Fryske jongerein praat noch in soad streektaal
(tekst: provincie Friesland)
Fryske jongerein praat noch in soad streektaal
Op 18 desimber is de streektaalatlas fan Fryslân ferskynd, mei gebrûk en behearsking fan de ferskate streektalen yn de Fryske streektaalgebieten. Deputearre fan provinsje Fryslân Jannewietske de Vries presintearre de atlas yn it Bilt, dêr’t de eigen streektaal tige wichtich is, sa docht bliken út it ûndersyk.
Der hat yn 2014 in enkête ûnder hast 19.000 húshâldens west. Yn it Bilt wie de respons it heechst. Fryslân hat njonken de Fryske en Nederlânske taal in grut ferskaat oan streektalen: it Biltsk, Stellingwerfsk, Amelânsk, Aastersk, Midslânsk, Westersk, Skiermûntseagersk, Hylpersk en it Stedsfrysk, yn acht farianten.
Stekproef
De streektalenatlas jout in oersjoch fan it behearsingsnivo (ferstean, prate, lêze en skriuwe) en it gebrûk fan de ferskate streektalen troch de ynwenners fan de Fryske streektaalgebieten. Dêrfoar hat de provinsje op basis fan in stekproef 18.782 enkêtes ferstjoerd nei in aselekt tal húshâldens. Der binne 5.975 brûkbere enkêtes ynfold, wêrmei’t in totale respons helle is fan 32%. Yn it Bilt (39,1%) en Hylpen (37,3%) wie de respons it heechst.
Gjin grut ferskaat yn âldens
Mei dit streektaalûndersyk binne foar it earst de streektalen fan Fryslân op de selde wize yn byld brocht. De streektaalatlas foarmet dêrmei in wichtige basis om it streektaalbelied yn de provinsje breder fuort te sterkjen. De atlas biedet in stikmannich konklúzjes. In pear foarbylden:
– It ferskil yn gebrûk fan de streektaal nei âldens is net grut. Alderein brûke it krekt wat mear as jongerein (krekt ûnder en krekt boppe de 50%);
– It gebrûk fan de streektaal ferskilt bot per streektaalgebiet. It persintaazje ynwenners dat oanjout regelmjittich oant altyd de streektaal te brûken yn it deistich libben rint fan 22% op Skiermuontseach oan 83% op it Amelân;
– Stedsfrysk wurdt it meast brûkt yn Starum en it minste yn Ljouwert.
– Yn alle streektaalgebieten wurdt de streektaal goed of hiel goed ferstien. Op it Amelân en yn it Bildt troch mear as 90% fan de befolking, Skiermuontseach skoart it leechst mei 55%;
Streektaalatlas digitaal
Foar mear ynformaasje en de streektalenatlas sels, sjoch op: www.fryslan.frl/streektaalatlas
Meer berichten
- Andries (VVD): Is er wel een stikstofprobleem? en Johan (D66) Magré: Vroeger trokken we eropuit om salamanders te zoeken
- Rixt van der Meulen en Harm Smid van GB058: Ik zie nooit een raadslid in de Doelesteeg
- Omzet stijgt hardst bij rechtskundige diensten en ingenieursbureaus – Hogere prijzen in bijna alle branches
- Ik heb Klaver er nooit over gehoord, zoveel oog voor duurzaamheid en het milieu heeft hij blijkbaar niet
- De Tweede Kamer begrijpt vrije nieuwsgaring niet en parlementaire journalisten vinden dat prima
- Bauke Beert Keizer (FNP): minder regels en meer genieten
- GL/PvdA: evenementen terug in de Groene Ster – Reactie GB058: die hebben jullie er zelf uitgejaagd
- Te veel mensen laten geld liggen: automatisch zorgtoeslag toekennen is oplossing
- Immaterieel erfgoed heggenvlechten en woonwagencultuur in de schijnwerpers
- Hoe hou je vrijwilligers vast?
- Raad wil wel sanctie tegen raadslid Saida Youssef maar doet het niet
- F-35-personeel traint verdediging NAVO met Amerikanen in Utah
- Douwe Egberts spaarprogramma (al 100 jaar) met waardepunten gaat weer van start
- De grutto’s en de kieviten weten nog van niets, maar hun wereld staat op het spel
- Loonkloof in acht jaar gehalveerd, vrouwen aan de top verdienen nog altijd fors minder
- Huren bij de Boer moet betaalbaar plattelandstoerisme behouden
- Abel Reitsma: Het CDA staat voor een redelijke en genuanceerde politiek – ‘Papa, waarom ga je weer weg?’
- Economie kraakt: conflict Midden-Oosten jaagt energie- en transportprijzen omhoog – Koopkracht wordt uitgeknepen
- FNP: waarom vinden er nog steeds werkzaamheden plaats aan de Troelstraweg?
- Onderzoek concludeert: raadslid Youssef (GroenLinks/PvdA nu SLIM) schond de Gemeentewet
- Tineke Kamminga-Huizenga: een asielzoekerscentrum tegen de hekken van de vliegbasis dat is toch mensonterend?
- Ambtenaren: geen wijksafari, maar meewerken in de wijk
- Technieksector bereidt zich voor op sabotage, stroomuitval, conflicten en crisis
- Inwoners Wergea: gemeente is bang voor woningcorporatie – Directeur Amaryllis moet zijn gezicht hier eens laten zien
- Politiek Café Leeuwarden met Cees de Snoo (CU), Jan-Willem Tuininga (FNP), Johannes Beers (PvdD), Thomas Hooft (D66) en Wieke Goudzwaard (CDA)
- Traditionele criminaliteit zoals diefstal en geweld gelijk gebleven
- Meer mensen voelen zich onveilig – Jonge vrouwen voelen zich het vaakst onveilig
- Politici kunnen goed praten, maar nauwelijks luisteren
- Als kandidaat-raadslid voor een lokale partij kijk ik met gemengde gevoelens naar tv-commercial
- Afscheid van Hilda Snippe als voorzitter Werkgroep Toegankelijkheid Leeuwarden
- Wat als we onze boodschappen zelf regelen?
- Henk van den Borg (84) overleden – De gemeenteraad moet akkoord gaan met nieuw Cambuurstadion en de wethouder laten tekenen voor plan zonder losse eindjes
- GB058: Het beleid voor senioren is ondergesneeuwd en staat bol van de goede bedoelingen met plannen die niet of onvoldoende worden uitgevoerd
- Ik kijk pas weer op uit het boek als er een mevrouw naast me staat te kuchen
- Sint Jozefbrug weer open na vernieuwingswerkzaamheden
- Janneke de Boer: doe eens iets aan het onderhoud zoals los liggende tegels
- Arcadia zoekt een artistiek leider (24-32 uur)
- Even bellen met Eddie de Vries, voorzitter van de Friese reizigersvereniging
- De Kahlmann-kramp: Waarom de censuurclown het theater vermoordt
- Aldi op plaats Skilhiem in Stiens? – Waarom weten wij dat niet: hotel in Belastingkantoor? – Bloembak dicteert inrichting Ruiterskwartier?
