Grondbonanza rond De Hem blijft opmerkelijk – Raad weet zich geen raad

Foto-Weidevogelgebied Hounspolder bron Leeuwarder Courant

(door redactie)

Besluitvorming De Hem

Woensdag 16 juni vond er in de raadszaal een politieke dialoog plaats over het stedenbouwkundig plan voor buurtschap De Hem, ten zuiden van Goutum. Het plan is omstreden vanwege de nabije ligging van het vogelbroedgebied de Hounspolder. Volgens een rapport van Altenburg en Wymenga, een ecologisch onderzoeksbureau, zal bebouwing binnen een afstand van 300 meter betekenen dat de Hounspolder als vogelbroedgebied afgeschreven kan worden. Er is veel weerstand tegen het plan, niet alleen van Dorpsbelang Goutum, maar ook van natuurorganisaties, zoals De Friese Milieufederatie, Natuurmonumenten en het Fryske Gea. Daarnaast werd er een petitie aangeboden met 2022 handtekeningen tegen dit plan.

Tijdens het twee uur durende debat werd goed duidelijk waar de prioriteiten van de raad liggen. Er is woningnood en er moet gebouwd worden. Alleen FNP en de Partij voor de Dieren waren tegen. Gemeentebelangen zag nog een mogelijkheid om de driehonderd meterzone aan te houden door minder grote kavels aan de rand van het gebied te bebouwen. D66 stelde voor of het ook met minder huizen mogelijk was om de strook van vijftig meter die nu aan wordt gehouden uit te breiden.

Om te onderbouwen dat woningen op zo’n dichte afstand van het broedgebied geen verstoring van de vogelpopulatie zou geven werd alles uit de kast gehaald om het rapport van Altenburg en Wymenga, dat in eerste instantie onder de pet gehouden was, onderuit te halen. Volgens Astro van Groen Links zou bij een goed beheer van de buffer er geen verstoring optreden. Hij baseerde zich op eigen observaties door wandelingen met zijn hond door een natuurgebied, waarbij hij tot diepe inzichten was gekomen over niet alleen het gedrag, maar ook over de psyche van de weidevogel. Conclusie: De 300 meter grens is arbitrair.

Ook Rijpma van de Christen Unie is begiftigd met een grote ornithologische kennis die hij verworven heeft dankzij twee duiven die zich genesteld hadden in leibomen op twee meter afstand van zijn woning. Conclusie: Dieren passen zich aan aan de mens en de 300 meter is een van achter het bureau bedachte afstand.

Douma van de PvdA gaf aan dat het buurtschap Wiarda en Goutum zich op vijftig meter afstand van de Hounspolder bevinden en dat de driehonderd meter grens dus ook geen zin heeft. Wat later opnieuw gebruikt werd als argument door Wethouder De Haan. Klaver van Gemeentebelangen merkte terecht op dat daar in het rapport van Altenburg en Wymenga al rekening mee gehouden was en dat pas bij het opschuiven van de grens aan de overkant de verstoringen plaats zouden vinden.

Een reden om ook tot bouw over te gaan was het feit dat de gemeente veel had betaald aan de provincie voor compensatiegebieden. Tuininga van de FNP wist te vertellen dat in de compensatiegebieden de laatste jaren geen kuiken groot was geworden. Waarop Rijpma begon te zwaaien met een rapport uit nota bene 2013 dat de compensatiegebieden een groot succes waren. Dit terwijl er cijfers zijn van de provincie dat de compensatie, in ieder geval voor het buurschap Wiarda, totaal mislukt zijn.

Een interessant voorstel werd gedaan door Bouma van de VVD. Hij vroeg zich af of niet een andere volgorde van bouwen kon worden gevolgd door eerst te bouwen in de Middelsee en pas later in De Hem. Waarop Rijpma hem verweet dat het plan al twintig jaar oud was en dat we op dezelfde voet door moeten gaan en het probleem niet door moeten schuiven naar de toekomst. Voor iemand als Rijpma die zijn zekerheden baseert op oude rapporten, is dit wel een heel merkwaardig standpunt.

We pakken de Structuurvisie uit 2011 er nog even bij, die niet alleen de grondslag vormt voor de hele bouw van de Zuidlanden, maar ook de volgorde van bouwen aangeeft.

In de bouw zijn volgens de Structuurvisie vier fasen te onderscheiden. De laatste fase is fase vier. Een citaat hieruit: “Als vierde fase komt het grootschaliger middengedeelte van de Middelsee tot ontwikkeling, met uitbouw van centrumvoorzieningen. (….) Het gebied ten zuiden van Goutum (voorheen Waterrijk) komt als laatste aan de orde. Deze volgorde geeft voor de nu nog aanwezige weidevogelpopulatie de gelegenheid naar betere leefomgevingen uit te wijken (bijvoorbeeld naar de omgeving Himpensermar). Bij stagnerende bevolkingsontwikkeling kan zelfs uiteindelijk worden afgezien van ontwikkeling van dit gebied.”

Het is dus duidelijk dat in het oorspronkelijke plan De Hem als laatste bebouwd wordt, niet alleen vanwege de weidevogelpopulatie maar ook vanwege de mogelijkheid dat de gronden die de gemeente heeft aangekocht niet vol worden gebouwd.

Al met al heel vreemd dat in een plan van twintig jaar oud waar zo rigide aan vastgehouden wordt, de volgorde van bouwen wordt gewijzigd.

