Dalende voedingswaarde van eten bedreigt onze gezondheid

(tekst: NPN)

‘Dalende voedingswaarde van eten bedreigt onze gezondheid’

Dit is een expertquote via ANP Expert Support Saskia Geurts
Aanleiding: De toename van CO2 maakt gewassen minder voedzaam: ‘Klimaatverandering ligt al op ons bord’ | de Volkskrant

De stijgende CO₂-concentratie in de atmosfeer verlaagt de voedingswaarde van gewassen aanzienlijk, blijkt uit een groot onderzoek van de Leidse Universiteit. Dit betekent dat mensen via dezelfde hoeveelheid voedsel minder essentiële voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en bouwstoffen, binnenkrijgen, wat ernstige gevolgen kan hebben voor hun gezondheid. Een gevarieerd voedingspatroon en gerichte suppletie zijn nodig om tekorten te voorkomen.

Steeds meer voedingsmiddelen verliezen steeds meer voedingsstoffen

De onderzoekers zagen dat de concentratie van de onderzochte voedingsstoffen gemiddeld met 3,2 procent daalt door CO₂-stijging. Het effect verschilt wel sterk per gewas en voedingsstof. Vooral de hoeveelheid zink, ijzer en eiwit nemen af. Over 30 tot 50 jaar zit er in kikkererwten 37,5 procent minder zink dan 60 jaar geleden. Dit probleem verspreidt zich ook naar pasta en vlees.

Vooral mensen die weinig voedselkeuze hebben, worden geraakt

De afname van voedingsstoffen in gewassen raakt vooral mensen hard die afhankelijk zijn van enkele basisvoedingsmiddelen. Wereldwijd hebben al veel mensen te maken met tekorten aan essentiële vitaminen en mineralen. In Nederland komt een ijzertekort bij vrouwen regelmatig voor. Bij tekorten aan voedingsstoffen krijgt het lichaam krijgt onvoldoende stoffen voor opbouw en onderhoud van spieren, bloeddrukregeling en een goed werkend immuunsysteem.

Tegelijkertijd kunnen planten bij meer CO₂ juist sneller groeien en maken ze meer koolhydraten aan waardoor ze meer calorieën bevatten. Dat is zorgwekkend, mensen moeten meer eten voor dezelfde voedingsstoffen. Daarmee consumeren ze meer calorieën. Dit is geen wenselijke oplossing in een samenleving waarin overgewicht en obesitas al veel voorkomen.

Consumenten moeten bewuster omgaan met hun keuze voor eten

Consumenten moeten nog bewuster kiezen voor variatie in voedsel. We weten dat veel mensen nu al niet de aanbevolen hoeveelheden groente, fruit en noten halen. Met de afname van voedingswaarde wordt het nog belangrijker om hier genoeg van binnen te krijgen en kan een aanvulling met voedingssupplementen belangrijker worden. De overheid heeft hierbij een belangrijke functie in het actief communiceren over mogelijke tekorten en manieren om dit op te lossen, waar suppletie een belangrijke maatschappelijke rol kan vervullen.

Als er niets verandert, nemen tekorten aan voedingsstoffen toe, zoals ijzertekort. Dit leidt tot verminderde lichamelijke en mentale prestaties, wat persoonlijke en maatschappelijk gevolgen heeft. Het is daarom essentieel dat burgers en beleidsmakers dit probleem serieus nemen en dat overheden mensen bewust maken van het probleem en de mogelijke oplossingen, zoals gevarieerder eten en bij dreigend tekort het gebruik van voedingssupplementen.