Het succes van beeldstatistieken in de afgelopen 100 jaar

illustraties van Gerd Arntz

(tekst: CBS)

Het succes van beeldstatistieken in de afgelopen 100 jaar

Onlangs is de nieuwe editie van ‘Nederland in cijfers’ verschenen. In deze publicatie is aan de hand van infographics te zien hoe Nederland er op een aantal terreinen voorstaat. De publicatie behoort tot een lange traditie die in 1924 is begonnen met de uitgave van het ‘Statistisch Zakboek’.

Publicatie van het Zakboek in 1924 was voor het CBS een glorieus moment. Het bureau was op dat moment 25 jaar oud, sterk gegroeid dankzij het samenstellen van handels- en industriële statistieken, en net centraal gehuisvest in de Oostduinlaan. Dr. Henri Methorst, directeur van het CBS, zat weliswaar krap bij kas – er werd van overheidswege al enige jaren op de statistiek bezuinigd – maar besloot het in zijn ogen kleine en ‘resumtieve werkje’ met kerntabellen van alle belangrijke statistieken in eigen beheer uit te geven nadat hij zich had verzekerd van een minimumaantal bestellingen.

Krachtige beelden
In 1940 is voor het eerst een Statistisch Zakboek geïllustreerd. Dat gebeurde met de beeldstatistieken van de gevluchte Duitse grafisch kunstenaar Gerd Arntz (1900–1988). Hij zou vanaf dat moment 25 jaar lang de Statistische Zakboeken van het CBS illustreren. Arntz volgde een tekenopleiding aan de Kunstacademie in Duitsland. Hij specialiseerde zich in hout- en linoleumsneden. In enkele strakke lijnen wist hij de leefwereld van arbeiders te verbeelden in een stijl die al in 1925 werd geroemd vanwege het ‘ongewone gebrek aan sentimentaliteit’. Het waren krachtige beelden zonder perspectief, zwart op wit, zonder tussentinten.

Lees hier verder