Auke Zijlstra (PVV): Ambtenaren geven jouw geld zonder blikken of blozen uit

(tekst: op website http://www.republic.nl )

Toen Auke Zijlstra vorige week be�digd werd als Europarlementari�r kreeg hij van zijn oud-collega�s bij Binnenlandse Zaken een felicitatiekaartje. Dat tekent volgens de PVV�er de warme banden die hij nog altijd met zijn ex-collega�s heeft. Maar de manier waarop met hem werd omgegaan toen hij zich bekendmaakte als PVV�er, heeft Zijlstra �als kwetsend ervaren�.

�Ik hoorde bij het allereerste groepje dat zich aansloot bij Wilders en stond op de kieslijst voor de Tweede Kamer,� zegt Zijlstra (1964). �Met iets meer stemmen was ik in 2006 de Kamer ingegaan. Daar werd uiterst krampachtig op gereageerd.� Naar eigen zeggen moest Zijlstra zich melden bij zijn directeur, �terwijl er ook vijf mensen kandidaat waren voor de PvdA�. Hij vervolgt: �Zij werden helemaal niet bij de directeur ontboden. Het lidmaatschap van alle andere partijen is prima, behalve dat van de PVV. Dat heb ik wel als kwetsend ervaren, omdat ik mijn politieke voorkeur altijd voor mezelf heb gehouden. Dat moet ook, anders kun je geen ambtenaar zijn. Ik heb me altijd positief ingezet voor het bereiken van de doelstellingen van de minister, ook die van PvdA-huize, en dat terwijl minister Ter Horst bij de politie alleen maar rampen heeft veroorzaakt door te selecteren op diversiteit, en niet op prestaties.�

Toch koestert de PVV�er geen wrok jegens zijn voormalige collega�s. �Ik heb genoten van mijn tijd bij de overheid. Het Rijk adverteerde destijds met de slogan �Kom werken bij het Rijk als je verder denkt�, en dat is helemaal waar.� Toen in 2003, een half jaar na zijn overstap van British American Tobacco naar BZK, zijn eerste kind werd geboren, kwamen alle mannelijke collega�s bij hem langs om te vertellen �hoe ongelooflijk emotioneel het is om vader te worden�. Heel bijzonder, zegt Zijlstra. �Zulke betrokkenheid van collega�s heb ik in het bedrijfsleven niet gezien.�

Onderzoek
Uit onderzoek van re.Public in 2009 bleek dat meer dan de helft van de ambtenaren niet meer op het departement zou willen werken als de PVV aan de macht kwam. Nu het kabinet-Rutte � gedoogd door de PVV � er bijna een jaar zit, valt dat allemaal nogal mee, zegt de Europarlementari�r. �Ik zie ze niet, die duizenden ambtenaren die er de brui aan zouden geven.�

Zijlstra begon bij BZK als projectleider bij het Kenniscentrum Arbeidszaken. Onder zijn leiding werd een database ontwikkeld met allerhande informatie over de Nederlandse arbeidsmarkt. Daarna werd hij beleidsmedewerker. In die functie schreef Zijlstra een analyse over prestatiebeloning in de ambtenarij. �De belangrijkste conclusie was dat dat haalbaar is, ook in een ambtelijke omgeving. Maar er gelden wel heel specifieke randvoorwaarden.�

Zijlstra noemt een voorbeeld. ‘Er is werk dat je niet op resultaat kan beoordelen, omdat dat buiten je functie ligt. Het is dan belangrijk dat de leidinggevende verstand heeft van het werk van zijn ondergeschikte. Daarom wordt wel eens gekozen voor een meewerkende voorman. Of het onderzoek slaagt weet je immers niet. Maar of er goed gewerkt is, wel.’

Fractieassistent
Zijlstra volgt in Brussel Dani�l van der Stoep op, die in augustus opstapte als Europarlementari�r omdat hij in beschonken toestand een auto-ongeluk veroorzaakte. Maar de Fries is niet meer helemaal nieuw in Brussel. In 2010 vroeg de PVV Zijlstra alvast naar Brussel te komen, waar hij voor korte tijd fractieassistent zou worden. Het was de bedoeling dat hij in december 2010 de vijfde zetel � en 26e voor Nederland � namens de PVV zou innemen. Dat die zetel nog altijd niet officieel is toegewezen, is kenmerkend voor Europa, zegt Zijlstra. �Veel projecten worden op de lange baan geschoven.�

Voordat Zijlstra ambtenaar werd, werkte hij in het bedrijfsleven, voor tabaksfabrikant British American Tobacco (BAT). Gevraagd naar het grootste verschil tussen het bedrijfsleven en de overheid, zegt Zijlstra dat het ambtenaren vaak ontbreekt aan �de notie dat geld van waarde is�. Zijstra: �Ambtenaren geven jouw geld zonder blikken of blozen uit, ze smijten het met miljarden tegelijk in de sloot. Bij de tabaksindustrie was dat anders, daar wist iedereen dat we om zeventig euro winst te maken, we duizend kilo tabak moesten verkopen.�

Hij geeft een voorbeeld: �We kregen als beleidsmedewerkers van het ministerie van Financi�n voorlichting over hoe begrotingen in elkaar zitten. Wanneer moet je iets aanhangig maken om het in de begroting te krijgen, dat soort zaken. Het aardige was dat er die dag een kleine enqu�te werd gehouden over hoe zorgvuldig je bent met publiek geld in relatie tot je eigen portemonnee. Ik was de enige die zei dat hij voorzichtiger was met andermans geld dan met mijn eigen geld. In het bedrijfsleven moet het onder de streep wat opleveren, bij de overheid is geld iets dat je van iemand afpakt en waar je geen seconde over nadenkt.’