Flop Elfstedenvaarroute ligt aan bestuurders zelf

Tegeltjesbrug – Foto: Ziko van Dijk

(tekst: Albert Hendriks)

DAT NOORDELIJKE ELFSTEDENVAARROUTE VEEL MINDER PLEZIERVAARDERS TREKT LIGT AAN REGIO ZELF

Het aantal vaarbewegingen op de Noordelijke Elfstedenvaarroute is van 3900 in 2014 gezakt naar 2100 in 2016. Dat blijkt uit metingen in de sluizen van Wier en Alde Leie ten noorden van Franeker en Leeuwarden. Het bericht, onlangs gepubliceerd door de goed geïnformeerde Leeuwarder Courant, is zeer verontrustend. Volgens de planning, op basis waarvan de route is geoptimaliseerd voor boten tot een hoogte van 2,40 m (bruggen: max 2,50 m) en een diepgang van 1,30 m (winter: 1,10 m), moet het aantal passanten in 2017 op 9000 zitten. Compleet verkeerde raming en ontwikkeling dus.

ONDERZOEK
Het nieuwe miljoenenproject met de magische naam in het Waddenland wordt dus momenteel bijna evenveel gebruikt door pleziervaarders als de niet door dagelijkse publiciteit ondersteunde Turfroute in Zuidoost-Friesland. Ik heb als directeur van het bureau voor toerisme Friesland Holland, maar ook van Boat Charter Holland, de promotieorganisatie van bootverhuurders, onderzocht waaraan de teruggang ligt.

PROBLEMEN
Jachtverhuurders melden nauwe doorgangen in bochten waar boten van streekbewoners niet handig afgemeerd zijn, voor buitenlanders onduidelijke zelfbediening van de sluisjes in Wier en Alde Leie, technische storingen aan die sluisjes die resulteren in lange wachttijden in niemandsland, weinig gezelligheid onderweg en een ondiepe zijtak naar Oudebildtzijl waar een leuk restaurant zit. Als jachtverhuurders klachten krijgen van hun klanten, dat slaan ze dat op en waarschuwen iedere volgende voor eventuele problemen op het traject. Vooral huurders van grotere boten, tussen de 10 en 15 meter, worden extra gewaarschuwd, net als jachtverhuurders hun gasten waarschuwen voor eendenkroos op de Turfroute. Eendenkroos en andere waterplanten verstoppen de wierpot van boten met natte motorkoeling. Een wierpot, ook wel wierfilter, is een filter dat ervoor moet zorgen dat het koelwatersysteem geen waterplanten binnenkrijgt. De helft van de motorjachten heeft natte koeling; de nieuwere hebben een gesloten koelsysteem gelijk aan auto’s. Een bootverhuurder wil geen gesodemieter en adviseert zijn klanten al gauw probleemloze routes in het Friese en Overijsselse merengebied of de Elfstedenroute, maar dan zonder het traject Franeker-Bartlehiem in het kleigebied langs de Waddenkust. Zo simpel ligt dat. Dat is vervelend, want juist een marketingorganisatie als Friesland Holland is continu op zoek naar nieuwe vaargebieden. Die zet de Noordelijke Elfstedenvaarroute al vanaf de opening in 2013 vol in de schijnwerpers, omdat het een schitterende route is, maar wordt geplaagd door klachten.

HEL
Ook een punt is volgens mij de publiciteit. De route wordt door regionale organisaties als Uytland in het Bildt neergezet als de hel van het noorden. Ik weet wat ze daarmee bedoelen, maar het versterkt ongewild de negatieve ervaringen van pleziervaarders, tegenwoordig vooral huurders, die alles weer doorgeven aan de verhuurder. Vaak worden negatieve verhalen bij overlevering steeds doller. Wil je meer boten op een route als de noordelijke Elfstedenroute, dan moet je het vooral huurders naar de zin maken. Steeds minder mensen willen een eigen boot; huren wordt steeds populairder. Dus er liggen grote kansen voor de kleistreek. Of je accepteert gering gebruik en promoot de tocht van Franeker naar Bartlehiem als een expeditie.

ONBEKEND
De vaarroute is ook veel minder bekend dan de betrokken gemeenten en recreatiebedrijven aan de route denken. De provincie en gemeenten hebben vele miljoenen gestoken in het bevaarbaar maken van de noordelijke Elfstedenschaatsroute, maar geen cent in de promotie. Ja, om de hoek. Mijn organisaties Friesland Holland en Boat Charter Holland zijn de enige die de Noordelijke Elfstedenvaarroute internationaal intensief promoten onder de boothuurders en bootbezitters, waarbij wij ook nog eens klachten van de adviesopvolgers op de hals halen. Er zijn wel sloten met geld voor dure openingsfeestjes tot in de Leeuwarder Prinsentuin, inclusief de totaal geflopte afsluiting Friese Merenproject door gedeputeerde Klaas Kielstra van de VVD, congressen en tientallen andere wat-ben-ik-goed-bijeenkomsten. Eerst de boel goed in orde maken en vermarkten. En heb je succes, ga dan maar een feestje vieren zou ik zeggen.”

Elfstedentocht