Europese allure met sc Apollo v/h Rood Geel

De Culturele Hoofdstad op mars

Maribor in opstand na KH 2012

(Van een correspondent)

De Kulturele Hoofdstad 2108 marcheert voort. Na het bereiken van de tweede ronde werden forse organisatorische aanpassingen aangekondigd. Het kwam nu op professionalisering aan. De stichting KH van Siem Jansen ging op de kop. Waarbij de relevantie van de ingrepen voor de buitenwereld ongrijpbaar bleef. Wio Joustra van de Leeuwarder Courant – als grote ingewijde en promotor in plaats van als kritisch journalist– maakte zich, uiteraard verhuld, ernstige zorgen, of de echte overtuiging er nog wel was. Hieronder een enkele annotatie, wat betreft de oude en nieuwe leiders, opstand in Maribor, rapport jury kritisch (de werkelijke beoordeling van het bidbook), bidbook kondigt al hogere bijdragen aan, nogmaals de burgemeester, en Andries Apollo Ekhart.

Oude en nieuwe leiders

Er is een nieuwe leider aangetreden, Oeds Westerhof. Waar de oude leiders zijn beland, zoals de eerste animator Keizer, en de trouble-shooter Eijssen, we worden er niet van op de hoogte gesteld. Is de burgemeester nog internationaal ambassadeur, zoals hij ooit trots aankondigde? Of is de organisatie nu weer in handen gelegd van de gereviseerde stichting. Wat doet Rudi Wester nog wel, en wat niet? Trekken de zo geroemde creatieve jongeren, en Abe de Vries en de strateeg Spoelstra, nog aan de touwtjes? Je moet wel diep in de Blokhuispoort binnendringen om er enig zicht op te krijgen.

Mist

Eind 2011 was het crisis. De provincie liet het op dat moment bij een nieuwe bijdrage voor de gemeente Leeuwarden van € 800.000. Want de staten waren niet zo tevreden over de prestaties die de stichting KH leverde. Het bedrag is onder strenge voorwaarden aan de gemeente beschikbaar gesteld. Niet aan de stichting. En volgens die voorwaarden mocht het geld niet gebruikt worden voor personeel van de gemeente. Enkele malen is geïnformeerd bij de gemeente, waar de verantwoording bleef. Die zou eerst in de herfst er zijn. Navraag in januari leerde dat er van vertraging sprake was, omdat de heer Eijssen vakantie had. Het zou nu maart 2013 worden. En er komt dan niet een verantwoording van de gemeente over dit leuke bedrag, maar een verslag van de stichting over 2012. Aldus de vriendelijke mededelingen van de voorlichters van de gemeente. Het lijkt opnieuw op het creëren van mist.

Serieus

In een interview met enkele jongeren in de LC debiteerde burgemeester Crone nog weer eens, dat met de KH zo maar 2 miljoen extra bezoekers op ons af zouden komen. De burgemeester weet wel beter. De ervaring is, dat met het fenomeen KH een surplus van zo’n 20% aan bezoekers kan worden aangetrokken. Bovenop wat er normaal aan toeristen komt. Waar Crone die 2 miljoen extra op baseert, hij mag het zeggen. Mogelijk telt Crone op een veel slimmere manier, geïnspireerd door methoden als “omgekeerd balans-saneren”. Maar Crone liet vorig jaar ook al aan de gemeenteraadsleden weten, dat het bidbook zelf niet al te serieus moest worden genomen. Want bedoeld voor Europese ambtenaren en de jury. En die mag je wel wat op de mouw spelden. Rudi Wester bevestigde dit later nog eens in een discussiebijeenkomst op de Ark. Moderne politiek, nietwaar.

Opstand in Maribor

Dit jaar was Maribor in Slovenië KH. Het hoofd van Maribor 2018, mevrouw Suzanna Zilic Fiser toonde zich in een verklaring in januari tevreden. Zo’n 20% stijging van het bezoek was gerealiseerd. Ze had gezorgd voor meer dan 5000 “events”, en dat bij grote financiële tegenslag in de budgettering van deze KH. Een ander programmahoofd deelde mee: “We redefined the notion of culture, highlighting creativity, solidarity and dialogue as the focus and as important values in these times.” De bekende humbug als het over het fenomeen KH gaat. In deze berichten werd niet gemeld, dat in in Maribor, in de periode november/december 2012 , een ware opstand is uitgebroken tegen financiële misstanden en corruptie van leidinggevende stadsbestuurders. Een heel jaar Europees cultureel feest heeft de volkswoede niet tegengehouden. En de ook aan Maribor beloofde economische impuls en regeneratie lijkt allerminst op stapel te staan.

Rapport jury kritisch

Leeuwarden zit met Maastricht en Eindhoven in de tweede ronde. De jury (selection panel) roemde het enthousiasme en de authenticiteit van de presentatie. Tegelijk vond de jury het eigenlijk nog erg mager. De thema’s hebben wel potentie, maar die “is not fully exploited”. De culturele facetten ontbreken vrijwel. Wat betreft de “City and Citizens” noemt men het bidbook “quite vague”. Er moet meer nadruk komen op “artistic excellence of the programme. Top-class events to attract an international audience.” De Europese dimensie had de jury niet kunnen ontdekken.

