Ik kijk pas weer op uit het boek als er een mevrouw naast me staat te kuchen

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 21 februari

Ik had niet gedacht dat jij koningsgezind zou zijn, zegt mijn eerste klant van vandaag tegen me. Dat ben ik ook niet, help ik hem uit de droom. De man heeft de biografie van Fokje Pasma gekocht, die de muze van Pieter Jelles Troelstra wordt genoemd. Troelstra vond in 1918 dat de sociaal- democraten de macht moesten grijpen en eventueel ook de Oranjes van de troon sturen. Ik ben blij dat dat toen niet doorgegaan is, zeg ik tegen de man, dan zouden we nu geleid worden door mensen als de schrijver van dit boek: socialisten in zeer goede doen. De man kijkt me vragend aan. Nou leg ik uit, die heb ik een keertje van dichtbij een meisje in de bediening horen afblaffen waar zelfs socialistische honden geen brood van lustten. Misschien zat hij niet zo lekker in zijn vel, zegt de man terwijl hij het boek afrekent. Dat kan ook, zeg ik. Het is al een poosje geleden trouwens en er zijn natuurlijk ook onfatsoenlijke socialisten. Ik ben blij dat dit boek weg is, denk ik als de man de winkel uitloopt.

Ik maak een kopje espresso en kijk dan een beetje wanhopig naar een grote doos boeken kunst en literatuur. Het zijn mooie boeken en er staat ook al een prijs in. Dat is het probleem niet. Het probleem is: waar zet ik ze neer. Er is nauwelijks plek meer in De Rode Loper.

Heeft u ook nog een boek van zijn broer, vraagt een mevrouw. Ze heeft het boek ‘Verzamelde Volzinnen’ van Evert Rinsema in haar hand. Ik was hun buurmeisje, zegt ze. Helaas kan ik haar niet aan het boek van broer Thijs Rinsema, de kunstenaar, helpen. Het is waarschijnlijk verkocht, zeg ik. We hebben het wel gehad. Op de mogelijkheid dat het niet te vinden is, wijs ik haar maar niet. Zijn bekendste uitspraak is: ‘Komt door te zwijgen niets tot stand, door spreken blijft niets staande’ zegt de mevrouw. Evert was gek op filosofische uitspraken. Ik loop met haar mee naar de uitgang want daar ligt het boek dat mij vandaag op stille momenten bezig moet houden. Dit is vast ook een filosofische uitspraak zeg ik tegen de mevrouw en laat haar de titel van het boek zien. ‘Vertrouwd Voordelig’. Maar zij denkt van niet.

Voor ik begin te lezen kijk ik nog even naar de doos boeken die ik eigenlijk moet opruimen. Later, denk ik: Het boek ‘Vertrouwd Voordelig’ is geschreven door de columnist en journalist Peter Middendorp. Het is het verhaal van een 16 jarige jongen die opgroeit in het oersaaie Emmen van de jaren ‘80 waar zijn vader een Blokker bestiert.

Ik kijk pas weer op uit het boek als er een mevrouw naast me staat te kuchen. Ze heeft een boek in haar hand dus ze zal wel niet kuchen omdat ze verkouden is. Het is een roman van Isabelle Allende, ‘Eiland onder de zee’. Lees maar snel verder, zegt ze als ze afgerekend heeft. Dat doe ik ook want ik lees net hoe een echtpaar uit Emmen een pan probeerde te ruilen in de Blokker waarvan ze zeggen dat die nog nooit gebruikt is maar waar op de bodem nog wat aangebrande doperwten kleven. Zo spannend is het leven in Emmen.

Na een poosje krijg ik toch wat wroeging over de doos onuitgepakte boeken. Ik pak er eentje uit. Het is ‘zonder grenzen van de Vlaamse schrijfster Christine Hemmerechts. Als ik het opensla zie ik dat iemand er een gedicht van Herman de Coninck, de partner van Hemmerechts, in heeft geschreven. ‘Afscheid’ heet het gedicht. ‘Zeg mijn lief dat ze mooi was / zeg het met zoenen, dat verstaat ze best / laat haar maar treurig zijn, het maakt haar zoveel mooier / zeg maar dat ik nooit meer roken zal, ze moet niet vrezen voor kanker / zeg maar dat ik nooit meer drinken zal, ik heb mijn leven gebeterd, ik ben dood nu / en vergeet niet te zeggen dat ze mooi was’.

Ik leg het boek terug in de doos en moet even slikken. Ik ga een glas rood drinken, besluit ik, en dan naar huis. Vertrouwd Voordelig stop ik in mijn tas voor later op de avond.

Klaas Kasma, beginnend boekverkoper in boekenpassage De Rode Loper in de Sint Jacobsstraat. Iedere dag geopend.