Liwwadders http://www.liwwadders.nl/culturele-hoofdstad-de-chaos-compleet/ kan ik niet overtreffen. Mijn eerste kennismaking met Friese bobo’s was ten tijde van het Herenakkoord. Een viertal heren had besloten dat het goed voor ons zou zijn wanneer de culturele voorzieningen in Groningen zouden worden geconcentreerd en het agrarisch onderwijs in Friesland. Ik zat voor de toenmalige zuivelschool in de medezeggenschapsraad van de agrarische hogeschool die betrokken was bij dat akkoord. De zuivelschool leidde in het verre verleden de directeuren op voor de destijds talrijke zuivelfabrieken in Friesland. Een ietwat elitaire opleiding vergelijkbaar met de militaire academies. Het succes was gebaseerd op exclusiviteit, selectie aan de poort vanwege beperkte opleidingscapaciteit. Met dat succes was het snel gedaan toen andere instellingen vergelijkbare opleidingen gingen aanbieden. Daar heb ik geleerd dat organisaties maar beter aangepast kunnen zijn voor veranderingen in de externe omgeving. In die tijd werden (hoge)scholen professionele organisaties genoemd, dat was destijds de managementhype.
Een hoogleraar genaamd Henry Mintzberg had een boek geschreven getiteld The Structuring of Organizations. Organiseren is het opsplitsen van een grote taak in deeltaken en het afstemmen van de deelresultaten. De taak is te groot voor een enkeling, er zijn meerdere mensen voor de uitvoering nodig. Je kunt een leidinggevende toezicht laten houden op de uitvoerenden. Je kunt een organisatie inrichten als een machinebureaucratie, bekend van de socioloog Max Weber. In een professionele organisatie werken professionals die expliciet zijn opgeleid voor de uit te voeren taak, denk aan medisch specialisten en advocaten. Professionals kunnen reflecteren op hun eigen handelen waardoor ze betere professionals kunnen worden, amateurs doen maar wat. Het fenomeen lerende organisatie bestond toen nog niet, professionele organisaties zijn niet noodzakelijkerwijs ook lerende organisaties. De gemeente Leeuwarden had een lerende organisatie kunnen zijn ook al zijn de ambtenaren absoluut geen professionals. Kijk hoe de festivals in recreatiegebied de Groene Ster worden georganiseerd.
Af en toe mag ik mee naar de veteranendag van de Koninklijke Marine, later deze maand naar verwachting voor het laatst. Ik kijk, net als bij de festivals in de Groene Ster, naar wat de bedoeling is en de manier waarop het doel wordt bereikt. In de haven kun je de schepen bezoeken met hun wapensystemen en communicatievoorzieningen. De bemanningsleden dienen over relevante kennis en vaardigheden te beschikken, voor de officieren heeft de organisatie een eigen opleidingsinstituut. Naast een harde infrastructuur is er een zachte. Voor het welslagen van een missie waar ook ter wereld wordt er geoefend op procedures, het is wel handig te weten welk instrument ingezet moet worden voor een bepaald doel. Het project Culturele Hoofdstad 2018 is een stuk vreedzamer, mensen organiseren activiteiten om anderen ergens deelgenoot van te maken. Dat is hun culturele missie. Een moedige onderneming gelet op het ontbreken van een harde en zachte culturele infrastructuur. Bestuurders hebben het vaak over de erfenis van het project, na afloop dienen we in meerdere opzichten beter af te zijn dan voor die tijd. Vooropgesteld dat die erfenis uit iets anders bestaat dan onbetaalde rekeningen, heb ik geen idee wat die bobo’s in gedachten hebben en nog minder over de weg daar naartoe.
Voorzitter Wiebe Wieling (snurkend PvdA-lid) van de Raad van Toezicht (RvT) begon zijn onderwijsloopbaan bij de zuivelschool en heeft buiten de sector geen noemenswaardige ervaring opgedaan. Een ander lid is afkomstig van het bedrijf CSK gevestigd op industrieterrein de Hemrik te Leeuwarden. De S staat voor stremsel, nodig om van melk kaas te maken. Een van de twee kwartiermakers die toezicht houdt op z’n eigen bedenksel alsmede de andere kwartiermaker. Je vraagt je af of dit toezichthoudend orgaan ooit de intentie heeft gehad om serieus toe te zien op de ontwikkeling van een kwalitatief goede uitvoeringsorganisatie. Vooropgesteld dat ze weten hoe die eruit moet komen te zien. Een burgemeester mag nu de boel gaan professionaliseren. Ik kan dit allemaal niet meer volgen. Culturele chaos? Bestuurlijke bagger!
