Vergrijzing en ontgroening leidt tot probleemdorp Goutum

(tekst: oud-raadslid D66 en ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

10 juli 2009

Goutum in de toekomst een probleemwijk in Leeuwarden

Bij menig politieke partij is men bezig zich voor te bereiden op de gemeenteraadsverkiezingen van 2010. Altijd weer een lastig onderdeel is het verkiezingsprogramma: wat willen wij wel of niet in de stad en hoe onderscheiden wij ons daarmee van de rest? In 2010 zijn er niet alleen gemeenteraadsverkiezingen maar gaat ook de eerste lichting babyboomers officieel van de AOW genieten. In de jaren daarna volgen nog velen.

Lokale politici krijgen te maken met een nog niet eerder vertoond fenomeen te weten vergrijzing en ontgroening op termijn gevolgd door krimp van de bevolking. In dit verband is ‘Leeuwarden becijferd’, het statistisch jaarboek van de gemeente Leeuwarden, een welhaast onmisbaar boekwerk. Het nadeel van een boekwerk is dat je het moet doen met wat erin staat, waarom wij nog altijd niet via Internet op interactieve wijze dit soort gegevens kunnen raadplegen is mij een raadsel. Op het eerste gezicht ziet de leeftijdsopbouw van de Leeuwarder bevolking er evenwichtig uit, het demografische waterhoofd – veel aankomende ouderen en weinig jongeren – is niet zichtbaar. Met dank aan al die studenten in deze stad die het beeld flatteren.

Een deel van de stad waar weinig studenten wonen is het dorp Goutum. Het statistisch jaarboek splitst soms gegevens wel uit en soms helaas niet, in het dorp Goutum wordt het demografische waterhoofd wel zichtbaar: van de 2599 inwoners van dat dorp zijn er niet minder 966 ouder dan vijfttig jaar. Aangezien ook Goutumers niet het eeuwige leven hebben ontstaat daar tussen nu en dertig jaar wel een probleem. In welke mate Goutum representatief is voor andere delen van de stad valt in ‘Leeuwarden becijferd’ niet te achterhalen. Dat is vooral jammer omdat er nu geen gericht beleid te formuleren valt.

Op een bevolking van ruim 92.000 inwoners vinden er jaarlijks zo’n 12.000 mutaties plaats. Ongeveer 6.000 mensen vestigen zich jaarlijks in Leeuwarden en een vergelijkbaar aantal verlaat Leeuwarden: het positieve saldo – doorgaans minder dan vijfhonderd – is de toename van het aantal inwoners van deze stad. Honderdduizend inwoners nastreven is een zinloze ambitie, de bevolking gaat krimpen voordat die grens wordt gepasseerd. Het grote aantal mutaties komt vrijwel zeker voor rekening van de studenten, de uitsplitsing van migratiestromen van Leeuwarden naar andere gemeenten in Friesland en andere delen van het land kent geen onderverdeling naar leeftijd. Zo kunnen wij niet zien of Leeuwarden aantrekkelijker is geworden voor jongeren of ouderen uit andere gemeenten in Friesland (Leeuwarden kent al geruime tijd een positief migratiesaldo ten opzichte van andere Friese gemeenten, daarentegen ook een stevig negatief migratiesaldo met de Randstad.)

Politieke partijen worden geacht zich uit te spreken over de (wenselijke) toekomst van Leeuwarden, maar tasten vooralsnog in het duister omtrent de meest elementaire cijfertjes. Zijn er in Leeuwarden meer wijken met een met Goutum vergelijkbare leeftijdsopbouw? Van wethouder Gerrit Krol is de legendarische uitspraak bekend over de wijze waarop het College van B&W deze stad bestuurt:’Wij doen maar wat.’ Veel keuze heb je ook niet wanneer relevant cijfermateriaal nog altijd ontbreekt.