Wijkpanel Binnenstad: Maak na tien jaar praten eindelijk eens werk van autoluwe binnenstad

(tekst: brief wijkpanel Binnenstad aan gemeenteraad)

Geachte Raad,

Hierbij een aantal bevindingen en beschouwingen van het Wijkpanel Binnenstad
Leeuwarden over de corona maatregelen en het verruimde terrassenbeleid in de openbare
ruimte.

In algemene zin merken wij op dat de openbare ruimte in de binnenstad een deel van de
leefruimte voor de bewoners van de binnenstad betekent. Wijzigingen in de openbare
ruimte betekenen dus ook wijzigingen in de leefruimte van bewoners. Met name voor
bewoners met een beperkte actieradius of handicap kan een wijziging ingrijpend zijn. In dat
verband is het bijvoorbeeld dan ook heel goed dat bij de (verlenging van de) verruiming van
de terrassen ondernemers worden gevraagd om dit met de omgeving te bespreken.

Ook in algemene zin merken wij op dat in corona tijd het gebruik van de openbare ruimte op
gespannen voet kan staan met landelijke maatregelen met betrekking tot sociale afstand. Op
verschillende plekken in de binnenstad, stegen en aanloopstraten bijvoorbeeld, is de
openbare ruimte gewoonweg te klein of te smal om 1,5 meter afstand tussen gebruikers van
de openbare ruimte te faciliteren. In dat verband is het goed en belangrijk dat er na tien jaar
bespreken nu eindelijk werk wordt gemaakt van het autoluwer maken van (een deel van) de
binnenstad. Waar geen gemotoriseerd verkeer meer kan rijden (of parkeren op het
maaiveld!) wordt meer ruimte gegeven aan de lopende bewoner en bezoeker om de sociale
afstand te bewaren.

Over het verruimen van de terrassen zijn wij als wijkpanel overwegend positief. Het centrum
oogt gezelliger en wordt kennelijk, gezien het aantal bezoekers aan de stad deze zomer, ook
als zodanig ervaren. Ook van bewoners horen wij positieve reacties. Behalve daar waar de
verruiming heeft geleid tot ongevraagde inbreuk op de leefruimte van bewoners met dito
overlast. Gelukkig waren dat uitzonderingen en zijn ze veelal in goed overleg met de
omgeving alsnog opgelost. Wij gaan er van uit dat bij de verlenging van het tijdelijke
terrassenbeleid niet alsnog weer excessen optreden en hebben daar ook alle vertrouwen in.
Wij pleiten wel voor tijdelijkheid van de verruiming van het terrassenbeleid omdat er sprake
is van een gedoogconstructie in corona tijd die naar wij allen hopen tijdelijk is waarna het
beleid weer genormaliseerd kan worden. Wij ondersteunen wat dat betreft de verlenging
van het terrassenbeleid tot april 2021.

Wij zouden echter nog wel de volgende opmerking willen plaatsen. Verruimen van de
terrassen kan alleen in de openbare ruimte plaats vinden wanneer de sociale afstand
gefaciliteerd wordt. Dit zou wat ons betreft ook moeten betekenen dat bestaande terrassen
“verengd” zouden moeten worden, omdat huidige omvang niet de sociale afstand in de
openbare ruimte kan garanderen. Tenzij andere ondersteunende maatregelen ingezet
kunnen worden zoals eenrichtingsverkeer, rijverbod, parkeerverbod, etc. Dit is natuurlijk
situationeel te bepalen en vereist maatwerk. Wij pleiten daarvoor.

Het tijdelijke terrassenbeleid beoogt onder meer het gebruik van de openbare ruimte in
corona tijd te reguleren. Wat ons betreft is dat doel ook van toepassing op de markten (en
promotionele doelen) die in de binnenstad worden gehouden. Onze bevinding is dat niet alle
fysieke opstellingen, bijvoorbeeld op de Nieuwestad, bijdragen aan het faciliteren van de
sociale afstand, sterker nog: daar afbreuk aan doen. Tenzij er weer sprake is van
ondersteunende maatregelen, zoals bijvoorbeeld het weren van (gemotoriseerd) vervoer
(fietsers, brommers, scooters, etc.), eenrichtingsverkeer, etc. Ook hier geldt weer dat het
zeer situationeel te bepalen is en maatwerk vereist. Wij pleiten daarvoor.

Over de coronamaatregelen die genomen zijn of worden willen wij het volgende kwijt. Ook
die maatregelen hebben voornamelijk als doel om het gebruik van de openbare ruimte te
reguleren. Wij ondersteunen die maatregelen van harte. Ook als het soms ten koste zou
gaan van de leefruimte van bewoners. Sterker: wij zouden de toepassing van die
maatregelen af en toe willen intensiveren. Het is onze bevinding dat er een zekere mate van
verslapping is opgetreden in het toepassen van beschikbare maatregelen. Wij zouden graag
zien dat in de openbare ruimte waar de sociale afstand niet kan worden gegarandeerd alle
beschikbare maatregelen consequent worden ingezet. Dit betekent dat:

– op plekken (bijvoorbeeld stegen, aanloopstraten, etc.) die te klein of te smal zijn om
sociale afstand af te dwingen eenrichtingsverkeer zou moeten worden ingesteld. Niet
alleen op arbitraire momenten maar eenduidig en transparant: structureel,
– de binnenstad autoluw gemaakt moet worden. Niet pas ergens volgend jaar maar zo
snel als mogelijk. Nut en noodzaak wordt inmiddels breed onderschreven, nu de
urgentie nog. Om parkeren door bewoners op het maaiveld tegen te gaan zou het
onlangs ingestelde tijdelijk gratis parkeren in de garages uitgebreid kunnen worden.
Of tenminste aangeboden kunnen worden voor de prijs die betaald moet worden
voor parkeren op het maaiveld,
– op marktdagen vervoersmiddelen geweerd worden uit de openbare ruimte rondom
de marktopstellingen,
– activiteiten in verband met promotie of anderszins vergunning plichtig zijn zich
ophouden in de openbare ruimte waar sociale afstand gegarandeerd kan worden.

Bovenstaande is geen uitputtende lijst maar draagt volgens ons het meest bij aan een van de
belangrijkste maatregelen om besmettingen met het virus te voorkomen in de openbare
ruimte, namelijk het faciliteren van de sociale afstand.

Tot zo ver onze bevindingen en beschouwingen over de coronamaatregelen. Wij wensen de
Raad een zinvol debat op 5 oktober en hopen met onze input daar een bijdrage aan te
leveren,

Hoogachtend,
Wijkpanel Binnenstad Leeuwarden

foto: Harrie Muis