Houtkachels in Noord-Nederland gevaarlijk

(tekst: persbericht GGD Fryslân)

Leeuwarden, 26 oktober 2015

Fijn stof door rook van houtkachels overschrijdt gezondheidsnormen in Noord-Nederland

Rook van houtkachels kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Dat blijkt uit onderzoek van de drie noordelijke GGD’en (Groningen, Drenthe en Friesland).

De GGD’en hebben, in samenwerking met de Universiteit van Utrecht, onderzoek gedaan bij tien gezinnen met ernstige klachten over houtrook van hun buren. Bij acht van de tien gezinnen was de hoeveelheid fijn stof periodiek groter dan de advieswaarde van de World Health Organization.

Doel onderzoek

GGD’en spelen een rol bij het beoordelen van gezondheidsklachten over houtrook. Gemeenten hebben een taak in het beperken van overlast. Stokers zijn het op veel locaties niet eens met de klagers over de ernst van het probleem. Rechters en overheden hebben op hun beurt geen duidelijkheid over de beoordeling. Het onderzoek is opgezet om na te gaan of eenvoudige meetapparaten bruikbaar zijn voor het maken van een onderscheid tussen acceptabele en niet-acceptabele situaties.

Overlast

Het onderzoek van de GGD’en was gericht op gewone houtkachels van huishoudens. De metingen zijn uitgevoerd in 2015 van maart tot in juni. Bij de metingen bleek dat in acht van de tien gevallen de hoeveelheid fijn stof in de lucht de gezondheidsgrenzen overschrijdt. Tevens is bij drie van de tien gezinnen een significant verband vastgesteld tussen overlast en de hoeveelheid fijn stof.

Bij de keuze van de meet-locatie is rekening gehouden met de voorspelde windrichting. De hoeveelheid fijn stof leek groter op de dagen dat de wind uit de richting van de houtkachel kwam. Echter, uit het onderzoek blijkt dat de onderzochte meetapparatuur niet zonder meer bruikbaar is om te bepalen of een situatie waarover klachten bestaan, wel of niet acceptabel is.

Vervolgonderzoek

Eén van de geteste meetapparaten lijkt geschikt om vast te stellen of er op een bepaalde plaats een overschrijding van de gezondheidsnorm voor fijn stof (PM2,5) is. PM2,5 bestaat uit zwevende stofdeeltjes kleiner dan 2,5 micrometer. Er is nader onderzoek nodig om een methode te ontwikkelen om vast te stellen uit welke schoorsteen het gemeten fijn stof afkomstig is.

Veel klachten door houtrook

Voor het GGD-onderzoek hebben zich veel mensen aangemeld met verhalen over de overlast. De overlast bestaat ook buiten het stookseizoen. Reacties kwamen ook van buiten het onderzoeksgebied Groningen, Friesland en Drenthe. Overlast van houtrook bestaat uit stankhinder met of zonder gezondheidsklachten zoals irritatie van ogen, neus, keel en luchtpijp met hoesten en benauwdheid. Het aantal locaties met overlast zal toenemen als meer mensen hout gaan stoken.