304.412 opnamen uit de Nedergerechten
Stadhuis Leeuwarden op een prent van Abraham Jacobsz. Hulk (1785)
(tekst: Tresoar)
Meer dan 300.000 opnamen uit de Nedergerechten online
[Fryske tekst hjirûnder] Op de website van Tresoar zijn vandaag 304.412 opnamen uit de Nedergerechten van Friese gemeenten geplaatst. De Nedergerechten waren lokale rechtbanken in de grietenijen (gemeenten) en steden van Friesland in de periode van de late Middeleeuwen tot 1811. Zij hielden zich bezig met criminele, civiele en vrijwillige rechtspraak.
In 2009 is de stichting Vrienden van de Archieven in Friesland (FAF) begonnen met het digitaliseren van de bij Tresoar aanwezige archieven van de Nedergerechten. Alle archiefstukken zijn weliswaar op microfiche op de studiezaal Tresoar te raadplegen maar een aantal van deze fiches is van slechte kwaliteit. In eerste instantie was de inspanning er op gericht om alleen te digitaliseren ter vervanging van deze fiches. In de loop der tijd is dit project echter in de breedte gegroeid waardoor het nu de ambitie is om het complete Nedergerechtsarchief te digitaliseren. Vandaag is het eerste deel daarvan online beschikbaar gesteld.
Zowel voor algemeen historisch als voor genealogisch onderzoek zijn de Nedergerechten van groot belang. Naast informatie over (kleine) rechtzaken bevinden zich ook weesrekeningboeken, aanstellingen van voogden, boedelbeschrijvingen, verkopingen en hypotheken in de Nedergerechten. Voor wat betreft criminele zaken mocht het nedergerecht alleen lichte overtredingen behandelen, maar in de zogenaamde Informatieboeken wordt verslag gedaan van vooronderzoek van criminele zaken die werden opgestuurd naar het Hof van Friesland.
Het deel van de Nedergerechten wat nu op internet beschikbaar is gesteld, omvat nog maar zo’n 10% van de honderden meters Nedergerechtsarchief in de depots van Tresoar. Van sommige gemeenten zijn nog maar een beperkt aantal stukken gefotografeerd, terwijl van een kleine gemeente als Schiermonnikoog het gehele Nedergerecht nu digitaal beschikbaar is.
========================
Fryske tekst
Mear dan 300.000 opnamen út de Nedergerjochten online
Op de webside fan Tresoar binne hjoed 304.412 opnamen út de Nedergerjochten fan Fryske gemeenten pleatst. De Nedergerjochten wiene lokale rjochtbanken yn de gritenijen (gemeenten) en stêden fan Fryslân yn de perioade fan de lette Midsiuwen oant 1811. Sy holden har dwaande mei kriminele, sivile en frijwillige rjochtspraak.
Yn 2009 is de stifting Freonen fan de Argiven yn Fryslân (FAF) begûn mei it digitalisearjen fan de by Tresoar oanwêzige argiven fan de Nedergerjochten. Alle argyfstikken binne wol op mikrofysje op de stúdzjeseal fan Tresoar te rieplachtsjen mar in oantal fan dizze fysjes binne fan minne kwaliteit. Yn earste ynstânsje wie de ynspanning der op rjochte om allinne te digitalisearjen as ferfanging fan dizze fysjes. Yn de rin fan de tiid is dit projekt lykwols yn de breedte groeid wêrtroch it no de ambitie is om it folsleine Nedergerjochtsargyf te digitalisearjen. Hjoed is it earste diel dêrfan online beskikber steld.
Sawol foar algemien histoarysk as foar genealogysk ûndersyk binne de Nedergerjochten fan grut belang. Njonken ynformaasje oer (lytse) rjochtsaken sitte der ek weesrekkenboeken, oanstellingen fan fâlden, boedelbeskriuwingen, ferkeapingen en hypoteken yn de Nedergerjochten. Foar wat kriminele saken oanbelanget mocht it nedergerjocht allinne lichte saken behannelje, mar yn de saneamde ‘ynformaasjeboeken’ wurdt ferslach dien fan foarûndersyk fan kriminele saken dy’t opstjoerd waarden nei it Hôf fan Fryslân.
It stik fan de Nedergerjochten wat no op ynternet beskikber steld is, omfettet noch mar sa’n 10% fan de hûnderten meters Nedergerjochtsargyf yn de depots fan Tresoar. Fan guon gemeenten binne noch mar in beheind oantal stikken op ‘e foto set, wylst fan in lytse gemeente as Skiermuontseach it hiele Nedergerjocht no digitaal beskikber is.
