Henk Krikke: Jij bent mijn klant en dat betekent dat ik alle tijd voor je heb

(Ook in deze herfst enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief; Stadsblad Liwwadders 2003)

Henk Krikke

‘Mijn agenda is helemaal leeg’

‘Doe alsof het je laatste dag is’ en ‘stel niet tot morgen uit wat je vandaag door een ander kunt laten doen’. Het zijn de levenswijsheden van de Grouster ondernemer en levensgenieter Henk Krikke. In zijn groothandel toont hij de pata negra en de geitenkaas gerold in katenspek. ‘’Handel is een kwestie van gunnen.’’

In de keuken van zijn bedrijf – tevens kantine voor het personeel – staat Henk Krikke (58) enkele nieuwe broodjes af te bakken. ‘’Die moeten we direct even proberen. Als dit een broodje is waarvan ik er een tweede wil proeven, dan is ie goed.’’ Na het – goedgekeurde broodje – komen er enkele gemarineerde, prachtig dieproodgekleurde spareribs uit de oven. ‘’We hebben er een beetje extra zout aan toegevoegd’’. Krikke loopt er rond, gekleed in rode broek met bretels, blauw overhemd; om zijn hals een keycord, alsof het zijn vrije dag is. Maar hij is gewoon aan het werk. ‘’Hoor je hier telefoon? Nee. Dat wikkelen we allemaal ’s morgens vroeg af. Dan worden de klanten gebeld. Wíj bellen, dat hoeven ze zelf niet te doen, dat heeft zo zijn voordelen. Mijn agenda is helemaal leeg. Klanten verbazen zich er wel eens over en dan zeg ik: jij bent mijn klant en dat betekent dat ik alle tijd voor je heb.’’

Vader begon in 1951 een slagerij in de stad Groningen. ‘’Hij kwam uit Rotsterhaule, waar zijn ouders een kruidenierszaakje hadden. Hij zag direct dat hij daar niet verder in moest. Van de slagerij stapte hij over naar groothandel Udema uit Gieten, waar hij vertegenwoordiger werd in vleesproducten in de regio Friesland.’’ Al snel had Krikke de handel in de vingers. ‘’Hij dacht: dat kan ik zelf ook.’’ Vanuit de Vincent van Goghstraat, hoek Pieter Lastmanstraat in Leeuwarden startte hij zijn eigen groothandel.

‘’Als jonge jongen hielp ik ’s morgens voor ik naar school ging mee. Afwegen, inpakken, ontbijt klaarmaken en dan ging hij op pad.’’ Henk Krikke zat op de mulo en volgde daarna de vakschool voor detailhandel. ‘’Maar toen ik een keer naar huis werd gestuurd hebben we thuis overlegd of ik niet ook in de zaak kon.’’ Zo geschiedde het. Met een feestelijke zwaai parkeerde Krikke de tas met boeken op de tafel van zijn verbaasde leraar en groette hem vriendelijk. Het slagersvak en de handel lonkten. Het was 1966.

Moeiteloos somt Henk Krikke de Leeuwarder slagers, eigenaren van zuivelwinkeltjes en kaasspeciaalzaken op die hij beroepsmatig bezocht en inmiddels zijn verdwenen. ‘’Je had in die tijd wel tachtig zelfstandige slagers. Noem ze maar op: Gerritsen, Kleistra, Jan Wierda, Pier de Graaf, Damhuis in de Breedstraat, Dirk de Bruin aan de Nieuweburen, Meine Postma aan de Nieuweburen, Piet de Boer aan het Hoeksterpad, Jan de Bruin aan de Noorderweg. Die had een prachtige reclame lopen in de Leeuwarder bioscoop: dan zag je een dia van een prachtige rondborstige vrouw en daar stond onder: geef mij maar vlees van Jan de Bruin. Daar had iedereen het over! Hij had ook van die heerlijke braadworsten, van die hele lange. Je had Oppedijk, een beetje sjieke slager. die zat aan de Bleeklaan. Komt er een vrouw die een paar flinter dunne plakjes bestelt en nog afgeleverd wil zien ook. ‘Zal ik het onder de deur doorschuiven?’. Scherpenzeel in de Grote Hoogstraat, dat was een heel bijzondere zuivelzaak, daar kon je slakken krijgen. Krikke kijkt er met plezier op terug, maar ook met weemoed? Nee, dat niet. De handel verandert en stilstand is achteruitgang. ‘’Er zijn in Leeuwarden nog een paar slagers over en die doen het goed. Johannes op de Schrans doet het goed. Heeft z’n eigen vee, een mooi assortiment in de zaak en goede vrouwen, alleraardigst ogende meiden achter de toonbank. Dat zijn vrouwen die weten waarover ze het hebben. Alles klopt in die zaak.’’

