‘Als dank wordt muziekverenigingen hun subsidie afgepakt’

Foto: Liwwadders

Ook deze herfst publiceren we enkele mooie artikelen opgediept uit ons archief, april 2020

‘Wij komen meer op voor de boer dan de boerenpartijen CDA en VVD’

‘Als dank wordt muziekverenigingen hun subsidie afgepakt’

‘Wij komen meer op voor de boer van de toekomst dan de zogenaamde boerenpartijen CDA en VVD.’ Rinie van der Zanden, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in de provinciale staten van Friesland, laat er geen misverstand over bestaan: binnen de landbouw en veeteelt moet het beleid stevig veranderen. De provincie Fryslân streeft met haar programma ‘Geluk op 1’ zelf ook naar een duurzame, natuurinclusieve landbouw in 2025. Van der Zanden is optimistisch en zegt: ‘Die drastische veranderingen hoeven geen bedreigingen te zijn. Ze komen ten goede aan de boer en aan de hele maatschappij. Als je dat vervelende begrip win-win-situatie wilt gebruiken, dan is dat hier van toepassing. Boeren die intensief en grootschalig melkvee zijn gaan houden zitten nu gevangen in een systeem waarin dierenwelzijn een behoorlijke kostenpost is. Gemiddeld krijgen koeien nu, net als in 2006 al het geval was, maar driemaal een kalf en dan gaan ze naar de slacht.’

Feiten

Op de fractiekamer van het provinciehuis zitten Rinie van der Zanden (statenlid) en Caroline de Groot (gemeenteraadslid Leeuwarden) achter mappen vol met paperassen voor zich op tafel. ‘Als ik één cijfer verkeerd heb, dan is de wereld te klein. Ik moet de feiten op een rij hebben’, zegt Van der Zanden. Voormalig officier van justitie Caroline de Groot beaamt deze stellingname. Ook De Groot benadert met haar betogen de justitiële aanpak uit haar verleden, waarbij feiten de boventoon voeren.

Geluk op één, geldt dat ook voor de dieren?

De twee politici laten zich wat het onderwerp landbouw en veeteelt betreft niet van de wijs brengen. Van der Zanden: ‘De provincie verkondigt: Geluk op één. Dat is een mooie leus, maar geldt dat ook voor de dieren?’ De Partij voor de Dieren speelt zo haar eigen rol bij de beleidsveranderingen binnen de landbouwsector. Wie kort geleden had gedacht dat de Leeuwarder slachterij Vion zou worden omgebouwd tot een vegetarisch productiebedrijf werd voor gek verklaard.

Ruth Harrison

Nu is het volgens Van der Zanden en De Groot tijd om de voordelen van de verandering (de zogenaamde transitie) te benoemen. Voorlopig klinken de feiten en beschuldigingen nog zwaar, zoals onlangs bleek uit de expertmeeting op het provinciehuis, een initiatief van Partij voor de Dieren, die samen met FNP, GrienLinks en Forum voor Democratie, werd voorbereid. Hier haalde Hans Hopster van Wageningen Universiteit het boek Animal Machines van Ruth Harrison nog maar eens aan, waarin ons een wereld wordt getoond die weinig lijkt op wat ons door Boer Zoekt Vrouw wordt voorgeschoteld.

Rubberen vloermat

Meindertsma van DLV-advies vertelde dat ondanks uitpuilende kennis de ideale rubberen vloermat voor de koeien nog niet is gevonden. Boerin Welmoed Deinum uit Sondel vertelde bemoedigend over het zogenaamde stripgrazen (het met beleid verplaatsen van vee in het land) en was tevreden met haar 80 koeien die 5500 kilo melk per koe per jaar produceren, terwijl ’topkoeien’ ruim boven de 10.000 kilo uitkomen. Haar collega Anton Stokman uit Koudum geeft zijn koeien zoveel mogelijk de ruimte en de eigen keuze voor binnen en buiten. Stokman vertelde eerlijk dat ‘de fut eruit’ is bij de gangbare boeren. Meindertsma had nog een cijfer en zei: ‘De boer is tevreden met drie procent rendement, dan weet iedereen wel hoe het zit.’ Of de ogen van de deelnemende politici echt werden geopend moet nog blijken. Het debat met provinciale staten is tot nader orde uitgesteld vanwege het coronavirus.

Aanjaagfunctie

‘We moeten nu de focus houden op de voordelen van dierenwelzijn op nummer één,’ zo benadrukken de twee, ‘waar de hele maatschappij voordeel bij kan behalen.’ Van der Zanden: ‘Wij hebben een aanjaagfunctie. Kijk maar eens naar de partijen die nu meer oog voor dierenwelzijn hebben gekregen. De extra stikstofuitstoot die voortkomt uit de PAS en regelrecht een uitvloeisel zijn van de intensivering en grootschaligheid in de landbouw bleek niet houdbaar. Natuur zat aan het voeteneind en de beloftes die gemaakt zijn rond de PAS – het doorschuiven van compenserende maatregelen voor de natuur – waren flinterdun. Bij aanvang van de nieuwe periode in provinciale staten hebben wij als fractie besloten om zelf punten op de statenagenda te krijgen, waaronder nu die extra aandacht voor het dierenwelzijn.’

