Jerre Hakse: Je moet hier wel vreselijk aan de bel trekken om een beetje lawaai te krijgen

Foto: Simon van der Woude – galerie aan het Zaailand mmv Liwwadders

(Ook deze zomer weer enkele opmerkelijke verhalen opgediept uit ons archief; Stadsblad Liwwadders, oktober 2000)

Jerre Hakse

Ik heb een tomeloze energie

,,Het is trekken, heel zwaar trekken.’’ De combinatie kunst en Friesland is ook voor getalenteerde en succesvolle kunstenaars vaak een moeizame. Kunstschilder Jerre Hakse kan er driftig over meepraten. De Leeuwarder kunstenaar kent als geen ander de Friese mores. Hij keerde na vele omzwervingen terug naar zijn geboortegrond. Vorig jaar opende Hakse zijn nieuwe presentatieruimte annex atelier en lijstenmakerij in een monumentaal pand aan de Grote Kerkstraat in Leeuwarden. ,,Ik mag niet klagen. Het gaat goed met mijn nieuwe kunstruimte De Prins van Waldeck, maar je moet hier wel vreselijk aan de bel trekken om een beetje lawaai te krijgen.’’

,,Ik zou graag willen dat er hier eens iets gebeurde. Dat ze hier eens wakker werden. Jan Slauerhoff zei het al: er waait hier geen frisse wind, en dat is nog altijd zo. Van Krimpen (voormalig directeur van het Fries Museum en het Princessehof) heeft net de deur een beetje open gedaan en hij is al weer vertrokken. Dat we zo’n Van Krimpen nu weer laten lopen… We missen hem nu al. Het gaat hier nog steeds erg moeizaam. We zitten hier in Friesland toch in een isolement. Het inwonertal van Leeuwarden blijft maar op die 90.000 hangen. Alles lijkt naar Heerenveen te verdwijnen. De bijbeldrukker die in dit pand zat is daar naartoe vertrokken en nu gaat de haardenfabriek van Faber daar ook al heen. Dat maakt me angstig.’’

Hakse heeft voorheen zowel in de randstad als op het Friese platteland gewoond. Sinds een jaar is hij weer in zijn stad Leeuwarden neergestreken. Maar hij is zeker niet van plan om naar het Friese Haagje af te reizen. ,,Wat daar gebeurt is on-Fries. Sorry, maar Heerenveen is een verschrikkelijke plaats. Ik woon hier en dan wil je ook wel wat voor Leeuwarden betekenen. Misschien had ik langer in de randstad moeten blijven. Lul die je bent, zeg ik dan tegen mezelf. Waarom kom je dan terug als je dat weet? Het zal te maken hebben met luiheid en dat je een beetje verwend bent. En natuurlijk ontmoet je hier aardige mensen.’’ ,,Af en toe’’, zo vult zijn vrouw Pam aan. ,,Ja, af en toe. Als je werkt in de omgeving waar je vandaan komt is de geheimzinnigheid rond de kunstenaar een beetje weg. Ik ben hier toch een beetje de Rients Gratama onder de schilders, ik lijk net Anneke Douma.’’ Het is zijn lot en hij kan er nauwelijks treurig bij kijken.

Jerre Hakse (64) werd geboren aan het Leeuwarder Vliet. Vader had er een galanteriewinkel. ,,Samen met de latere kunstenaars Auke de Vries (‘’die eigenwijze drol’’) en Harmen Abma gingen we naar de ambachtsschool. Tegen de ulo keken we erg op, hbs konden we nauwelijks uitspreken. We dachten dat het gymnasium in Rome stond. Ik kon goed tekenen. Was erg driftig, een straatvechter. Dat driftige heb ik nog steeds, dat heeft zich nu wat gekanaliseerd. De drift wordt nu gesublimeerd in mijn werk. Ik heb een tomeloze energie. Dat zie je in mijn schilderijen. Een kunstenaar moet in dienst staan van het experiment, daarbij moet je je voedingsbronnen niet vergeten. Picasso, het kubisme. Als je streeft naar zekerheid dan ben je artistiek dood. Ik hou van mijn werk. Het is mijn dagboek. Ik ben er nog iedere dag zwanger van. Iedere morgen sta ik fluitend op. Alleen de wereld om mij heen wordt tamelijk gecompliceerd. E-mail, fax, computer; als Pam komt te overlijden, dan is het niet best met me. Vroeger had je alleen radio. Je luisterde naar Ome Kees is naar China vertrokken en naar Paul Vlaanderen. Dan zat je met je oor in de luidspreker.’’

,,De bewoners van de randstad zijn gewoon anders. De westerling zegt: hoe kunt u het ervoor maken? Hier lopen ze drie of vier keer om een schilderij heen en moeten dan nog hun vrouw erbij halen. Ze komen hier niet uit de beurs. Ik kan ze niet wakker krijgen. Mijn werk ligt wat verder weg dan dat van Jopie Huisman. Dat was de James Last onder de schilders. De kunstenaars in het noorden hebben een goede naam. Het zijn veelal eigenzinnige autodidacten. Het gaat allemaal niet vanzelf. Ik heb er altijd hard voor gewerkt, ook aan mijn werk. Maar ik zou willen dat er eens wat gebeurde. Toen ik vijftig werd ben ik naar Mulder van het Princessehof gestapt om een overzichtstentoonstelling van mijn werk georganiseerd te krijgen. Ik zei: wil je wachten tot ik dood ben? Je moet het hier gewoon afdwingen.’’

Andries Veldman