Gelukkig gered door een onnozel hoofdredactioneel van de Leeuwarder Courant, het scheelde niet veel of ik had na vijftien jaar geen onderwerp voor een stukje geweten. Tal van Friese gezinnen leven rond de armoedegrens, in de Leeuwarder Courant geen analyse van mogelijke oorzaken en derhalve ook geen aanzet voor oplossingen. De kern van het probleem heet toegevoegde waarde. Iets preciezer, Friese bedrijven leveren overwegend producten met weinig toegevoegde waarde en kunnen om die reden werknemers geen hoog salaris uitbetalen. Vergelijk Friesland met de regio rond Eindhoven, aldaar veel bedrijven die technologisch hoogwaardige producten leveren met een gezonde winstmarge. Dat soort bedrijvigheid ontberen we in Friesland, probeer hier maar eens bestuurders en beleidsmakers aan het verstand te peuteren dat je aan producten afkomstig van het land of uit het water bedoeld voor menselijke consumptie weinig waarde kunt toevoegen. Neem bijvoorbeeld de Condens in Leeuwarden waar ze van melk melkpoeder maken door condensatie, water aan de melk onttrekken. Voor transport over grote afstand noodzakelijk om bederf te voorkomen, toegevoegde waarde ongeveer nul. Geringe winstmarge, alleen te vergroten door kostenverlaging middels fusies en concentraties (gepaard gaande met verlies aan arbeidsplaatsen).
Dat schiet niet op, dat kan en moet anders. Ik was aangenaam verrast met het volgende nieuwsbericht op de website van de Friese faculteit van de Rijksuniversiteit van Groningen: http://www.rug.nl/cf/nieuws/newitems/2020/duurzaam-organiseren-het-roer-moet-om . De digitale versie van het gepresenteerde boek is gratis, de bestelprocedures achter het gepresenteerde linkje doorlopen en je krijgt een downloadlink toegestuurd. Ik heb het nog niet van A tot Z gelezen, de inhoud ziet er goed uit. Geen Fries bedrijf kijkt op gezette tijden op de website van onze “eigen” faculteit, denk maar niet dat veel mensen weet hebben van het bestaan van deze nuttige aanwinst. Deel van de achterliggende problematiek: hogescholen hebben het bedrijfsleven weinig tot niets te bieden, de psychologische kloof tussen de wetenschappelijke wereld en het midden- en kleinbedrijf is traditioneel groot. Dus, hoogwaardige kennis om tot duurzame producten te komen met een hoge toegevoegde waarde aan de aanbodzijde, helaas geen Friese bedrijven als afnemer van deze kennis. Zo blijven tal van Friese gezinnen nog wel even rond de armoedegrens zweven.
foto: Harrie Muis