Krikke manifesteerde zich al snel als handelsman en bouwde samen met zijn Amsterdamse vrouw José (‘mijn vrouw is het financiële brein, die heb ik hier op de steiger van het Theehuis in Grou – het Saint Tropez van Friesland – ontmoet’) de zaak op. ‘’Ik kon als eerste een Brother heteluchtoven kopen. Dat was iets nieuws, revolutionair. Kon de slager een warm broodje in zijn zaak verkopen, niet eerder vertoond. Ik zei: geef me die ovens maar mee op mijn route, die vent ik onderweg wel uit. Prachtige handel.’’ Een Groninger slager kwam langs met een klein bolletje Saksische leverworst. ‘’Twee klipjes aan beide kanten, zo’n bolletje. Ik zag direct: dit is handel. Geen snijverlies meer door die verkleurde uiteinden en prachtig verpakt. In de supermarkten zag men direct het voordeel. Ze liggen overal.’’

In 1978 verhuisde het bedrijf van Leeuwarden naar Wirdum en vorig jaar naar het bedrijventerrein Biensma in Grou. ‘’Ik had hier al een stuk grond langs de snelweg gekocht, maar de kinderen waren gehecht aan de boerderij in Wirdum. ‘Je verkoopt toch niet de boerderij waar we zijn opgegroeid?’ Daar ben ik niet ongevoelig voor.’’ Henk Krikke liet het land het land maar besloot later toch te verkassen naar de a-locatie in Grou. ‘’Als ik in Wirdum wilde uitbreiden liep ik op tegen allerlei procedures. Hier kon ik het bedrijf meteen zo neerzetten als ik wilde. Deze locatie betekent ook 20 procent meer omzet.’’

De vleesverwerking grenst aan het water, net als de kantine. In de koelcellen liggen de lomo’s, grillworsten, kipfilets, tapas, Ardennerham, de merguez en de roosted porkribs. Verderop staan de groene pesto, de geitenkaas gerold in katenspek en het tartufo ijs. ‘Name it en ik heb het’. In overhemd stapt hij door de koelcel waar het min 24 graden is. In de iets warmere koelcel ernaast legt hij een kaasje recht. ‘’Hebben ze die kazen verdorie op elkaar gelegd.’’ In weer een andere cel pakt hij het achterbeen van de pata negra. Een bout van 200 euro. ‘’Vinden ze prachtig om aan te snijden op een feest.’’

Het geheim van succes? ‘’Wij zijn thuis zuinig opgevoed. Mijn vader kocht bijvoorbeeld nooit een rol touw. We moesten het touw dat om de dozen zat keurig oprollen en de knopen eruit pulken. Perkamentpapier werd gladgestreken en opnieuw gebruikt. Ja, het is een andere tijd. Ik zie ook bakjes aardbeien staan voor 2,95 euro. Stond daar 6,95 gulden op, dan had ik ze nooit gekocht.’’ Handel is ook een kwestie van je weg weten te vinden, zo betoogt Krikke. ‘’Je moet elkaar met de handel wat gunnen. Daarnaast zoek ik goede mensen om me heen en probeer ik de klant meer te leveren dan ze verwachten.’’ Over groothandels als Hanos, Sligro, Deli Xpress en Lucas Kramer maakt Krikke zich niet al te druk. ‘’Ze waren vroeger helemaal niet geïnteresseerd in het noorden. Dan vroegen ze: ‘Wirdum? Waar ligt dat? Boven de rivieren? Daar wonen alleen maar koeien’. Lidl en Aldi zijn als het erop aankomt grotere spelers. Wat daar door ondernemers wordt weggehaald… Je moet niet verslappen. Je ziet het bij ondernemers gebeuren die twee, drie verschillende zaken beginnen. Het is net als met een schommel. Als je die drie slagen geeft, loopt ie wel. ‘O, wat loopt die mooi’, denken die ondernemers dan. Maar als je dan wegloopt, stopt die schommel ook.’’ Maar soms moet je doorpakken en durven. ‘’Je ziet het ook op een ander terrein, bijvoorbeeld bij de gemeente Leeuwarden, ze zijn te afwachtend. Ze kijken te weinig de wereld in.’’ Het is het vaak nét niet in Leeuwarden. Ik kijk als een nuchtere toeschouwer en zie dan dat Heerenveen bezig is iets meesterlijks neer te zetten. Leeuwarden wacht te lang. Ik ben helemaal geen voetballiefhebber, maar het lijkt erop dat we het opnieuw nét niet gedaan krijgen zoals het zou moeten. Heerenveen speelt er slimmer op in. Ook Grou is niet adequaat. Ze moeten hun water uitdiepen. De jachten worden groter, daar moet je snel op inspelen.’’

Andries Veldman

foto: Simon van der Woude; Ivo Krikke