In het laatste half uur van de zitting vertelde de wethouder dat door een andere volgorde van bouwen er stagnatie in de huizenbouw zou optreden. Voor de goede orde: de startdatum van de bouw in De Hem is gepland in 2025-2026.

Voor de zomer van 2022 moet het nieuwe Cambuurstadion klaar zijn. In 2022 kan er dan ook meteen begonnen worden met de bouw van 500 woningen op het oude Cambuur terrein. Wanneer de financiële deal over het WTC gebied rond is voor de zomer kan er dit jaar al worden begonnen met de bouw van 175 appartementen op de plaats van de Jumbo aan de Snekertrekweg. Daarnaast is er ook een bouwvergunning verstrekt voor 100 woningen op het WTC terrein waar in eerste instantie een leisuredome zou komen. Verder kan er nog rustig doorgebouwd worden in De Middelsee en Blitsaerd, waar meer woningen komen dan oorspronkelijk gepland.

Wat in de discussie opvalt, is dat er voortdurend benadrukt wordt hoe hard die vierhonderd geplande woningen in De Hem nodig zijn om het nijpende woningtekort op te lossen. Dit terwijl er nog genoeg andere bouwlocaties binnen de stad zelf zijn, om daar meteen aan de slag te gaan. Je vraagt je dan ook af in hoeverre het meer een geldkwestie is, om grond te bebouwen die door de gemeente ooit is aangekocht en ten gelde moet worden gemaakt, dan de dringende noodzaak om iets te gaan doen aan de woningnood. Terwijl het nu lijkt of er een keus moet worden gemaakt tussen weidevogels of woningen, gaat het in de kern om de keuze tussen natuur of geld.

Het mooiste werd dit verwoord door Rijpma van de Christen Unie. Toen er voorgesteld werd om minder huizen te gaan bouwen in De Hem, wat verlies op zou leveren voor de gemeente, vond hij dat getuigen van slecht rentmeesterschap.

Dit is toch wel heel vreemd. Volgens algemeen christelijke beginselen houdt goed rentmeesterschap in dat we de aarde en natuur in bruikleen hebben en dat we dit kostbare geschenk ook moeten overdragen aan volgende generaties. Ter vermaning willen we hem graag wijzen op Johannes 2:13-25.

Twintig miljoen verlies

Tijdens de discussie werd regelmatig het bedrag van twintig miljoen euro genoemd wat de gemeente er bij in zou schieten als De Hem onbebouwd blijft. Een bedrag dat ook als verliespost werd genoemd in een artikel in de Leeuwarder Courant. Als krantenlezer of kijker naar zo’n raadsdebat ga je er dan ook automatisch vanuit dat dat ook het bedrag is wat de gemeente voor die gronden heeft betaald, eventueel vermeerderd met rente en de kosten die gemaakt zijn voor het ontwikkelen van zo’n plan.

De raadsleden zijn een jaar eerder akkoord gegaan met de aankoop van 10 hectare grond in De Hem voor een bedrag van bijna twee miljoen. Wanneer je bijna twee uur lang praat over een nieuw te bouwen buurtschap zou je in ieder geval moeten weten dat het hele plan 35 hectare groot is. Voor het gemak uitgaande van dezelfde grondprijs per vierkante meter voor het hele gebied, kom je met een simpele hoofdrekensom uit op een totaalbedrag van zeven miljoen euro voor de hele Hem. Voor alle zekerheid heeft Liwwadders de cijfers opgevraagd.

De Hem bestaat uit elf kadastrale kavels.

• Een hiervan is aangekocht voor 519.000 euro in 2005.
• Vier kavels voor totaal 2.273.400 euro in 2008.
• Drie kavels voor totaal 2.999.490 euro in 2010.
• En de laatste drie voor totaal 1.950.000 euro vorig jaar.
• Het totaalbedrag komt uit op 7.741.890 euro.

Het is dan ook een raadsel hoe De Haan uitkomt op een bedrag van twintig miljoen. Het enige wat je zou kunnen bedenken is dat de twintig miljoen het bedrag is wat de wethouder denkt te krijgen bij verkoop van de grond. Maar dat is een boekhoudkundig verlies. Je kunt alleen datgene verliezen wat je bezit en niet hetgeen wat je verwacht te krijgen. Zo worden mensen op het verkeerde been gezet en wordt de drempel een stuk hoger gelegd om tegen bebouwing in De Hem te zijn.

Totale grondexploitatie De Zuidlanden

Wanneer je je rijk rekent met een toekomstige verwachte grondopbrengst in De Hem is het niet meer dan reëel dat je dan ook kijkt naar de verwachte grondopbrengsten van De Zuidlanden in zijn totaliteit. In de begroting van 2021 van de gemeente wordt onder het hoofdstuk grondexploitaties als een van de risico’s genoemd het niet halen van de geraamde 5600 woningen.

Met het risico dat De Hem straks volgebouwd wordt, maar dat we aan het eind van de rit blijven zitten met stukken grond in De Middelsee, waar ook flink op afgeschreven moet worden.

Zo worden de verwachte grondopbrengsten in De Hem een vestzak-broekzak verhaal. Het zou een goede zaak zijn dat de raad zich beter laat informeren om tot een evenwichtige besluitvorming te komen in plaats van kritiekloos akkoord te gaan met alles wat door het college als vaststaand feit wordt aangereikt.