Bus

Interessant is een enkele opmerking in het rapport. De jury zegt de sterke betrokkenheid van de bewoners van de stad bij de voorbereiding van het bidbook te waarderen. Zoals vermeld snapte de jury weinig van het onderdeel “City and Citizens”, maar de betrokkenheid van de bevolking is geweldig. Uit de tekst van het jury-rapport blijkt, dat de presentatoren dit de jury zo hebben verteld. En die gelooft dat. Het rijden met een bus, hier en daar wat interviews houden, en schoolkinderen allerlei dingen wijsmaken over de mooie toekomst, die er dankzij de KH zal komen, dat is dus de grote betrokkenheid. Heel in het begin was afgesproken – vanwege het belang van een sterk draagvlak – om regelmatig via een enquête de stemming onder de bevolking te meten. Dat is bij twee keer gebleven. En de tweede peiling (eind 2011) bleek vanwege de misleidende vraagstelling (op het provinciehuis zelf ontworpen) ook nog onbetrouwbaar. Een onafhankelijke peiling van Omrop Fryslân wees op een gebrekkig draagvlak, dat sterk afnam, naarmate de boel meer moest kosten. Sindsdien is besloten – zonder dat te verantwoorden, of expliciet aan bijvoorbeeld de gemeenteraad voor te leggen – om geen peilingen meer te houden. In plaats daarvan doen we aan “participatiebevordering”. Heel verstandig, want daarmee kan je een jury veel meer wijsmaken.

Vrijblijvend

De financiële onderbouwing van de Leeuwarder kandidatuur is vooralsnog wankel. Alleen provincie en stad hebben zich gecommitteerd. Anders dan in bijvoorbeeld Brabant (met forse bijdragen) hebben andere gemeenten in Fryslân geen enkel bedrag toegezegd. Er zijn wel sympathieverklaringen van vijf gemeenten, maar die zijn financieel geheel vrijblijvend. Bovendien zijn deze betuigingen afgegeven door de colleges van b. en w. van deze gemeenten. Het is vermakelijk het proza te lezen, dat deze gemeenten hebben geproduceerd, met soms verdacht op elkaar lijkende passages. De gemeenteraden zijn er niet bij betrokken geweest. Althans de provinciale voorlichting zegt desgevraagd niet te weten of dat het geval was. Terwijl de provincie uitdrukkelijk de rol had gekregen om voor de ondersteuning van andere gemeenten zorg te dragen. Van particuliere financiering is nog steeds niets bekend. Terwijl burgemeester Crone had beloofd al in het najaar aan de gemeenteraad van Leeuwarden op dit punt helderheid te geven.

Bidbook kondigt al hogere bijdragen aan

In dit licht bezien zal de jury een passage het bidbook, inhoudende dat “the planned budget is based on the current difficult economic situation in the European Union and might increase if the economy develops in a more positive way”, niet voor niets in het rapport hebben opgenomen. Het budget wordt te laag gevonden. Voor zo ver bekend, is de Leeuwarder gemeenteraad er niet van op de hoogte gesteld, dat de KH-budgetten omhoog zullen gaan, zodra het economisch weer wat beter gaat. Integendeel, de bijdrage van de stad werd uitdrukkelijk beperkt tot € 5 miljoen. In het projectplan werd gerekend met een gemeentelijke inzet van 5 à 12 miljoen. Reken maar, dat het de gemeente – mocht de stad worden uitverkoren – allemaal veel meer gaat kosten.

Nogmaals de burgemeester

Burgemeester Crone begon zijn missie voor de KH met twee “statements”. Het hoefde niet veel geld te kosten, want we deden een strikje om de dingen die we toch al hadden gedaan, of die al onderweg waren. Ten tweede – en hij leek er trots op te zijn – was hij geen man van de cultuur met een grote C. We zouden natuurlijk – aldus Crone – “geen opera” naar de stad halen. Terloops zei hij tegen een statencommissie, dat Leeuwarden niet op cultuur bezuinigde, al weet iedereen, dat de stad €1 à 1,5 miljoen van het culturele budget had geschrapt. En dit bij een uitgavenniveau voor cultuur in Leeuwarden, dat – gelet op wat vergelijkbare steden doen – laag ligt. In het bidbook werden de gemeentelijke bezuinigingen op cultuur verzwegen.

Belast

Het is duidelijk dat de KH Leeuwarden op dit moment al aanmerkelijk belast. Het blijft niet bij de strikjes. De reguliere cultuur in Leeuwarden knoopt de eindjes met moeite aan elkaar. De Harmonie is noodgedwongen tot een aangepaste programmering overgegaan. Zalen Schaaf moet sneuvelen om de positie van een nieuw poppodium in het Harmoniekwartier – volgens rekenmeesters blijvend onrendabel – te versterken.

Frommelarij

Ook op het punt van de cultuur met een kleine c zal Crone nu bakzeil moeten gaan. Want de jury wil meer cultuur, en niet zo maar wat frommelarij, maar artistieke excellentie en “top class events”. Met Europese allure. Dat wordt dus een grote C. Crone moet er aan geloven. De vele opera-liefhebbers in de stad zullen hem dat van harte gunnen. Zou die hele verandering van de organisatie – die naar aanleiding van het jury-rapport werd aangekondigd, want er was nu een geheel nieuwe fase aangebroken, en alles moest op de kop – mee bedoeld zijn om Crone met zijn ongelukkige uitlatingen aan de zijlijn te zetten?

Andries Apollo Ekhart

Ondertussen publiceert de stichting KH op de website over haar belangrijke rol bij de fusie tussen de voetbalclubs Rood-Geel en Leeuwarden. De KH zat in een commissie, die een naam moest selecteren voor de fusie-club. SC Lintar, DCS ’13, SC Apollo en SC Aristides staan nu op de short-list.

Fusie

In een volgend bidbook zal staan, dat heel voetballend, ja heel sportief Leeuwarden achter de KH staat. Andries Ekhart, sport in zijn portefeuille, bemiddelaar in deze fusie, heeft het zelf gezegd. Andries Apollo Ekhart. Misschien mag hij de volgende keer ook mee naar de presentatie voor de jury.

cultuur middenstanders zakelijk