FNP in Leeuwarder raad ten onrechte schietschijf

Foto: Harrie Muis

(Van een correspondent)

Fractievoorzitter Tuininga van de FNP pleitte woensdag nog eens voor meer aandacht voor woningbouw in de dorpen. Dat heeft hij wel vaker gedaan en dat wekt bij sommige fracties woede op. Ook nu was het weer raak. Ditmaal stookte Stellingwerf van GroenLinks het vuurtje op. Van der Galiën (Lijst 058) schoot meteen in zijn bekende kramp en Bruinincx (D66) en Jacobse (Gemeentebelangen) meenden Tuininga bestraffend te moeten toespreken. Heel flink, met zijn allen tegen de FNP. Enige barmhartigheid richting FNP was er nog van de kant van Rijpma van de ChristenUnie.

Het zou mooi zijn als deze debatten plaatsvonden aan de hand van concrete cijfers over de woningbouwbehoefte en de gerealiseerde woningen. Wethouder De Haan (PvdA) roept vaak dat we achter liggen op de planning. Welke planning precies? Dat zegt hij er niet bij. Aantallen en locaties lopen in deze discussies voortdurend door elkaar.

In het ‘Afwegingskader Woningbouw Gemeente Leeuwarden’ van juni 2016 staat te lezen dat Leeuwarden ruimte moet creëren voor het bouwen van bruto ca. 4.500 woningen. Die cijfers gelden voor een periode voor ‘de komende vijf en tien jaar’. Hiermee wil de gemeente de groei van 3.500 huishoudens faciliteren en de verwachte sloop van ca. 1.000 woningen compenseren.

Voor de dorpen is volgens deze nota de bouw van 250 woningen voorzien. Dat is toch echt niet veel, op een totaal van 4.500. Een constatering die los staat van de vraag, wat, waar en wanneer nodig is.

‘Techum lijkt wat uitgegroeid’

In ‘Beleid in beeld’, de bijlage bij de jaarstukken, staat geschreven, dat Leeuwarden jaarlijks gemiddeld zo’n 400 nieuwbouwwoningen toevoegt en ook zo’n 400 jaarlijkse toevoegingen van woonpanden, bijvoorbeeld door de verbouw van kantoorpanden. Hier wordt in het geheel niet gesproken over ‘achter lopen op de planning’. Vermeld wordt dat Leeuwarden jaarlijks haar woningvoorraad met iets meer dan 1% ziet groeien. Dat is meer dan gemiddeld in Nederland en Fryslân en in lijn met steden als Groningen en Zwolle.

Opmerkelijk is de vermelding in deze paragraaf, dat ‘Techum wat uitgegroeid lijkt, als deze wijk hetzelfde patroon volgt als veel andere oudere nieuwbouwwijken zal op termijn de bevolkingsomvang wat gaan dalen’.

Het kan blijkbaar in Leeuwarden heel snel gaan met de veroudering van nieuwbouwwijken. Dorps wonen in het ‘suburbane’ stedelijk gebied, zoals het zo modieus heet, heeft, daar lijkt het op, een beperkte houdbaarheidsdatum.

Raadslid Stellingwerf van GroenLinks weet ook wel dat het met de planning veel kanten op kan. Niet voor niets stelde hij in september 2019 schriftelijke vragen aan de wethouder naar aanleiding van de laatste cijfers van het CBS. In 2016 voorspelde het CBS voor Leeuwarden een groei van 3800 huishoudens tussen 2020 en 2040. In 2017 dacht het CBS dat het zou gaan om een toename van 4.200. De laatste, meest recente voorspelling kwam uit op 3.400 huishoudens er bij. Dat varieert nogal.

Volgens het antwoord van het college aan GroenLinks doet dit er allemaal niet toe. Van de laatste voorspelling zegt de wethouder dat het cijfer ‘iets lager’ ligt dan de vorige prognoses. Het doet er allemaal eigenlijk niet toe, want de plannen op het gemeentekantoor moeten doorgaan. ‘De nieuwe prognoses geven geen aanleiding om de fasering van de Zuidlanden aan te passen’. Daarmee wordt bevestigd dat zinsneden in het ‘Afwegingskader Woningbouw’ over de flexibiliteit van de sturingsinstrumenten en het inspelen op nieuwe ontwikkelingen in de praktijk weinig betekenis hebben.

Provincie en flexibele planologische bewegingsruimte

Er is nog iets. Tussen gemeente en provincie vindt regelmatig overleg plaats over woningbouwbehoefte en uitvoering van plannen. De provincie schrijft bijvoorbeeld (brief 18 december 2018): ‘Ook tussen uw gemeente en de omliggende gemeenten/regio’s is sprake van een groei-/krimprelatie. Dit vraagt ook voor de gemeente Leeuwarden om een verantwoorde regionale planning van woningbouw’.

En de provincie vervolgt:

‘In uw voorstel te komen tot regionale woningbouwafspraken vraagt u veel ruimte en flexibiliteit. U verwacht dat de woningvoorraad met ca. 3.500 woningen netto zal toenemen in de periode 2016 – 2025. U vraagt om een planologische flexibele bewegingsruimte van 130 % (4.500 woningen) om bij uitval te kunnen schuiven in de plannen. Uitgangspunt is hierbij dat u qua uitbreiding zult blijven aansluiten bij wat actuele inzichten in prognoses en realisatie laten zien’.

Verderop herhaalt de provincie nog eens: ‘Dit maakt dat wij kunnen instemmen met een beleidsprogramma gericht op ca. 4.500 woningen planaanbod, niet als realisatie-ambitie, maar als flexibele planologische ruimte.’

De gemeente eist dus voor zichzelf een hele ruime marge op om flexibel te kunnen zijn. Als bewoners van bijvoorbeeld Goutum en De Zuidlanden aandringen op flexibiliteit dan is het antwoord meteen: het ligt al vast in onze plannen.

Het zou mooi zijn als in de gemeenteraad breder dan nu het geval is wordt gezocht naar een verstandig beleid gelet op de getalsmatig door de provincie geconstateerde ruimte van zo’n 1000 woningen.

Het zou best eens kunnen blijken dat het spoor van FNP zo gek nog niet is. Wat woensdag in het oog liep was de afwezigheid in deze discussie van de PvdA-fractie. Misschien was men daar nog bezig met het ingewikkelde verhaal dat mevrouw Antolovic hield toen het onlangs over Blitsaerd ging. Als sociaal-democraat was zij het eens met GroenLinks. Een partij die nu kiest voor ook andere bouw dan alleen voor de rijken in Blitsaerd. Maar haar voorgangers, ook sociaal-democraten, hadden andere verwachtingen gewekt en daar moest ook aan worden voldaan. Zo veranderen de sociaal-democratische opvattingen snel al naar gelang tijd en plaats.

Des te meer reden voor stevige discussies op dit moment, ook al heeft wethouder De Haan alles al geregeld.

Tenslotte is de vraag gewettigd of de opvattingen van Gijs Jacobse (Gemeentebelangen) zoals deze woensdag naar voren kwamen, sporen met de opvattingen van een inwoner van Stiens, de heer Klaver. Vergelijk ook het plan voor de Kletsefeart.

foto: Harrie Muis

FNP wijken- en dorpenbeleid woningbouw