Artiestenbureaus beschamen vertrouwen van artiesten

(tekst: Open Universiteit)

Onderzoek: Impresario’s beschamen vertrouwen van artiesten

Dit is een origineel bericht van Open Universiteit

Impresario’s, bookers en artiestenbureaus hadden geen goede naam. Na bestudering van tientallen contracten in het kader van zijn promotie-onderzoek, kan Ton Lamers niet anders dan concluderen dat dit nog steeds terecht is: ‘De gemiddelde artiest laat zich nog altijd bedonderen terwijl dat niet hoeft.’ Ton Lamers, docent Musiconomie aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten, promoveert op vrijdag 2 september aan de Open Universiteit op het proefschrift ‘Contracteren door intermediairs in de muziekindustrie’.

In deze studie wordt onderzocht welke verschillende juridische gedaanten de intermediair in de muziekindustrie kan aannemen, en welke rechten en plichten voor de verschillende rechtssubjecten (de organisator, de intermediair en de musicus) hier uit voortvloeien. In Nederland is het gebruikelijk dat een organisator van bijv. een festival niet rechtstreeks de artiesten inhuurt, maar een intermediair benadert: een impresario, booker of een artiestenbureau. Het aantal intermediairs in de muziekindustrie is groot: alleen al in Nederland staan zo’n 27.000 bureaus ingeschreven in het Handelsregister.

Blind vertrouwen

De intermediair is degene die alles juridisch regelt. Hij sluit meestal twee contracten af: ��n met de festivalorganisator waarbij de intermediair de verplichting aan gaat dat een bepaalde artiest zal optreden op het festival, en ��n met de artiest waarbij de intermediair als opdrachtgever optreedt. De artiest weet daarbij meestal niet welke prijs de festivalorganisator aan de intermediair betaalt voor het optreden, of met andere woorden: wat de intermediair aan de artiest verdient. Promovendus Lamers: ‘Intermediairs geven zelden vrijwillig opening van zaken. Nog opmerkelijker is dat de artiesten hier vaak niet om vragen terwijl ze wettelijk gezien, altijd om inzage kunnen vragen. Artiesten vertrouwen nog steeds blind op hun impresario’s, ten onrechte.’

Zakelijke opstelling artiesten

Lamers helpt als docent aan de ArtEZ hogeschool voor de kunsten studenten bij het opzetten van een eigen onderneming. ‘Het idee dat je als kunstenaar vooral met je kunst bezig moet zijn, en dat het maken van zakelijke afspraken alleen maar afleidt en zelfs zonde van je tijd is, is echt achterhaald. Artiesten zijn ondernemers, ze moeten zelf financieel de broek kunnen ophouden en zakelijk opereren. Daarbij kunnen ze gerust gebruik maken van de expertise van intermediairs, maar moeten ze zich assertief opstellen en openheid eisen.’ Lamers pleit voor de acceptatie van de theorie van ‘contractengroepen’ in het Nederlands recht op basis van een rechtsvergelijkend onderzoek naar de toepassing van contractengroepen in het Franse en Belgische recht. In een contractengroep houdt de intermediair de juridische regie, maar er geldt openheid van zaken en alle partijen kunnen elkaar aanspreken ook al zijn ze niet door een bilaterale overeenkomst verbonden (in dit geval meestal de organisator en de artiest).

Over de promovendus

A.H. (Ton) Lamers (Enschede, 1960) studeerde aan het conservatorium te Enschede. Naast een carri�re als docent en adjunct-directeur in het amateurmuziekonderwijs volgde hij nog diverse opleidingen op het gebied van bedrijfseconomie en studeerde hij Rechtswetenschappen. Inmiddels heeft hij zich ontwikkeld tot economisch-juridisch specialist op het gebied van de uitvoerende kunsten. Vanaf 1990 ontwikkelde Ton Lamers vanuit de ArtEZ hogeschool voor de kunsten het kennisgebied dat de fiscaaleconomische, juridische en marketing technische omgeving van de uitvoerende kunstenaar betreft en dat ‘musiconomie’ wordt genoemd. Hij publiceert regelmatig over musiconomische thema’s en is en veelgevraagd adviseur en spreker. Hij schreef ‘Musiconomie’, een boek over de zakelijke kanten van de beroepspraktijk als muzikant, dat als een standaardwerk op dit gebied kan worden beschouwd. Naast zijn werkzaamheden als docent heeft hij een zelfstandige rechtspraktijk.