Genodigden in Le Grand Véfour waren arme boekverkopers die op de linker oever van de Seine hun boeken verkochten in de open lucht

Foto: Liwwadders

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 25 december

Zo’n laatste week van het jaar is altijd goed voor wat nostalgische gedachten. Als ik op deze eerste koude Kerstdag de Rode Loper inloop, moet ik meteen denken aan mijn droom om ooit een tweedehands boekhandeltje te bezitten. Klein, knus en volgepropt met boeken, op de achtergrond zachte opera aria’s en een volgestouwd bureautje met daarachter een luie stoel waar ik dan in zit te lezen. Geen klanten, beslist niet. Ik wil lezen en als ik alle voor mij interessante boeken uit heb, ga ik dat knusse winkeltje verkopen en van de opbrengst een nieuw winkeltje kopen met andere boeken die ik dan ga lezen.

Het is niet gebeurd, gelukkig maar denk ik, nu ik door een doodstille passage loop. Wel was ik dan ongeveer de evenknie van Johan Polak geweest. De eigenaar van Atheneum Antiquarian Booksellers. Van hem heeft nooit iemand een antiquarisch boek kunnen kopen, ook al heeft hij wel twee catalogi uitgegeven. In het boek Geschiedenis van het Antiquariaat van Piet J. Buinsters staat dat hij het lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Antiquaren vooral gebruikte om korting bij andere boekhandelaren te krijgen.

Als ik verder in dit boek blader in een doodse Rode Loper kom ik nog een verhaal tegen over de geschiedenis van het Leeuwarder Antiquariaat De Tille. Ik herinner me niet meer het eerste boek dat ik daar kocht, maar wel mijn eerste bezoek en kreeg meteen de indruk dat eigenaar, Gerben Dijkstra, die een beetje geniepig naar mij keek, en na later bleek ook naar alle andere klanten, liever niet van zijn boeken af wilde.

Eigenlijk is een boekhandel toch ook een essentiële winkel, denk ik als ik later even aan tafel ga zitten met een kopje koffie. Het zal zeker niet zo duurzaam zijn dat ik het espresso apparaat opstart voor een kopje koffie, maar ik krijg een beetje de smoor in over deze dichte winkel. Het kunnen kopen van een boek in een boekenwinkel is belangrijker dan het kunnen kopen van een fles cola in een supermarkt. Bovendien, de Rode Loper is een passage, een overdekte straat. Een straat waar je boeken en kunst kunt kopen en met de jas aan een potje schaken. En straten kun je gewoon door heen lopen. Dat je dan en passant een boek koopt, what the f’ck. Maar de meningen zijn daar over verdeeld helaas. Ik denk dat het wel kan en de rest van de wereld vindt van niet.

Ik doe nog een rondje kasten in de Rode Loper en vind een heel klein boekje van Ewoud Sanders, taal historicus en lange tijd journalist voor de NRC. Het gaat over een feestmaal in 1892 in het beroemde Parijse restaurant Le Grand Véfour. Genodigden waren arme boekverkopers die op de linker oever van de Seine hun boeken verkochten in de open lucht. De man die deze maaltijd voor deze Parijse ‘bouquinistes’ betaalde was monsieur Marmier, die dit in zijn testament besloten had. Waarschijnlijk omdat hij iedere dag langs de bouquinistes kwam en bijna nooit wat kocht.

Ik neem het boekje even mee naar huis om het nog eens goed door te lezen. Fantastisch toch. Tijdens deze lockdown alle volgende die hierna nog komen, kan de Rode Loper op een legale manier de mensen een beetje blijheid blijven schenken. Geen stellingen meer met boeken, maar net als de Parijse bouquinistes kisten met boeken tegen de muren in deze overdekte straat.

Thuis gekomen vind ik een kerstkaart op de mat met een briefje van de buurvrouw, waar de kaart eerst door de brievenbus geduwd was. Helemaal blij met de kaart en mijn oplossing om tijdens deze rare lockdown mensen blij te maken met boeken, duw ik het raam van mij pied à terre open en speel Stille Nacht Heilige Nacht op mijn trompet. Als ik daarna sirenes hoor van politieauto’s die dichter bij komen doe ik het raam snel dicht. Ik heb zin in rode wijn en het boekje over de bouquinistes. En dromen van een feestmaal voor een beginnend boekverkoper.

Klaas Kasma, kok en boekverkoper in de boekenpassage De Rode Loper in de Sint Jacobsstraat