Dierenwelzijnsnota

Caroline de Groot: ‘Bij de gemeente Leeuwarden spelen weer andere onderwerpen. Te veel om op te noemen, dat is bijna niet bij te fietsen. Bij de beoordeling hiervan laat ik mij leiden door de vier grondbeginselen van de Partij voor de Dieren: duurzaamheid, mededogen, persoonlijke vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid. Zoekend naar raakvlakken met onze kernthema’s heb ik zelf ook wel eens de vergelijking gemaakt met een 3D-bril, maar dan in de betekenis van Dieren, Duurzaamheid en (bio-)Diversiteit. In de eerste twee jaar, die voor onze fractie deels ook een kennismakingsperiode was, hebben we vooral met regelmaat over allerlei onderwerpen vragen gesteld aan het college van b en w. In het najaar van 2019 zijn twee moties (op initiatief van PAL/GroenLinks en de Partij voor de Dieren) aangenomen. Hierdoor zijn er vuurwerkvrije zones gekomen rondom dierenverblijven en kwam er in de voorlichting rondom vuurwerk meer aandacht voor de schadelijke gevolgen voor dier en milieu. Op dit moment zijn we bezig met de voorbereiding van een Dierenwelzijnsnota.’

Curieus

In 2018 is Leeuwarden uitgeroepen tot meest diervriendelijke gemeente van het land. Curieus, want gek genoeg heeft de gemeente Leeuwarden niet eens een Dierenwelzijnsnota. Op de vraag of de Partij voor de Dieren al veel bereikt heeft in Leeuwarden antwoordt De Groot: ‘Dat is lastig te zeggen. In ieder geval is voor ons macht minder belangrijk dan invloed. En toen een raadslid laatst tegen mij zei dat hij dankzij mij minder vlees was gaan eten, dacht ik: dat is hartstikke mooi. Het pad van gedragsverandering is nu eenmaal lang.’ Met vragen aan het college van b en w. over de boerenprotesten schoot De Groot uit de flank. ‘Ik vond die vraag gerechtvaardigd. Wij vroegen ons af of er met twee maten werd gemeten bij de uitvoering van de protesten.’ De boeren leek geen strobreed in de weg gelegd te worden, terwijl een gelijktijdig gehouden protest tegen het klimaatbeleid te maken kreeg met beperkingen.

Rapport Weerbaar

‘We gebruiken bij onze argumenten de cijfers en bevindingen van de landbouworganisaties’, zegt Van der Zanden. ‘De organisatie LTO geeft in haar eigen rapport Weerbaar Vee, uit 2006 aan dat de bedrijfsgebonden dierziekten maar blijven aanhouden. Men heeft destijds doelen gesteld die in 2016 gehaald hadden moeten zijn. Dat rapport toont al een zekere angst voor de burger die langzaam maar zeker achter de feiten komt over wat er zich op het erf afspeelt. Dan gaat het bijvoorbeeld over problemen met de klauwen, uierontstekingen en vruchtbaarheidsproblemen.’

Gevangen

‘De boer zit gevangen in een systeem waarbij dierenwelzijn een kostenpost is, terwijl dat niet nodig is.’ Maar dan moet het wel anders, vinden de twee politici. Het is ook niet voor niets dat al in 2002 de Landelijke Overheid als doel heeft gesteld dat uiterlijk in 2022 de stalsystemen aangepast moeten zijn aan de behoeften van het dier in plaats van andersom. ‘In 2022, dat is al over twee jaar! Dat geldt voor onder meer de varkens en de kippen, maar ook voor de koeien. Op veel bedrijven moeten melkkoeien topsport bedrijven. Vergelijk het met topsporters die ook bevattelijk zijn voor blessures. Vandaar ons Initiatiefvoorstel, getiteld: dierenwelzijn als verdienmodel.’

Kruidenrijke landschappen

‘Wat wij willen, en ik hoop dat de coronacrisis ons bij de omslag in denken mogelijk een beetje helpt, is terug naar natuurlijker boeren. De kruidenrijke landschappen moeten teruggebracht worden. Er moet een kringlooplandbouw ontstaan waarin we in Nederland ons eigen voer voor de dieren verbouwen en waarbij deze dieren zoveel mogelijk naar hun eigen aard kunnen leven. Meer geluk, ook voor dieren.’

Talentontwikkeling, wie kan er tegen zijn?

Caroline de Groot: ‘Met Rinie en haar fractie hebben we regelmatig contact. Onderwerpen waar de provincie Fryslân mee te maken heeft, spelen vaak ook in de gemeente Leeuwarden. Dat gold voor het boerenprotest, maar ook bijvoorbeeld bij ontheffingen op het gebied van de jacht. Soms erger ik me aan het jubeltoontje van ambtelijke stukken. Die vergen echt een kritische blik. Laatst ging het weer over talentontwikkeling. Klinkt altijd mooi, wie kan ertegen zijn? Als raadsleden werden we uitgenodigd bij de samenwerkende muziekverenigingen die de noodklok hadden geluid. Dan zie je daar die mensen, waaronder ook behoorlijk wat grijze koppies. die een enorme bijdrage hebben geleverd aan de projecten van Culturele Hoofdstad. Als dank wordt hen nu hun subsidie afgepakt. Ik vind dat we daar als gemeenteraad stelling in moeten nemen. Als Partij voor de Dieren staan wij pal achter talentontwikkeling bij onze muziekverenigingen!’

Andries Veldman