Meer berichten
- Andries (VVD): Is er wel een stikstofprobleem? en Johan (D66) Magré: Vroeger trokken we eropuit om salamanders te zoeken
- Rixt van der Meulen en Harm Smid van GB058: Ik zie nooit een raadslid in de Doelesteeg
- Omzet stijgt hardst bij rechtskundige diensten en ingenieursbureaus – Hogere prijzen in bijna alle branches
- Ik heb Klaver er nooit over gehoord, zoveel oog voor duurzaamheid en het milieu heeft hij blijkbaar niet
- De Tweede Kamer begrijpt vrije nieuwsgaring niet en parlementaire journalisten vinden dat prima
- Bauke Beert Keizer (FNP): minder regels en meer genieten
- GL/PvdA: evenementen terug in de Groene Ster – Reactie GB058: die hebben jullie er zelf uitgejaagd
- Te veel mensen laten geld liggen: automatisch zorgtoeslag toekennen is oplossing
- Immaterieel erfgoed heggenvlechten en woonwagencultuur in de schijnwerpers
- Hoe hou je vrijwilligers vast?
- Raad wil wel sanctie tegen raadslid Saida Youssef maar doet het niet
- F-35-personeel traint verdediging NAVO met Amerikanen in Utah
- Douwe Egberts spaarprogramma (al 100 jaar) met waardepunten gaat weer van start
- De grutto’s en de kieviten weten nog van niets, maar hun wereld staat op het spel
- Loonkloof in acht jaar gehalveerd, vrouwen aan de top verdienen nog altijd fors minder
- Huren bij de Boer moet betaalbaar plattelandstoerisme behouden
- Abel Reitsma: Het CDA staat voor een redelijke en genuanceerde politiek – ‘Papa, waarom ga je weer weg?’
- Economie kraakt: conflict Midden-Oosten jaagt energie- en transportprijzen omhoog – Koopkracht wordt uitgeknepen
- FNP: waarom vinden er nog steeds werkzaamheden plaats aan de Troelstraweg?
- Onderzoek concludeert: raadslid Youssef (GroenLinks/PvdA nu SLIM) schond de Gemeentewet
- Tineke Kamminga-Huizenga: een asielzoekerscentrum tegen de hekken van de vliegbasis dat is toch mensonterend?
- Ambtenaren: geen wijksafari, maar meewerken in de wijk
- Technieksector bereidt zich voor op sabotage, stroomuitval, conflicten en crisis
- Inwoners Wergea: gemeente is bang voor woningcorporatie – Directeur Amaryllis moet zijn gezicht hier eens laten zien
- Politiek Café Leeuwarden met Cees de Snoo (CU), Jan-Willem Tuininga (FNP), Johannes Beers (PvdD), Thomas Hooft (D66) en Wieke Goudzwaard (CDA)
- Traditionele criminaliteit zoals diefstal en geweld gelijk gebleven
- Meer mensen voelen zich onveilig – Jonge vrouwen voelen zich het vaakst onveilig
- Politici kunnen goed praten, maar nauwelijks luisteren
- Als kandidaat-raadslid voor een lokale partij kijk ik met gemengde gevoelens naar tv-commercial
- Afscheid van Hilda Snippe als voorzitter Werkgroep Toegankelijkheid Leeuwarden
- Wat als we onze boodschappen zelf regelen?
- Henk van den Borg (84) overleden – De gemeenteraad moet akkoord gaan met nieuw Cambuurstadion en de wethouder laten tekenen voor plan zonder losse eindjes
- GB058: Het beleid voor senioren is ondergesneeuwd en staat bol van de goede bedoelingen met plannen die niet of onvoldoende worden uitgevoerd
- Ik kijk pas weer op uit het boek als er een mevrouw naast me staat te kuchen
- Sint Jozefbrug weer open na vernieuwingswerkzaamheden
- Janneke de Boer: doe eens iets aan het onderhoud zoals los liggende tegels
- Arcadia zoekt een artistiek leider (24-32 uur)
- Even bellen met Eddie de Vries, voorzitter van de Friese reizigersvereniging
- De Kahlmann-kramp: Waarom de censuurclown het theater vermoordt
- Aldi op plaats Skilhiem in Stiens? – Waarom weten wij dat niet: hotel in Belastingkantoor? – Bloembak dicteert inrichting Ruiterskwartier?
