Vertrek hoger opgeleiden is voor elke stad een verlies

(tekst: ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

Wel of geen brain drain in Leeuwarden?

Is er in een stad als Leeuwarden nu sprake van een brain drain of een brain gain? Een tijdje geleden verscheen op de nieuwssite Liwwadders.nl een intrigerend berichtje over het bestaan van een rapport over een onderzoek naar de in- en uitstroom van hoger opgeleiden in steden als Groningen, Leeuwarden, Tilburg, Maastricht en Rotterdam. Het rapport is met een beetje moeite te vinden op de website van het Nicis Institute – http://www.nicis.nl – het kennisinstituut voor steden.

Geen idee waarom de genoemde steden samen met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) het onderzoek hebben uitgevoerd. Ik heb een poging gedaan het te lezen en werd er geen cent wijzer van. Wie een aantal jaargangen van ‘Leeuwarden becijferd’, het statistisch jaarboek, heeft doorgenomen weet dat Leeuwarden op een bevolking van ruim 92.000 inwoners jaarlijks meer dan 10.000 mutaties kent: zo’n 5.000 inwoners erbij, iets minder eraf. Nu heb ik zoals zoveel Leeuwarders al jaren dezelfde buren, maar elders in de straat is het verloop groter. Het aantal wijzigingen wordt grotendeels veroorzaakt door studenten die zich in- en uitschrijven. Ook zonder onderzoek kun je zien dat er op het eerste gezicht kwantitatief geen sprake is van een brain drain of een brain gain.

Leeuwarden wilde lange tijd zonder gemeentelijke herindeling autonoom een honderdduizendplus gemeente worden en bouwde daartoe huizen. Nu kun je doorgaans alleen een woning kopen wanneer je een inkomen uit werk hebt en je zou verwachten dat met zoveel jaarlijkse instroom van nieuwe inwoners de gemeente Leeuwarden economisch beleid gaat voeren in plaats van eerst en vooral woningbouwbeleid. Wanneer een stad een deel van de uitstroom aan zich weet te binden groeit de bevolking vanzelf. In Leeuwarden worden er overigens jaarlijks nagenoeg evenveel mensen geboren als er komen te overlijden.

Ook al heb ik het nooit begrepen waarvoor het goed is dat Leeuwarden meer dan 100.000 inwoners heeft, de stad had die grens allang kunnen passeren door goed economisch beleid te voeren zodat minder mensen richting de Randstad hadden moeten verhuizen vanwege een gebrek aan pasend werk alhier. Nu Leeuwarden door een gemeentelijke herindeling alsnog de felbegeerde status van 100.000-plus krijgt lijkt de fut te zijn verdwenen. Een slechte zaak want vanwege vergrijzing �n ontgroening is het nog steeds super belangrijk om jonge mensen met uiteenlopende opleidingsniveau’s aan de stad te binden.

Wie het Nicis-rapport leest zal ontdekken dat bij de beleidsvoornemens van Leeuwarden om de stad aantrekkelijk te maken en te houden van alles wordt genoemd maar geen economisch beleid. Raar omdat d� vertrekreden voor hoger opgeleiden gebrek aan passend werk is. Hoger opgeleiden zijn voor elke stad belangrijk, hun vertrek is altijd verlies en wanneer dat inzicht doorbreekt in het beleidsbrein van het Leeuwarder ambtenarenapparaat is dat winst.