Begroting 2020 gemeente Leeuwarden: keerpunt in het financieel beheer?

Foto: Harrie Muis

Gezonde financiële huishouding

Donderdag 26 september presenteerde de gemeente Leeuwarden de begroting 2020. Een heel pakket van net geen 200 pagina’s. Bijzonder is dat op voorstel van B&W meteen aan de gemeenteraad goedkeuring wordt gevraagd voor de eerste begrotingswijziging 2020.  Dus tegelijkertijd met de behandeling van de eigenlijke begroting 2020 in november door de gemeenteraad. De ‘snelle verslechtering van de financiële positie’ nopen B&W kennelijk tot kordaat ingrijpen. We hebben het wel anders gezien in het verleden maar er wordt nu gekozen voor ‘een gezonde financiële huishouding’.  Voor het inzicht was het beter geweest om toch de eerste begrotingswijziging meteen te verwerken in de begroting. Dat was niet zo ingewikkeld geweest, met als bijkomend voordeel dat de omslachtige notitie ‘eerste begrotingswijziging’ niet nodig was geweest.

Extra bezuinigingen

Geen nieuws is dat in het sociale domein bezuinigingen moeten worden doorgevoerd. Daaraan geeft B&W terecht topprioriteit. Volgens het persbericht is recent duidelijk geworden dat extra bezuinigingen van 10 miljoen noodzakelijk zijn. Hiervan is 2 miljoen bezuiniging verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2020. Overigens is deze 2 miljoen voor het gros een boekhoudkundige exercitie. Zoals het direct afboeken van de 4,5 miljoen subsidie aan het Cambuur stadion (WTC-Cambuur) rechtstreeks ten laste van de eigen vermogen. In de oorspronkelijke begroting wordt het de 4,5 miljoen geactiveerd en met 0,3 miljoen per jaar afgeschreven ten laste van het resultaat. Voor de latere jaren moet nog eens 8 miljoen bespaard moeten worden maar dat wordt in 2020 bepaald. Echte besparingen (dus minder uitgeven) of toch weer een boekhoudkundig verhaal?

Eigen vermogen

Het totale eigen vermogen (reserves) blijft fors dalen (ontleend aan begroting 2020):

Ultimo 2018: 62 miljoen (jaarrekening 2018)
Ultimo 2019: 49 miljoen (prognose thans, wijzigt nog bij het opstellen van de jaarrekening 2019)
Ultimo 2020: 34 miljoen (39,2 miljoen begroting min eerste begrotingswijziging 2020 5,6 miljoen).

B&W vermelden dat het Rijk de gemeente incidenteel 21 miljoen gecompenseerd heeft voor de overschrijdingen als gevolge van de decentralisaties in het sociale domein. In de afgelopen jaren heeft de gemeente op dat vlak 32 miljoen extra uitgegeven, aldus B&W. Zonder compensatie zou het eigen vermogen richting de nullijn zijn gegaan. Volgens het raadsvoorstel is de weerstandscapaciteit van het eigen vermogen van voldoende niveau.

Schulden

De vaste schulden (vrij vertaald: langlopende schulden aan de bank) vertonen een stabiel beeld:

Ultimo 2018: 475 miljoen (jaarrekening 2018)
Ultimo 2019: 465 miljoen (prognose thans, wijzigt nog bij het opstellen van de jaarrekening 2019)
Ultimo 2020: 478 miljoen (zoals opgenomen in de begroting 2020).

Liwwadders.nl meldt meestal de rentedragende schulden. Deze bestaan uit de hierboven genoemde vaste schulden en de kortlopende schulden (minder dan 1 jaar) aan kredietinstellingen. Dat is niet direct te herleiden uit de begroting 2020. Eind 2018 waren de rentedragende schulden meer dan 500 miljoen. Nu is de prognose dat de vaste schulden vanaf 2021 echt gaan dalen. Dat zijn goede berichten.

Grondposities

Deze zijn vermeld in de balans als  ‘voorraden onderhanden werk en overige grond- en hulpstoffen’ Het betreft met name de Zuidlanden. Ook hier een stabiele ontwikkeling:

Ultimo 2018: 140 miljoen (jaarrekening 2018)
Ultimo 2019: 136 miljoen (prognose thans, wijzigt nog bij het opstellen van de jaarrekening 2019)
Ultimo 2020: 139 miljoen (zoals opgenomen in de begroting 2020).

Vanaf 2021 wordt een echte daling geprognosticeerd. Dezelfde ontwikkeling als bij de vaste schulden. Dat is logisch omdat het vermogensbeslag uit hoofde van de grondposities afneemt, kan de gemeente toe met minder vaste schulden. Het blijft wel opmerkelijk dat de grondposities nu niet harder dalen omdat de grondverkopen als een speer gaan.

Omvang begroting 2020

De begrote lasten voor 2020 zijn 592 miljoen waartegenover 582 miljoen aan baten staan. Het verschil bedraagt 10 miljoen negatief. Door een scala aan onttrekkingen en toevoegingen aan het eigen vermogen (reserves) wordt uiteindelijk een begrote (eind) resultaat op nihil gesteld. Dat heet dan een ‘sluitende begroting’. Het eigen vermogen wordt hierdoor wel 10 miljoen lager en daarbovenop wordt het eigen vermogen met 5 miljoen extra verlaagd uit hoofde van de eerste begrotingswijziging 2020. Samen 15 miljoen en dat verklaart de daling van het geprognosticeerde eigen vermogen eind 2019 ten opzichte van de het begrote eigen vermogen 2020.

Afvalstoffenheffing

Voor 2020 stijgt de afvalstoffenheffing ten opzichte van 2019 met circa 11%. In 2019 was al sprake van een stijging ten opzichte van 2018 van circa 14%. Een eenpersoonshuishouden betaalt over de twee jaren gezien 46 euro extra, voor een meerpersoonshuishouden is dat 69 euro extra. Wie belangstelling heeft voor de onderbouwing van de stijging, wordt geadviseerd pagina 72 van de begroting te raadplegen. Het inzamelen en verwerken van afval (pardon: afval bestaat niet in de circulaire, duurzame wereld) mag wat kosten en dat is in Leeuwarden toch prima geregeld.

Redactie Liwwadders.nl

Gemeente Leeuwarden