Commissie Ed Nijpels predikt angst en wil nieuwe Afsluitdijk

(tekst: persbericht)

Commissie ziet innovaties, maar ook tekort voor Afsluitdijk

Den Haag, 18 november 2010 – De Adviescommissie Toekomst Afsluitdijk, onder voorzitterschap van Ed Nijpels, concludeert dat de markt innovatieve, voordelige oplossingen biedt voor renovatie van de Afsluitdijk. De innovatieve voorstellen voor versterking van de dijk zijn goedkoper dan traditionele dijkverhoging. Voorstellen van de markt voor duurzame energie, natuurontwikkeling, recreatie en zilte teelt zijn op termijn kansrijk. Het budget voor renovatie van de Afsluitdijk is echter ontoereikend. De adviescommissie noemt deze situatie buitengewoon zorgelijk omdat het huidige veiligheidsniveau van de dijk en de spui- en schutsluizen ver onder de wettelijke norm liggen.

De economische crisis dreigt ook gevolgen te hebben voor de noodzakelijke renovatie van de Afsluitdijk. Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft tot 2020 300 miljoen euro beschikbaar voor de dijk en de bijbehorende spui- en schutsluizen. De renovatie vraagt echter minimaal een investering van globaal 450 miljoen euro. Versterking van de dijk zelf kost 270 tot 450 miljoen euro, afhankelijk van de vorm van dijkversterking. Daarnaast kost het op orde brengen van de sluizen minimaal 180 miljoen euro, maar lopend onderzoek naar de spui- en schutsluizen kan uitwijzen dat de kosten honderden miljoenen hoger liggen. Dit is buitengewoon zorgelijk, aldus de Adviescommissie Toekomst Afsluitdijk, vooral gezien de staat van de schutsluizen. In 2005 bleek dat de functionaliteit van de schutsluizen voor de scheepvaart en waterkering niet langer gegarandeerd is bij stormen die eens in de 100 a 250 jaar voorkomen. De waterwet vereist dat zowel de dijk als de sluizen bestand zijn tegen stormen met een windkracht die eens in de 10.000 jaar voorkomt. De Adviescommissie Toekomst Afsluitdijk adviseert Staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu daarom herstel van de veiligheid doorslaggevend te laten zijn voor dit project.

De Adviescommissie Toekomst Afsluitdijk heeft sinds januari zes toekomstvisies voor de Afsluitdijk bestudeerd. In vier van deze visies doen consortia van marktpartijen voorstellen voor waterveiligheid en waterbeheer, maar ook voor duurzame energie, natuur, recreatie en zilte teelt. De commissie concludeert dat meerdere voorstellen voor waterveiligheid niet alleen innovatief zijn, maar ook goedkoper dan traditionele dijkverhoging. De commissie ziet in het zogeheten stormschild uit de visie ‘Monument in Balans’ een goede combinatie tussen innovatief ontwerp en lage kosten. Tegelijkertijd wijst de commissie op de noodzaak om de robuustheid van het stormschild beter te onderbouwen. Ook de visie ‘Watermachine’, met een overslagbestendige dijk, biedt een goede basis voor renovatie van de Afsluitdijk.

De commissie ziet tevens kansrijke voorstellen voor andere functies: het plaatsen van zonnepanelen, een pilot met blue energy, open houden van de mogelijkheid voor windmolenparken, geleidelijker maken van de zoetwatertoevoer aan de Waddenzee, aanleg van een brakwatermeer in een klein deel van het IJsselmeer en regionale of lokale initiatieven voor een duurzaamheidscentrum, recreatie en zilte teelt. Indien het noodzakelijk blijkt om de schutsluizen te vervangen, adviseert de commissie de aanleg van naviducten als optie door te rekenen. Door een naviduct kan het scheepvaartverkeer ongehinderd over een tunnel voor het wegverkeer varen. De Adviescommissie Toekomst Afsluitdijk adviseert de stimulering en financiering van deze kansrijke voorstellen over te laten aan regionale partijen. De decentralisatie van het Waddenfonds naar de provincies biedt hiervoor zeker mogelijkheden. De commissie ziet hierbij ook een centrale rol voor de regionale ontwikkelingsmaatschappijen.