Culturele Hoofdstad – Hoe sterk is de eenzame fietser?

(tekst: kunsthistoricus Huub Mous op zijn weblog http://www.huubmous.nl )

Hoe sterk is de eenzame fietser? 7 december 2011

Vandaag is de langverwachte vergadering van de Statencommissie Bestuur en Middelen om te debatteren over de plannen voor Frysl�n Culturele Hoofdstad 2018. Ik zit op de publieke tribune samen met Luuk Inberg, niet zomaar uit belangstelling, maar omdat we daartoe zijn uitgenodigd door Gryt van Duinen van Omrop Frysl�n. Zij maakt een documentaire over Frysl�n 2018 en vandaag worden de eerste opnamen gemaakt. Luuk Inberg en ik zitten als twee Muppets dan grommend commentaar te leveren vanaf het balkon. Het moet voor de Statenleden een rare gewaarwording zijn dat de camera niet op hen is gericht maar op die twee azijnpissers die het altijd beter weten.

Het is voor mij lang geleden dat ik zo�n vergadering van de Statencommissie heb bijgewoond. In de jaren negentig heb ik daar heel wat keren gezeten, toen de Provincie aan het reorganiseren was en ook de instelling, waar ik destijds werkzaam was, onder vuur lag. Ik vond die Statenleden altijd maar een stelletje opgeblazen brulkikkers. Ze vinden het prachtig als ze in beeld zijn en vooral als ze wat mogen zeggen. Friese Statenleden denken van oudsher dat ze een soort Kamerleden zijn. Ze overschatten hun eigen positie, terwijl het gemiddelde niveau van een Fries Statenlid nou niet bepaald hoog is. De meesten zitten daar omdat ze een doorstart zoeken voor een gestrande carri�re of gewoon uit ijdelheid. Die vergaderingen zijn ook meestal stomvervelend, omdat alle fracties aan het woord moeten komen � meestal in twee termijnen � en slechts een enkeling de moeite neemt om zich te beperken tot wat niet al eerder gezegd is.

Bovendien zal ook deze vergadering waarschijnlijk uitlopen op een rituele rondedans. Alle coalitiefracties zijn inmiddels gebonden aan een ijzeren discipline, vooral nu voor insiders bekend is geworden dat Jannewietske de Vries haar politieke lot heeft verbonden aan Frysl�n 2018. Haar lovebaby geniet een beschermde status als gold het een zaak van het Koninklijk Huis. Kritische woorden worden op prijs gesteld, maar als het puntje bij paaltje komt moet iedereen weer in het gareel. De stemming volgt overigens pas in de Statenvergadering half december, maar vandaag zal in ieder geval duidelijk worden hoe het land erbij ligt. Alleen van de VVD kan wat vuurwerk worden verwacht en daarna gaan we over tot de orde van de dag. Dondert niet wat het kost, Jannewietske zit op rozen .

Ik ben trouwens benieuwd wie daar allemaal zitten op die publiek tribune. Mijn grote vriend Henk Keizer natuurlijk, want zijn baan staat op het spel. Maar misschien ook wel mijn grote vriend Abe de Vries. Hij is inmiddels op freelance basis werkzaam voor het bureau Frysl�n 2018, waarvoor hij allerlei promotionele stukjes schrijft over De Reis bijvoorbeeld en andere activiteiten. De artikelen van hem op De Nachtrider kunnen dus niet als onafhankelijke journalistiek worden beschouwd, maar eerder als advertorials, of beter gezegd: als een preek voor eigen parochie. Wie weet wordt hij voor die stukjes op zijn eigen site ook wel betaald door Henk Keizer. Er zijn inmiddels al heel wat mensen in Friesland die zich een baantje of schnabbel hebben verworven in het kader van Frysl�n 2018. Met voorop natuurlijk de grootste schnabbelaar van Frysl�n: Klaas Sietse Spoelstra.

Twee jaar geleden stond Klaas Sietse Spoelstra nog zeer kritisch tegenover de plannen van de Provincie. Ik sprak met hem na afloop van de eerste presentatie van Frysl�n 2018 in september 2009 in het het atrium van het Fries Natuurmuseum. We zaten toen helemaal op ��n lijn. Maar nadien heeft hij zijn � zwaar gesubsidieerde – Station Frysl�n 2018 ontwikkeld tot een platform voor de provinciale idee�nontwikkeling. Inmiddels is hij als betaalde kracht voor Frysl�n 2018 bezig met het schrijven van het bidbook. Ja, ja zo gaat dat. Klaas Sietse en Abe zijn de schnabbel en babbel van Henk.

Dan ben ik toch liever een Muppet, al schuift dat helemaal niets natuurlijk. Niks, noppes, nada. Nee, ik ben niet zo slim als mensen wel eens denken. Ik ben gewoon een onbezoldigde criticaster in dienst van het algemeen belang. Maar liever dat nog dan het bord voor de kop van de gesubsidieerde babbelaar, want daar word je alleen maar slechter van. Ikzelf begin zo ondertussen een publiciteitsgeile klepzeiker te worden. Telkens als er wat te pissen valt op de plannen van de Provincie, dan moet ik weer komen opdraven op tv. Binnenkort letterlijk geloof ik, want Gryt wil me ook op een racefiets filmen, terwijl ik tegen de wind luid schreeuwend mijn kritiek spui op Frysl�n 2018. En ik heb al weer ja gezegd, geloof ik. Mijn God, waar zijn we met zijn allen mee bezig