? Hans Spekman, in wie ik alle vertrouwen heb, als leider van een ‘revolte’.

Stiekem hoop ik op het laatste.

Jaap Stalenburg

Communicatie-strateeg. Columnist Helden en SportNext. Kritisch PvdA-lid en regelmatig panellid op Radio 1 en BNR