Wietse Elzinga: onvermoede baten van bevolkingskrimp

(tekst: oud-raadslid D66 en ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

Onvermoede baten van bevolkingskrimp

Ik pretendeer geen geregelde lezer te zijn van het tijdschrift Economisch Statistische Berichten, maar een stukje getiteld ‘De onvermoede baten van bevolkingskrimp’ triggert tot lezen. De auteurs van het stuk, verbonden aan het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI), vroegen Nederlanders naar de gewenste bevolkingsomvang op mondiaal, nationaal en lokaal niveau. Opmerkelijk resultaat van dat onderzoek was dat het volgens veel mensen mondiaal en nationaal wel wat minder kan, alleen lokaal niet. Als men dat in elke gemeente in Nederland vindt dan hebben wij met z’n allen een probleem: concurrentie tussen gemeenten om inwoners te trekken.

Tussen nu en dertig jaar gaat de bevolking in West-Europa krimpen, menig stadsbestuur wil dat niet onder ogen zien en denkt nog te kunnen en moeten groeien. Leeuwarden is zo’n gemeente waar men liever de kop in het zand steekt. Sommige delen van Nederland zijn al als krimpgebied aangewezen en wie dit allemaal niet geloven wil surft naar de digitale bevolkingsatlas op http://www.nidi.knaw.nl/nl/atlas/ en selecteert de overzichtskaart bevolkingsgroei.

De krimp in West-Europa gaat de groei elders in de wereld niet compenseren, en wie wil weten wat voor problemen dat gaat opleveren leest – al dan niet tijdens de vakantie – ‘Common Wealth’ van Jeffrey Sachs, economics for a crowded planet. In dit deel van de wereld zullen minder mensen dan nu een zeker welvaartsniveau moeten genereren terwijl elders vanwege die geweldige toename in de bevolking die economische groei groter is. De oplossing is te omschrijven als: hier de oplossingen bedenken voor de problemen elders. De bevolkingsgroei elders leidt tot waterproblemen, in Leeuwarden hebben wij een aardig begin met de oplossingen gemaakt.

De watersector in Leeuwarden groeit als kool, (lokale) politici tevreden en gaan over tot de orde van de dag te weten al dan gratis parkeren in de binnenstad terwijl recent onderzoek heeft uitgewezen dat fietsers veel belangrijker voor het centrum van een stad zijn. Leeuwarden zoekt de groei op de verkeerde plaats – meer inwoners terwijl minder inwoners het (toekomst)perspectief is – en laat groei op andere plekken liggen. In de jaren zestig van de vorige eeuw werden de mogelijkheden voor economische groei ook al niet gegrepen door het vermeend progessieve stadsbestuur van Leeuwarden, anno 2009 is het niet veel beter. Leeuwarden als stad van de gemiste kansen zal niet snel de onvermoede baten van bevolkingskrimp incasseren.