Zuidlanden wacht op wijkcentrum – Jongerenactiviteiten zijn gestopt – Toename vernielingen en overlast – D66 stelt vragen

(tekst: wijkpanel Zuidlanden)

Aan de Raad van de gemeente Leeuwarden
Ter attentie van de Griffie
Oldehoofsterkerkhof 2
8911DH Leeuwarden

Betreft: Sociaal wijkcentrum De Zuidlanden

Geachte gemeenteraad,

Graag vragen wij uw aandacht voor een belangwekkende kwestie in de Leeuwarder wijk De Zuidlanden.
Hierbij gaat het om het ontbreken van een wijkcentrumvoorziening. Het nieuw geïnstalleerde wijkpanel van
De Zuidlanden wenst deze kwestie graag bij u te berde te brengen.

In april 2021 is door partijen een motie ingediend om te onderzoeken of er in De Zuidlanden alsnog een
dergelijke voorziening gerealiseerd zou moeten worden in overleg met de wijk. Onderzocht zou worden
wanneer en onder welke voorwaarden dit zou moeten plaatsvinden. In antwoord op deze motie werd, in
oktober 2022, een antwoord aan de raad gepresenteerd. Een bloemlezing van dit antwoord leerde het
volgende

[ … Een wijkcentrum is de ontmoetingsplek voor jong en oud, om elkaar te leren kennen, een plek waar
ideeën en activiteiten tot leven komen en hobby’s worden gedeeld en nieuwe netwerken ontstaan. Een
wijkcentrum bevordert van het sociale ecosysteem van een wijk en vergroot op die manier het sociaal
kapitaal. Concreet zou een wijkcentrum uitbreiding naar bijvoorbeeld een buurtkamer in het kader van de
herziening WMO kunnen betekenen. Het gemeentelijk beleid sluit er ook op aan; het Koersdocument Sociaal
Domein 2018, de Herijking WMO (2019) en het Visiestuk Versterking Sociale Basis (2020) bevestigen dat een
sterke sociale basis onmisbaar in elke wijk. Een ontmoetingsplek in De Zuidlanden sluit daar heel goed op
aan. Een enquête onder wijkbewoners bevestigde de behoefte aan een wijkcentrum …]

Concluderend stelde de gemeente zich echter uiterst conservatief op als het
gaat om initiatief rond de ontwikkeling van een wijkcentrum en concentreerde het
voorgestelde vervolgtraject voor De Zuidlanden zich op “concrete mogelijkheden
voor samenwerking”. Helaas, voor de Zuidlanders, is dit bij een voorstel tot een
vervolg gebleven.

Om een en ander in historisch perspectief te plaatsen kenschetsen wij de situatie. Voor wat betreft
voorzieningen in de wijk is er veel gebeurd met de komst van de Lidl, de bouw van een nieuwe
basisschool, uitbreiding van IKC De Pionier, de zorgvoorzieningen in de boerderij op de terp in
Techum. Ook de vrijwilligers hebben niet stil gezeten. Een groot aantal vrijwilligers zet zich al jaren in
voor het ontwikkelen van allerlei activiteiten voor en door Zuidlanders; Sinterklaasfeest, Spoketochten, Paas-activiteiten, het grote wijkfeest, het Wiarda havenfeest, Sup Clean Up tour, Water
Festijn, jeugdsoos, filmavonden, klus- en hobbyactiviteiten, gaming-avonden voor de jeugd
enzovoort. In het verleden werd konden wij sporadisch, als uitvalsbasis en verenigingsplek, gebruikt
gemaakt van Het Hynder van Techum (destijds tijdelijk onderkomen voor het Projectbureau De
Zuidlanden) en later van de informatie-“Iglo”, tegenover de Lidl. Beide plekken zijn er inmiddels niet
meer. Dit betekende dat samenkomsten niet meer in een centrale plek konden plaatsvinden, maar
enkele van de activiteiten gelukkig nog doorgang konden vinden in de tijdelijke uitbreiding van IKC
De Pionier. Door de nieuwbouw van deze school zijn nu alle binnen-activiteiten, met name voor de
jeugd in De Zuidlanden, allemaal eenvoudigweg gestopt. Enerzijds is dit een kleine ramp voor de
jeugd/jongeren, anderzijds behoeft het geen nadere uitleg wat dit betekent voor een deel van de
vrijwilligers in de wijk, die hun belangeloze inzet in de wijk abrupt beperkt zien worden door het
gebrek aan voorzieningen.

