Gantvarg, Sekongo, Borghetti en Jansen naar Grutmastertoernoai Damjen

(tekst: persbericht)

Grutmastertoernoai Frysk Damjen 4, 5 en 6 april te Franeker

Unicum in de geschiedenis van de damsport: vier nationale en wereldkampioenen komen naar Franeker om een toernooi Fries spel te spelen

Anatoli Gantvarg, Leopold Sekongo, Michele Borghetti en Hans Jansen spelen voor het eerst een damtoernooi volgens de oeroude Friese spelregels op 4, 5 en 6 april in het historische Stadhuis te Franeker.

1) kerngegevens

Het Grutmastertoernoai wordt georganiseerd, om alle dammers in Fryslân en ver daarbuiten kennis te laten maken met het Friese damspel als aantrekkelijke wedstrijdsport van wereldniveau. Het toernooi bestaat uit vijf onderdelen:

1) het enige professioneel georganiseerde damtoernooi Fries spel voor de vier beste spelers van dit moment (totaal prijzengeld: € 750)
2) een Rapid toernooi Fries spel voor vier internationale grootmeesters (dito)
3) de presentatie van een gloednieuwe app Fries dammen
4) het kampioenschap dammen Fries spel voor dames
5) een open eindspeltoernooi (vijf tegen vijf schijven), waaraan ook de internationale dammers meedoen

De exacte gegevens staan in de bijgesloten pdf van het programmaboekje.

2) achtergrondinformatie en voorgeschiedenis

De damsport kent vele varianten: internationaal of Hollands, Italiaans, Engels, Spaans, Turks …… en Fries! Uit onderzoek blijkt, dat de Friese variant de eerste variant moet zijn geweest die werd gespeeld op een groot bord van 100 velden. In de Middeleeuwen damde iedereen op een klein bord van 64 velden. In de zestiende eeuw moet in of rond de oude universiteitsstad Franeker het idee zijn ontstaan op een groter bord te dammen, en niet alleen diagonaal (schuin), maar ook recht te slaan. Het Friese dammen was geboren.

Tussen 1700 en 1750 bereikte deze variant de wereldstad Parijs. Men experimenteerde op allerlei manieren: groot bord, klein bord, recht slaan, schuin slaan. Uiteindelijk besloot men verder te gaan op het grote bord met alleen de schuine slag. Het internationale dammen (ook wel ‘Hollands’ of ‘Pools’ genoemd) was een feit. Het werd een wereldsport.

Het internationale dammen heeft één nadeel: men heeft een grote overmacht nodig om de partij te winnen. Een voorsprong van één of twee schijven verzandt al snel in remise. Men moet in het middenspel een voordeel van minimaal drie schijven behalen. In het eindspel kan men de partij niet meer naar zijn hand zetten. In het Fries dammen is dat anders. Eén schijf voordeel, of zelfs alleen een voordeel van positie, kan genoeg zijn om te winnen. Het eindspel is hier juist de spannendste fase van de partij, omdat daar de beslissingen vallen.

Internationaal wereldkampioen Herman Hoogland vroeg hier al aandacht voor in de eerste helft van de 20ste eeuw, nadat hij kennis had gemaakt met het Friese spel. Dit bleef echter zonder gevolgen. Zijn broer Richard Hoogland ontwierp weliswaar een variant met een combinatie van Engelse, internationale en Friese regels, maar deze variant wordt niet meer beoefend.

Het Grutmastertoernoai, dat nu voor de vijfde keer wordt georganiseerd, biedt opnieuw de mogelijkheid om de internationale damwereld kennis te laten maken met de mogelijkheid van een damspel met een uiterst kleine remisemarge: een krachtmeting op het scherpst van de snede, spannend tot de laatste zet. Dit jaar is het voor het eerst gelukt internationale toppers een eigen toernooi volgens de Friese regels te laten spelen. Voor iedereen is er het eindspeltoernooi: vijf schijven tegen vijf schijven is in het internationale spel vrijwel altijd remise, in het Friese spel praktisch nooit. En na het toernooi is in principe voor iedereen de nieuw app beschikbaar, waarmee het mogelijk is overal ter wereld te dammen volgens de oude Friese regels – het spel waarvoor het grote bord oorspronkelijk bedoeld is!
3) Meer informatie

Marten Walinga  info@narwal.nl
Liuwe Westra  liuwe.westra@mensa.nl

www.fryskdamjen.nl

cultuur middenstanders zakelijk