Waarom geen Fries? Schaapachtige blikken en gemompel

(tekst: weblog kunsthistoricus Huub Mous)

Reactie van Jelle Breuker op mijn log Slauerhoff-conferentie in beeld

http://www.huubmous.nl

Uit het gloednieuwe rapport �Tussen wens en werkelijkheid� van de Onderwijsinspectie blijkt dat het met het Fries in het onderwijs zeer slecht gesteld is. Er zijn nauwelijks bevoegde leerkrachten, bij onderwijsgevenden, leerlingen en ouders ontbreekt motivatie, de taalbeheersing Fries is bij leerkrachten en leerlingen belabberd, enzovoort. Ik weet dat ook buiten het onderwijs het Fries er (zeer) slecht bij staat. Sinds 1981, toen feitelijk voor het eerst serieuze wettelijke aandacht aan het Fries werd gegeven, is ondanks veel schone woorden niets veranderd. Ik heb daar de afgelopen jaren, vooral tussen 2002 en 2006, herhaaldelijk publiekelijk op gewezen. Vooraf wist ik dat ik als boodschapper de dolle hond zou worden en juist daarom was ik immuun voor gratuite kritiek.

Evenmin was en ben ik gevoelig voor het zegje dat eigen roem stinkt. Eerder had ik jarenlang in de beslotenheid van het openbaar bestuur gewezen op de hachelijke positie van het Fries. Tevergeefs. De eerst-verantwoordelijken, de elkaar opvolgende PvdA-gedeputeerden Johanneke Liemburg, Bertus Mulder en Jannewietske de Vries hebben er stinkende potjes van gemaakt. Steeds produceerden zij vloedgolven van mooie en bemoedigende woorden, gemakzuchtig en tegelijk angstig als zij waren voor eigen en partijschaduwen. Zij wisten of konden beter weten. Daar bestaan in gewoon Nederlands zeer negatieve woorden voor. // Beste voorgewende socialistachtige: u kunt niet de grenzen voor buitenlanders wagenwijd openzetten en tegelijk verkondigen dat het met het Fries wel goedkomt.//

Ik herhaal mijn adviezen uit 2003. Hef onmiddellijk de bestaande advies- en onderzoekscommissies waarin zogenaamde taalkundigen op het gebied van het Fries zitten, op. Trek vijf onbesmette deskundigen van buiten Friesland aan. Slechts ��n daarvan zal een taalkundige zijn, de anderen hebben hun sporen verdiend in disciplines als reclame, massapsychologie, rechten en economie. Allemaal ongebonden, nuchtere en logisch denkende mensen. Zij zouden binnen een half jaar moeten rapporteren of het Fries een bestaansmogelijkheid heeft. Hun adviezen zijn bindend. Een uitvoerige enqu�te onder de Friese bevolking over wensen en mogelijkheden omtrent het Fries moet onderdeel van het onderzoek zijn. Het handhaven van wijsneuzen, politiek correcte insiders en hun verantwoordelijkheid ontlopende bestuurders betekent nog meer bedrog.

zie en luister

3 Reacties �
Friese speculaasbrokken24 november 2010 op 20:02
Ik lust er wel pap van!

Thuisschreeuwer24 november 2010 op 21:03
Hoeveel mensen schreeuwden er vorige zaterdag eigenlijk in Leeuwarden voor de (algemene) cultuur?
Ik neem aan dat er voor de Friese cultuur niet geschreeuwd hoefde te worden, omdat die toch wel gesubsidieerd blijft worden door de provincie Fryslan.

Jelle Breuker24 november 2010 op 22:34
Thuisschreeuwer:

Om Friestalige cultuur werd niet geschreeuwd en it frommes-sprekker (Tamara Schoppert?) sprak slechts Nederlands: zeer geroutineerd, zeer gladjes dat wil zeggen zoals alle jongere vrouwen op de radio en televisie Nederlands spreken: nasaal, vlug en aangeleerd. Altijd weer die populaire articulatie. Geen dictie, geen stemwisselingen, geen natuurlijke emoties, geen versprekingen.
Ik heb in ongeveer twintig minuten (plm. 15.00 uur) vijftien mensen gevraagd wat zij ervan vonden dat er geen woord Fries was te horen. Schaapachtige blikken en gemompel was het antwoord. Allemaal net zo uniform als Tamara Schoppert. En toch had zij het over cultuur op de dorpen.