Het moge duidelijk zijn dat het ontbreken van een wijkcentrum nu directe gevolgen heeft voor een
groot deel van de initiatieven, plannen en concrete activiteiten in de wijk. Het maatschappelijk
rendement van een buurthuis of wijkcentrum moet niet worden onderschat en speelt een
belangrijke rol in de sociale infrastructuur van elke wijk. Ook op langere termijn heeft een
wijkcentrum, als drager van activiteiten en plek van samenkomst, een zeer positieve uitwerking. Dit
geldt niet alleen voor ouderen, maar zeker ook voor jeugd en jongeren, die een groot aandeel
vormen van de inwoners van De Zuidlanden. Hoewel een causaal verband niet direct aan te tonen
valt, is het saillant te noemen dat de afgelopen 2 jaar het aantal vernielingen en overlast van jeugd
en jongeren, ook in De Zuidlanden, begint toe te nemen; vernielingen bij de boerderij, vernielingen
op de stadstuin, kapotte bierflesjes en ander glaswerk op het schoolplein, graffiti, beschadigen in
tuinen en aan auto’ en recent een bankje gesloopt in Wiarda.

De Zuidlanden is de snelst groeiende wijk van Leeuwarden. Tot op heden is
er niet geïnvesteerd in concrete sociale voorzieningen in onze wijk. Hoewel er een
sterke sociale basis bestaat als het gaat om activiteiten door vrijwilliger in de wijk,
staat dit ernstig onder druk door het ontbreken van een verbindende plek. Uit
gesprekken van het wijkpanel met belangenpartijen, maar ook vanuit de scholen De
Pionier en Teresa , vanuit Amaryllis, van wijkbewoners, van stadstuinbeheer, de
vrijwilligers zelf, natuurlijk het wijkpanel et cetera is en wordt regelmatig de vraag
gesteld wanneer er een dergelijke plek zal worden ingericht. Een probleem hierbij is
dat de gemeente nooit rekening heeft gehouden met het inrichten van het gebied
inclusief een dergelijk voorziening.

Voor onze wijk is de vraag al lang niet meer of er een wijkcentrum moet komen. Namens alle
bewoners wil het wijkpanel aan de slag met concretiseren van het idee. Dit kunnen wij niet alleen.
Hierbij hebben wij de steun en expertise nodig die er binnen de gemeente is. Daarnaast zijn door het
Wijkpanel; al tal van belangenpartijen die gevraagd zijn en medewerking hebben toegezegd aan het
meewerken en -denken ten behoeve van het realiseren hiervan (Amaryllis, wijkagent,
gebiedswerker, schooldirectie, vrijwilligers, wijkpanel, jeugd/jongeren et cetera).

Het wijkpanel wil graag samen met de gemeente optrekken om tot een concreet plan te komen,
waar, wanneer en hoe het wijkcentrum in De Zuidlanden zal worden gerealiseerd. Hierbij zou
gedacht kunnen worden aan het oprichten van stuurgroep, waarbij er duidelijke afspraken worden
gemaakt rond taken en verantwoordelijkheden voor wat betreft de planning, het financiering en
exploiteren. Het wijkpanel stelt voor dit op afzienbare termijn te doen om voor de zomer van 2025
gezamenlijk duidelijk te hebben hoe dit alles kan worden gerealiseerd.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zien uw gewaardeerde
reactie met aandacht tegemoet.

Met vriendeljike groet,
Wijkpanel De Zuidlanden,

Namens deze,
Harm Douwe Hitzert
Voorzitter